II SA/Ke 578/14
WyrokWSA w Kielcach2014-10-15
Skład orzekający: Beata Ziomek, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, mimo opinii organu specjalistycznego (RDOŚ) o braku takiej konieczności, opierając się na dowodach zebranych z naruszeniem przepisów postępowania i bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w tym zasady prawdy materialnej i czynnego udziału strony, poprzez nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i oparcia się na dowodach zebranych z naruszeniem procedur. W szczególności, organy nie zapewniły inwestorowi możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a protokół z wizji lokalnej oraz opinia towarzystwa ornitologicznego nie mogły stanowić wystarczającej podstawy do odrzucenia opinii RDOŚ. W związku z tym, zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy nakładające na R. S. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji piasków. Organ I instancji uznał, że mimo opinii RDOŚ o braku takiej konieczności, istnieją przesłanki do nałożenia obowiązku, opierając się na wizji lokalnej i opinii towarzystwa ornitologicznego. Inwestor zaskarżył postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytego uzasadnienia i niewyjaśnienie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi R. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "G." R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "G." R. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 16 maja 2014 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia R. S., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy G. z dnia 8 stycznia 2014 r. znak: [...] nakładające na R. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Z. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji piasków ze złoża B. na działce nr ewid. 350 zlokalizowanej w obrębie B., gm. G.
W uzasadnieniu organ II instancji przywołał treść art. 61 ust. 2 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), po czym przedstawił argumentację organu I instancji, która legła u podstaw wydania decyzji nakładającej na R. S. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia, pomimo opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) z dnia 4 lipca 2013 r., w której stwierdzono brak przesłanek uzasadniających konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Organ I instancji po przeprowadzeniu w dniu 11.09.2013r. wizji lokalnej ustalił, że teren inwestycji jest znacznie porośnięty drzewami i krzewami, a w kilku miejscach wytworzył się specyficzny klimat charakterystyczny dla lasów. Zdaniem organu nie można w tym przypadku opierać się jedynie na inwentaryzacji przyrodniczej Gminy G., która została wykonana w roku 2005. Przez ten czas pojawiły się bowiem nowe gatunki roślin, zwierząt i grzybów. Na podstawie literatury i wizji lokalnej organ stwierdził występowanie na terenie inwestycji i w jej sąsiedztwie m.in. rosiczki okrągłolistnej i bagna zwyczajnego. Z opinii Mazowiecko-Świętokrzyskiego Towarzystwa Ornitologicznego z siedzibą przy Kozienickim Parku Krajobrazowym wynika zaś, że na działce nr 350 znajdują się stanowiska lerki – gatunku ptaka chronionego prawem Unii Europejskiej (stosownie do załącznika nr 1 dyrektywy nr 2009/147/WE w sprawie dzikiego ptactwa), a na sąsiedniej działce nr 13 znajduje się torfowisko przejściowe z bagnem zwyczajnym, modrzewnicą zwyczajną, żurawiną błotną i rosiczką okrągłolistną, podlegającymi ochronie gatunkowej. Również torfowiska przejściowe należą do siedlisk chronionych prawem UE (stosownie do załącznika nr 1 Dyrektywy nr 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory). Organ uznał, że wydobywanie piasku ze złoża "B." stanowić będzie zagrożenie dla tego siedliska i może spowodować jego przesuszenie, a nawet całkowity zanik.
Zdaniem organu I instancji wystąpienie powyższych okoliczności świadczy o odmienności stanu faktycznego przedstawionego w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia stanowiącej podstawę opinii wydanej przez RDOŚ i uzasadnia obowiązek sporządzenia raportu. Za sporządzeniem raportu przemawia również to, że złoże "B." jest złożem częściowo zawodnionym, a w niedalekim sąsiedztwie planowanej inwestycji znajdują się stawy "F.". Zasadne jest zatem określenie wpływu eksploatacji piasku na poziom wody w tych stawach. Ich właścicielkę uznano za stronę postępowania, a zatem należy wyjaśnić wszelkie jej wątpliwości i obawy.
Organ I instancji stwierdził, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na zajęciu nowego terenu, w obrębie którego występować mogą siedliska gatunków roślin, grzybów i zwierząt podlegających ochronie gatunkowej i wymienionych w rozporządzeniach Ministra Środowiska dziko występujących roślin, grzybów, zwierząt i siedlisk objętych ochroną. Poza tym eksploatacja złoża i magazynowanie kopaliny będzie źródłem emisji pyłów i gazów do powietrza, hałasu generowanego przez ruch maszyn, urządzeń pracujących na terenie kopalni oraz pojazdów transportujących urobek.
W zażaleniu R. S. zarzucił organowi I instancji brak w uzasadnieniu omówienia wyczerpujących podstaw do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy organ specjalistyczny, tj. RDOŚ, nie stwierdził konieczności przeprowadzenia takiej oceny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że złożona w niniejszej sprawie opinia RDOŚ, wydana w trybie art. 64 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...), nie ma charakteru wiążącego. Przepis art. 59 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy przewiduje przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli taki obowiązek zostanie stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Okoliczność, o której mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 tej ustawy zdaniem organu II instancji zaistniała, ponieważ przedmiotem inwestycji jest eksploatacja piasków. Organ I instancji, stosując się do zaleceń zawartych w postanowieniu Kolegium z dnia 28 listopada 2013 r., wykazał powody, dla których nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu pomimo opinii RDOŚ.
Konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko Kolegium uzasadniło ponadto obowiązującymi na gruncie Prawa ochrony środowiska zasadami przezorności (ostrożności) oraz prewencji (stosowania działań zapobiegawczych), które są jednocześnie zasadami UE w dziedzinie ochrony środowiska i znajdują źródło w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Obie te zasady znajdują odzwierciedlenie w art. 6 dyrektywy Rady nr 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. W prawie polskim ich realizacja następuje poprzez regulacje zawarte w dziale V ww. ustawy z dnia 3 października 2008 r. oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem organu respektowanie zasady przezorności oznacza, że w sytuacji gdy brak jest pewności, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko jest nieznaczące, to należy przyjąć, iż może ono znacząco wpłynąć na obszar analizowany.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach R. S. wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.:
– art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, czy wskazane przez organ I instancji dowody lub stanowiska osób były wystarczające do stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu, w sytuacji odmiennego stanowiska RDOŚ;
– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, w sytuacji gdy należało wydać rozstrzygnięcie kasatoryjne, z powodu w szczególności niedoręczenia inwestorowi dowodów stanowiących podstawę do nałożenia na niego obowiązku sporządzenia raportu, a także niewezwania do uzupełnienia Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia;
oraz zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...) w zw. z art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swoim postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r., uchylającym poprzednie postanowienie Wójta Gminy G. dotyczące obowiązku sporządzenia raportu, wyraźnie wskazało, iż nałożenie takiego obowiązku, w sytuacji odmiennego stanowiska organu specjalistycznego, wymaga szczegółowego uzasadnienia, z powołaniem się na odpowiednie dowody lub stanowiska osób posiadających w tym zakresie fachowe kwalifikacje. Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu Kolegium w ogóle nie wskazało, czy rzeczywiście organ I instancji podtrzymując w dalszym ciągu swoje stanowisko dotyczące nałożenia obowiązku sporządzenia raportu, wbrew opinii RDOŚ, wskazał odpowiednie dowody lub stanowiska osób posiadających fachowe kwalifikacje, ograniczając się do powtórzenia stanowiska organu I instancji.
Skarżący zarzucił Kolegium nie dokonanie analizy stanowiących podstawę nałożenia obowiązku: protokołu z wizji lokalnej z dnia 11 września 2013r. oraz opinii Mazowiecko-Świętokrzyskiego Towarzystwa Ornitologicznego z siedzibą przy Kozienickim Parku Krajobrazowym, w świetle wytycznych zawartych w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013r. Autor skargi zakwestionował wartość dowodową opisanych wyżej dokumentów wskazując, że z treści protokołu nie wynika, aby przedstawiciele organu I instancji stwierdzili naocznie na działce nr 350 występowanie roślin chronionych oraz torfowiska. Takie informacje zostały im jedynie przekazane przez mieszkańców wsi B., tj. osoby nie będące stronami postępowania (co zostało potwierdzone w postępowaniu przed tut. Sądem w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 128/14). W odniesieniu do opinii Towarzystwa Ornitologicznego w ogóle nie wiadomo, na jakiej podstawie została sporządzona, a w szczególności czy była poprzedzona wizją lokalną, i czy jej autor posiada kwalifikacje do podważania opinii RDOŚ. Ponadto została przedłożona w sprawie przez osobę nie będącą stroną postępowania.
Skarżący podniósł, że nie był informowany o mającej się odbyć wizji lokalnej oraz dołączeniu do akt sprawy opinii Towarzystwa Ornitologicznego. W konsekwencji nie mógł się wypowiedzieć co do ww. dowodów. W tym zakresie powołał się na wyrok NSA w sprawie II OSK 1837/11, w którym wyrażono pogląd, że w sytuacji wątpliwości co do oceny informacji zawartych w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia, obowiązkiem organu jest, stosownie do treści art. 7 k.p.a., wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości.
Zdaniem skarżącego informacje zawarte w opinii Towarzystwa Ornitologicznego nie mogły stanowić same w sobie podstawy do nałożenia na skarżącego obowiązku sporządzenia raportu. Przede wszystkim w postanowieniu RDOŚ wyraźnie wskazano, że drzewa i krzewy będą usuwane w okresie pozalęgowym ptaków, zaś ze względu na okres zdejmowania nadkładu ewentualne zwierzęta tam występujące będą mogły zakończyć okres rozrodczy oraz wybrać inny bezpieczny teren do zimowania. RDOŚ nie dostrzegł zagrożenia obniżenia poziomu zwierciadła wód podziemnych na skutek eksploatacji kopalni, zaznaczając jednocześnie, że zasięg oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko nie będzie wykraczał poza obszar, do którego skarżący ma tytuł prawny. W świetle powyższego podstawą do nałożenia obowiązku sporządzenia raportu nie mogły być obawy właścicielki stawów F. oraz obawy mieszkańców wsi G. Tym bardziej, że wymienione podmioty nie są stronami niniejszego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że dla terenu górniczego oddalonego od działki nr 350 o około 550 m, na którym warunki eksploatacji są podobne do warunków panujących na ww. działce, organ nie stwierdził obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, przedstawiając na dowód pismo Wójta Gminy G. z dnia 10 lipca 2013 r., skierowane do K. U. Dodatkowo okazał zaświadczenie Wójta Gminy G. z dnia 14 lutego 2013 r., z którego wynika, że z dniem 1 stycznia 2004 r. przestał obowiązywać plan ogólny zagospodarowania przestrzennego dla Gminy G., oraz że Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego dopuszcza eksploatację na działce nr 350 złóż pospolitych na potrzeby lokalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie zapadło w trybie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), dalej jako "ustawa". Przewiduje ona dwie kategorie przypadków, w których wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko: 1) dla planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1); 2) dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny stwierdzony został na podstawie art. 63 ust. 1 (art. 59 ust. 1 pkt 2). W niniejszej sprawie zamierzenie inwestora zostało prawidłowo zakwalifikowane przez organy do drugiego z wymienionych wyżej rodzajów przedsięwzięć. Jak bowiem wynika z inicjującego postępowanie wniosku i załączonej do niego Karty Informacyjnej dotyczy ono eksploatacji piasków, a zatem działalności wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 39, 40 i 86 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397 ze zm.). Okoliczność ta nie jest zresztą kwestionowana.
W tej sytuacji właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ – w niniejszej sprawie Wójt Gminy G. - zobowiązany był przy łącznym uwzględnieniu uwarunkowań określonych w art. 63 ust. 1 ustawy, tj. rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, jego usytuowania z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz rodzaju i skali możliwego oddziaływania, do wyrażenia stanowiska w kwestii obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przed rozstrzygnięciem w tym zakresie Wójt zasięgnął – stosownie do dyspozycji art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy – opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ). Organ ten nie stwierdził konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (postanowienie z dnia 4 lipca 2013 r., k. 41 akt. adm.). Pomimo takiego stanowiska organu wyspecjalizowanego organ I instancji zdecydował o konieczności przeprowadzenia w niniejszej sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powyższe rozstrzygnięcie utrzymane w mocy w realiach niniejszej sprawy przez organ II instancji, uznać należy za przedwczesne. Nakładając na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko organ nie wyjaśnił bowiem wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Stosownie do treści art. 64 ust. 2 pkt 2 ustawy organ zasięgający opinii przedkłada kartę informacyjną przedsięwzięcia, przez którą należy rozumieć dokument zawierający podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, tj. w szczególności dane o pokryciu nieruchomości szatą roślinną, rozwiązaniach chroniących środowisko (art. 3 ust. 1 pkt 5 lit b, lit. f). Wydając opinię, o jakiej mowa w art. 64 ust. 1 ustawy, organ opiniujący powinien, w myśl art. 64 ust. 3 ustawy, uwzględnić łącznie uwarunkowania, o których stanowi art. 63 ust. 1 (m.in. pkt 2 lit. e dotyczący obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody).
Wymagana opinia jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i jak trafnie zauważa organ II instancji, nie ma ona charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie. Tym niemniej zarówno w przypadku akceptacji stanowiska organów opiniujących jak i ich odrzucenia, organ wydający postanowienie kończące ten etap postępowania powinien wskazać – zgodnie z regułami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. – jakimi okolicznościami faktycznymi (znajdującymi potwierdzenie w materialne dowodowym) kierował się w tym zakresie oraz odnieść się do przesłanek określonych w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy (art. 65 ust. 3).
