II SA/Ke 572/10

WyrokWSA w Kielcach2010-11-17

Skład orzekający: Renata Detka, Beata Ziomek, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana, gdy postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa do czynnego udziału strony, w szczególności gdy strona postępowania zmarła przed jego wszczęciem, a jej spadkobiercy nie zostali prawidłowo zawiadomieni?
Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy została uchylona, ponieważ postępowanie administracyjne było dotknięte wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (wznowienie postępowania), polegającą na braku czynnego udziału strony w postępowaniu. Organ pierwszej instancji nie ustalił następców prawnych zmarłej strony i nie zapewnił im udziału w postępowaniu, co stanowi naruszenie przepisów art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. Wady te, mające charakter formalny, skutkują koniecznością uchylenia decyzji organów obu instancji w celu przeprowadzenia ponownego postępowania z zachowaniem wymogów formalnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy D. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na dowieszeniu dodatkowego przewodu od stacji do słupa i budowie odcinka linii na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi. Skarżący, właściciel jednej z działek, nie wyrażał zgody na inwestycję, wskazując na ograniczenia w użytkowaniu jego nieruchomości spowodowane istniejącą infrastrukturą. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu, stwierdzając, że jedna ze stron postępowania zmarła przed jego wszczęciem, a jej spadkobiercy nie zostali prawidłowo zawiadomieni.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.),, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2010r. sprawy ze skargi H.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania H. R., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] znak: [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na dowieszeniu dodatkowego przewodu od stacji 153 N. do słupa nr 3 i budowie odcinka linii do działki nr 33/2 oraz wymianie skrzynki stacyjnej na działkach oznaczonych w ewidencji numerami: 31/14, 33/2, 33/3, 33/4, 33/6, 94, 95, 96 i 97/1, położonymi w N., gm. D.. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy D., po rozpatrzeniu wniosku firmy A., ustalił warunki zabudowy dla ww. inwestycji. Decyzja została wydana po uprzednim uzyskaniu uzgodnień, o których mowa w art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz po uprzednim dokonaniu analizy, o której mowa w art. 53 ust. 3 i art. 64 ust. 1 tej ustawy. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł właściciel działki nr 31/14 H. R. podnosząc, iż nie wyraża zgody na dowieszenie dodatkowego przewodu od stacji 153 N. II do słupa nr 3 znajdującego się na jego działce. Wskazał, że użytkowanie działki jest znacznie ograniczone z powodu usytuowania na niej stacji transformatorowej oraz 4 słupów. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż stosownie do regulacji art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 (odnoszących się do warunku "dobrego sąsiedztwa" i dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej) nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej. Określone we wniosku zamierzenie inwestycyjne mieści się zaś w katalogu inwestycji dotyczących budowy obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej. Kolegium wskazało, że wydana przez organ pierwszej instancji decyzja spełnia wymogi przewidziane w art. 54 pkt 1-3 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem określono w niej rodzaj inwestycji, warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a także określono linie rozgraniczające teren inwestycji w części tekstowej oraz w załączniku graficznym. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że kwestia posiadania przez inwestora tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane będzie przedmiotem badań na etapie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Decyzja o warunkach zabudowy określa jedynie podstawowe, ogólne kierunki planowanej inwestycji, której uszczegółowienie następuje na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Dopiero więc na tym etapie rozstrzygnięte zostaną szczegółowe kwestie dotyczące sposobu zagospodarowania działki inwestora i wpływu planowanej inwestycji na sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich. W tych okolicznościach brak zgody H. R. na lokalizację przedmiotowej inwestycji na jego działce nie mógł być uwzględniony. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe rozstrzygnięcie H. R. podniósł, że już istniejąca na jego działce stacja transformatorowa została wybudowana bezprawnie, bez niczyjej zgody. Powołał się na brak dokumentacji zawierającej pozwolenie na budowę tego obiektu. Skarżący zakwestionował zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie wyraził zgody na realizację na jego działce wnioskowanej inwestycji. Za nieuzasadnione uznał również stanowisko organu co do nieuwzględnienia na etapie ustalania warunków zabudowy, braku zgody na lokalizację przedmiotowej inwestycji. W dopowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Podstawy uchylenia decyzji wymienione zostały w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Między innymi Sąd uchyli zaskarżoną decyzję, jeżeli w wyniku rozpoznania sprawy ustali, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Przyczyny wznowienia postępowania określa art. 145 k.p.a. Zgodnie z § 1 pkt 4 tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Odnosząc dyspozycję powołanego przepisu do stanu faktycznego w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu dotkniętym wadą określoną w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. skutkującą wznowieniem postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w sprawie o ustalenie warunków zabudowy stroną postępowania administracyjnego jest nie tylko podmiot występujący z wnioskiem ale również podmioty, których interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa dotyczy prowadzone postępowanie. Nie ulega zatem wątpliwości, iż właściciele działek na których przewidziano realizację planowanej inwestycji, mają przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. B.M. figurująca w ewidencji gruntów i budynków jako właścicielka działki nr 97/1, została uznana za stronę postępowania zarówno przez Burmistrza Miasta i Gminy D. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Z ustaleń dokonanych przez Sąd wynika, że B.M., zmarła przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Wszczęcie postępowania w rozpatrywanej sprawie nastąpiło bowiem w 2009r., natomiast B.M. zmarła w 1998r. (odpis skrócony aktu zgonu k. 40). Podkreślić przy tym należy, że na etapie zawiadamiania stron "o ponownym wszczęciu postępowania" (zawiadomienie z dnia 20.01.1010r.), z adnotacji poczty na zwrotnym odbiorze przesyłki skierowanej do B.M. wynikało, że adresat nie żyje. W zaistniałych okolicznościach już zatem organ pierwszej instancji, powziął informację o śmierci strony. Postępowanie administracyjne mogło się nadal toczyć, lecz wyłącznie z udziałem spadkobierców zmarłej. Przepis art. 61 § 4 k.p.a. nakłada na organ obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron - wszystkich osób będących stronami w sprawie. Obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami postępowania administracyjnego wynika również z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. W przedmiotowym postępowaniu administracyjnym wskazanym wymogom organ I instancji nie sprostał, albowiem nie dokonał niezbędnych czynności w celu ustalenia następców prawnych zmarłej przed wszczęciem postępowania B. M.. Tym samym nie zagwarantowano następcom prawnym udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wskazanych wyżej wadliwości nie dostrzegł również organ odwoławczy. Naruszenie prawa procesowego strony do czynnego udziału w postępowaniu jest podstawą do żądania wznowienia postępowania przez następców prawnych ( art. 145 § 1 pkt 4 kpa), niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Okoliczność braku udziału strony w postępowaniu administracyjnym bez jej winy ma charakter formalny co przesądza o tym, że wojewódzki sąd administracyjny nie może merytorycznie ocenić zarzutów skargi, koniecznym jest zaś uchylenie decyzji organów administracyjnych obu instancji, celem przeprowadzenia ponownego postępowania z zachowaniem wymogów formalnych. W tym postępowaniu wszystkie biorące w nim udział strony mają prawo do zgłaszania zarzutów i wniosków, które organ odwoławczy uczyni przedmiotem swych rozważań. Wskazane powyżej naruszenia przepisów art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. stanowią, w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z powołanym wyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdza naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wymienione wyżej naruszenia prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. Ponieważ uchybienia te dotyczą także rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, Sąd uznał za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy uchylenie także, w oparciu o art. 135 p.p.s.a., decyzji organu pierwszej instancji z dnia 16 marca 2010r. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia poprzez ustalenie kręgu stron postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło