II SA/Ke 572/12
PostanowienieWSA w Kielcach2012-10-01
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który złożył skargę na decyzję administracyjną i ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, gdy wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadnić odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych. W sytuacji, gdy wnioskodawca osiąga stałe dochody, posiada majątek i jest w stanie pokryć ewentualne przyszłe koszty sądowe bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, a także gdy już uiścił wpis od skargi, jego wniosek nie może zostać uwzględniony.Stan faktyczny
T. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Wnioskodawca wraz z żoną osiągają miesięcznie 2900 zł netto dochodu z emerytur, posiadają dom mieszkalny i ponoszą miesięczne wydatki związane z jego utrzymaniem, telefonem i lekarstwami. Wnioskodawca argumentował, że musiał pożyczyć pieniądze na wpis od skargi i że koszty dojazdu do sądu są dla niego obciążeniem.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 1 października 2012 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 1 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
T. B. złożył w dniu 17.IX.2012 r. formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Skarżący pobiera emeryturę w wysokości 1900 zł, a jego żona emeryturę w wysokości 1000 zł – w sumie 2900 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nie wykazał innego majątku oprócz domu mieszkalnego wielkości 140 m² . Skarżący przedstawił następujące wydatki miesięczne: 560 zł tytułem opłat związanych z utrzymaniem domu (gaz, prąd, śmieci, woda, szambo), ogrzewanie (węgiel) – 250 zł, telefon – 150 zł, lekarstwa - 150 zł, w sumie 1110 zł. Pozostała część dochodu jest przeznaczana na jedzenie i ubranie. Ponadto w piśmie z dnia 4 września 2012 r. skarżący oświadczył, że aby uiścić wpis w wysokości 200 zł musiał pożyczyć pieniądze.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych. Wpis od skargi został przez niego zapłacony, a na obecnym etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym skarżący nie ma obowiązku uiszczania żadnych opłat sądowych. Ewentualne koszty sądowe na późniejszym etapie postępowania (w wypadku oddalenia skargi – opłata kancelaryjna za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a w dalszej kolejności wpis od skargi kasacyjnej) nie przekroczą jednorazowo kwoty 100 zł. Należy podkreślić, że wnioskodawca wraz z żoną osiągają stałe dochody z dwóch emerytur, co umożliwia planowanie wydatków. Po odjęciu zadeklarowanych wydatków na opłaty związane z utrzymaniem domu, lekarstwa, telefon, do dyspozycji skarżącego i jego żony pozostaje kwota w wysokości około 1800 zł miesięcznie. Przy racjonalnym gospodarowaniu stałymi dochodami i posiadanym majątkiem skarżący nie powinien mieć problemów ze zgromadzeniem środków finansowych na pokrycie ewentualnych kosztów sądowych, które mogą, ale nie muszą wystąpić na późniejszych etapach postępowania.
Również koszty dojazdu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze S., na które powołuje się wnioskodawca, nie mogą być argumentem za przyznaniem prawa pomocy. Należy podkreślić, że większość czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący może dokonać za pośrednictwem poczty, a informacje o stanie sprawy uzyskać przez telefon. Udział w rozprawie sądowej nie jest obowiązkowy, zaś wyrok kończący postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym w większości spraw jest wydawany po przeprowadzeniu jednej rozprawy sądowej.
Ponadto należy stwierdzić, że przyznanie prawa pomocy nie działa z mocą wsteczną nie obejmuje zwrotu już uiszczonych opłat sądowych.
W świetle powołanych wyżej okoliczności wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło