II SA/Ke 578/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 sierpnia 2009r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującej T. K. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku warsztatu samochodowego, dobudowanego od strony zachodniej do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce położonej przy [...]. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że T. K. prowadzi pod w/w adresem działalność gospodarczą w zakresie konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych pod firmą Blacharstwo Samochodowe T. K. Na skutek interwencji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska oraz sąsiadów T. K. – L. i J. J., którzy wskazywali na uciążliwość prac blacharsko-lakierniczych dla ich działki przez zastawianie samochodami dojazdu, parkowanie na ich działce samochodów, zalewanie ich działki wodą z mycia samochodów, prace trwające do godziny 23, organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 2 października 2008r. oględziny na w/w działce. Ustalono, że posadowiony jest na niej budynek mieszkalny składający się dwóch powiązanych ze sobą konstrukcyjnie części oraz budynek użytkowany jako warsztat samochodowy, który został dobudowany do zachodniej ściany budynku mieszkalnego. Budynek warsztatu samochodowego o wymiarach około 8,55 x 8,95 m, wykonany został w technologii tradycyjnej, ściany murowane. W ścianie wschodniej wykonano przekucie i osadzono drzwi łączące obiekt z garażem w przyziemiu budynku mieszkalnego. Przedmiotowy warsztat wyposażony jest w instalację elektryczną oraz posiada kanał rewizyjny. W dniu oględzin w budynku tym znajdowały się 2 samochody osobowe. Do protokołu oględzin T. K. oświadczył, że jest właścicielem działki nr 398 oraz inwestorem w/w obiektu użytkowanego jako warsztat samochodowy od około 1996r. Organ I instancji ustalił, że decyzją Prezydenta Miasta z dnia 17 maja 1996r. T. K. uzyskał warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie garażu na samochód osobowy, kotłowni do ogrzewania budynku mieszkalnego, z okresem ważności decyzji do dnia 31 grudnia 1999r. T. K. wybudował przedmiotowy obiekt w latach 1996-1998 i zaczął prowadzić w nim warsztat samochodowy. Działalność warsztatu samochodowego podjęta została pod koniec lat 90 - tych i trwa do chwili obecnej. T. K. nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę zarówno garażu jak i warsztatu samochodowego. Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 1994r. wstrzymał prowadzenie wszelkich robót budowlanych przy warsztacie samochodowym dobudowanym od strony zachodniej do budynku mieszkalnego i zobowiązał T. K. do przedstawienia w terminie do 15 kwietnia 2008r., pod rygorem orzeczenia nakazu rozbiórki wskazanych w postanowieniu dokumentów, które umożliwią legalizację warsztatu samochodowego. Pismem z dnia 21 stycznia 2009r. T. K. zawnioskował, aby zalegalizować przedmiotowy obiekt jako budynek garażowo-gospodarczy. W związku z powyższym organ pierwszej instancji przeprowadził w dniach 29 stycznia, 4 lutego i 12 lutego 2009r. kontrole, podczas których nie stwierdzono prowadzenia robót naprawczych w zakresie mechaniki samochodowej. Stwierdził natomiast parkowanie kilku samochodów osobowych. Pismem z dnia 30 stycznia 2009r. sąsiedzi – małż. Janeczka poinformowali organ, że T.K. w dalszym ciągu prowadzi działalność blacharsko – lakierniczą i domagają się rozbiórki warsztatu. Pismem z dnia 12.02.2009r. Prezydent Miasta w piśmie z dnia 12.02.2009r. poinformował, że T. K. ma pod swoim adresem zarejestrowaną działalność – konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych i wpis ten nie został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej. T. K. w piśmie z dnia 8 kwietnia 2009r. zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu dostarczenia dokumentów niezbędnych do legalizacji budynków garażowych do końca 2009r. Organ w odpowiedzi na powyższe wskazał, że postępowanie dotyczy samowolnej budowy warsztatu samochodowego a nie garaży. Organ odwoławczy wskazał, że inwestor oprócz prośby o zmianę kwalifikacji samowolnie wybudowanego obiektu warsztatowego na garażowo- gospodarczy nie podjął żadnych wyraźnych i jednoznacznych kroków, które pozwoliłyby organowi pierwszej instancji prowadzić postępowanie legalizacyjne w odniesieniu do obiektu o jednoznacznie sprecyzowanej innej funkcji (np. garażowej). Nie zaprzestał przy tym formalnie prowadzenia działalności polegającej na naprawie samochodów. Chwilowe niewykonywanie usług w przedmiotowym obiekcie nie spowodowało zdaniem organu automatycznie zmiany jego przeznaczenia. Ponadto T. K. nie przedstawił żadnych dokumentów wymienionych w postanowieniu organu pierwszej instancji z dnia 8 grudnia 2008r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył T. K., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego polegające na przyjęciu, iż w okolicznościach niniejszej sprawy jedyną właściwą decyzją jest nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Podniósł, iż zaskarżona decyzja pociąga za sobą rozbiórkę budynku, który został wzniesiony zgodnie z projektem i sztuką budowlaną. Nigdy nie stwarzał ani nie stwarza żadnego zagrożenia dla osób, które z niego korzystają jak i znajdujących się w jego pobliżu. Ponadto obiekt ten stanowi źródło utrzymania skarżącego i jego rodziny. Dlatego też zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego powinny były rozpatrzyć sprawę także z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Skarżący wskazał również, że istniał projekt budynku, a jego budowa prowadzona była pod nadzorem kierownika budowy, który miał obowiązek dbania o wszelkie konieczne dokumenty. Podniósł ponadto, że w dacie wznoszenia przedmiotowego obiektu nieruchomość stanowiła własność żony skarżącego, a on sam stał się jej właścicielem w 2002r. Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009r. skarżący oświadczył, że nie chce legalizować przedmiotowego obiektu jako warsztat, a jedynie jako pomieszczenie garażowo-gospodarcze. Przyznał, że w garażu prowadzi warsztat samochodowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Na wstępie należy wskazać, że organy nadzoru budowlanego prowadziły w niniejszej sprawie postępowanie w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu - warsztatu samochodowego dobudowanego przez T. K. od strony zachodniej do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce położonej przy [...]. W sprawie wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości, że inwestor nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu. Przyznał on w trakcie oględzin dokonywanych w dniu 2 października 2008r. przez organ I instancji, że od około 1996r prowadzi w tym budynku warsztat ( samochodowy). Przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118) stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. T. K. uzyskał wprawdzie w 1996r. decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie garażu na samochód osobowy i kotłowni do ogrzewania budynku mieszkalnego, lecz jak to trafnie przyjęły organy nadzoru budowlanego - faktycznie wybudował sporny obiekt warsztatu samochodowego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły w oparciu o przeprowadzone dowody, że przedmiotowy obiekt budowlany jest warsztatem samochodowym , w którym skarżący prowadzi zawodową działalność w postaci konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych. Świadczą o tym następujące okoliczności: T. K. jak wyżej to podano przyznał, że w przedmiotowym budynku od początku prowadzi warsztat samochodowy. Działalność ta jest zarejestrowana pod adresem skarżącego, co wynika z informacji Prezydenta Miasta. Dotychczas działalność ta nie została wyrejestrowana. Podczas oględzin i kontroli przeprowadzonych na posesji T. K. w dniach 8 października 2008r., 29 stycznia, 4 lutego i 12 lutego 2009r. nie stwierdzono wprawdzie prowadzenia robót polegających na naprawie pojazdów samochodowych, lecz parkowało na posesji jak i przed nią za każdym razem kilka samochodów. Z fotografii wykonanych podczas oględzin i kontroli wynika, że pojazdy te za każdym razem były innych marek i miały inne numery rejestracyjne. Ponadto niektóre były przygotowane do podjęcia przy nich robót naprawczych (brak elementów wyposażenia k.KI-6,30 akt adm. I instancji). W aktach sprawy znajduje się ponadto wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 12 maja 2009r., sygn. I C 328/08, nakazujący T. K. przywrócenie stanu zgodnego z prawem na nieruchomości stanowiącej współwłasność J. J., L. J. i E. J. poprzez usunięcie z niej gruzu oraz części samochodowych, a także zakazujący T. K. naruszania w przyszłości współwłasności tej nieruchomości, w szczególności poprzez parkowanie na niej pojazdów mechanicznych. O prowadzeniu warsztatu samochodowego przez skarżącego w przedmiotowym budynku świadczy także protokół z kontroli przeprowadzonej w dniach 3,4,11 września 2008r. przez inspektora ochrony środowiska, w którym potwierdzono prowadzenie przez skarżącego zakładu napraw samochodów związanych z blacharstwem i pracami lakierniczymi ( k.KI-7 akt adm.I instancji). Skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie kwestionował faktu, że w przedmiotowym obiekcie tj. budynku dobudowanym od strony zachodniej budynku mieszkalnego prowadzi działalność gospodarczą polegającą na naprawie pojazdów samochodowych. Wnosił jednak o zalegalizowanie tego budynku jako pomieszczenia garażowo-gospodarczego. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, że nie chce przedmiotowego budynku legalizować jako warsztat, gdyż sam prowadzi działalność gospodarczą i wystarczy mu garaż. Również w skardze do Sądu potwierdził, że w przedmiotowym budynku prowadzi warsztat samochodowy skoro wskazał, że obiekt ten służy utrzymaniu jego i rodziny. Na rozprawie przed Sądem wyjaśnił wprost: "ja po prostu w garażu prowadzę warsztat samochodowy". Trafnie zatem orany orzekające w tej sprawie przyjęły, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy samowolnie zrealizowanego budynku warsztatu samochodowego i prawidłowo podjęły działania zmierzające do zalegalizowania tego obiektu w myśl przepisu art.48 ustawy z dnia 4 lipca 1994r Prawo budowlane ( Dz.U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm. dalej zwana Prawo budowlane). Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określa przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stanowiąc, że jeśli budowa, o której mowa w ust.1 (a więc budynku zrealizowanego bez pozwolenia na budowę) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 1) i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (pkt 2), właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Zgodnie z art. 48 ust. 3 w/w ustawy organ ustala w tym postanowieniu wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1) oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (pkt 2). Ustęp 4 art. 48 stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa wyżej, stosuje się przepis ust. 1, czyli organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę. Tak więc, nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Jak wynika z akt sprawy, organy wszczęły procedurę legalizacyjną zobowiązując inwestora w trybie art. 48 ust.2 i 3 Prawa budowlanego do złożenia wskazanych dokumentów m.in. do złożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego i zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego decyzji wyznaczając termin wykonania tego obowiązku. Skarżący nie podjął jednak żadnych działań zmierzających do legalizacji warsztatu samochodowego. Nie można za takowe uznać jego wniosku, iż chciałby zalegalizować garaż a nie warsztat samochodowy, skoro z ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika, że sporny obiekt nie jest garażem. W tej sytuacji orzekające organy zobowiązane były wobec niewykonania obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia [...] orzec nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.