Zdaniem składu rozpoznającego niniejszą sprawę zarówno organ I jak i II instancji nie sprostały tak ustalonym regułom postępowania administracyjnego.
Z uzasadnienia decyzji Kolegium wynika, że zakwestionowanie stanowiska wyrażonego przez RDOŚ, nastąpiło w oparciu o dwa znajdujące się w aktach sprawy dowody tj. protokół nr 14/2013 z posiedzenia Komisji Przestrzegania Prawa, Porządku Publicznego i Ochrony Środowiska odbytego w dniu 11.09.2013r., oraz opinii Mazowiecko-Świętokrzyskiego Towarzystwa Ornitologicznego z siedzibą przy Kozienickim Parku Krajobrazowym z dnia 27.12.2013r. Wprawdzie wspomniana Komisja "udała się w teren do miejscowości B. celem wizualizacji terenu pod planowane przedsięwzięcie polegające na eksploatacji piasków ze złoża B. na działce nr ewid. 350", jednakże inwestor nie był powiadomiony o terminie przeprowadzenia wizji i w niej nie uczestniczył. Bez wątpienia więc naruszone zostały uprawnienia procesowe inwestora, którego pozbawiono możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Ponadto protokół nr 14/2013 w rzeczywistości zawiera zbiór informacji uzyskanych od anonimowych mieszkańców wsi B., zaś sama Komisja nie dokonała własnych ustaleń polegających na wskazaniu, że na terenie działki nr 350 występuje fauna i flora objęta ochroną. Z tego względu ani protokół, ani powoływanie się na bliżej nie określoną literaturę, nie może stanowić dowodu w sprawie.
Organy nie wyjaśniły również na jakiej podstawie i na czyj wniosek został dopuszczony dowód z opinii Mazowiecko-Świętokrzyskiego Towarzystwa Ornitologicznego z siedzibą przy Kozienickim Parku Krajobrazowym, które nie jest stroną postępowania. Wprawdzie w opinii tej podano informację, że na terenie działki nr 350 znajduje się siedlisko lerki, gatunku ptaka chronionego prawem unijnym, zaś w odległości ok. 100- 150m na zachód na działce nr 13 zlokalizowane jest torfowisko przejściowe z bagnem zwyczajnym, modrzewicą zwyczajną, żurawiną błotną i rosiczką okrągłolistną, ale w ogóle nie określono źródeł pochodzenia tej wiedzy. Ponadto treści tej opinii organ nie skonfrontował z informacjami znajdującymi się w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. W istocie więc nie przedstawił żadnych argumentów potwierdzających, czy choćby uprawdopodabniających, aby planowana inwestycja mogła wywrzeć wpływ na środowisko inny niż opisany w karcie informacyjnej. Dotyczy to również kwestii wpływu eksploatacji przedmiotowej kopalni na poziom wody w stawach F. Organ nie przedstawił żadnych dowodów na to, aby taki wpływ był choćby prawdopodobny, poza tym że właścicielka stawów uznana została za stronę postępowania i wyraziła swoje obawy przed ubytkiem wody w stawach i zasilającej ich rzece.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. II OSK 1837/11, zgodnie z którym w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do oceny informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, obowiązkiem organu jest, zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wyznaczonej dyspozycją art. 7 k.p.a., wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości. Gdyby zaś tych wątpliwości nie usunięto, to zgodnie z zasadą przezorności, należałoby orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Pogląd taki jest również prezentowany w literaturze (por. K. Gruszecki, Prawne postawy oceny wpływu na środowisko oddziaływań skumulowanych, Samorząd Terytorialny 2012, nr 3, s. 64). Błędne było zatem przedstawianie przez Wójta Gminy G. do opiniowania Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska karty informacyjnej przedsięwzięcia, bez uprzedniego sygnalizowania wątpliwości co do aktualności danych odnośnie środowiska zawartych w Inwentaryzacji Gminy G., oraz podnoszenie takich okoliczności dopiero na etapie podejmowania postanowienia na podstawie art. 63 ust. 1 i 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy.
W świetle powyższego Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie nakładające na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko zostało wydane przedwcześnie, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji Sąd stwierdził konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Orzeczenie w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a. O kosztach, na które złożyły się kwota wpisu w wysokości 200 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 240 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia, a następnie da wyraz swemu stanowisku w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. W szczególności organ I instancji prawidłowo przeprowadzi postępowanie dowodowe, w zgodzie z zasadami i regułami przewidzianymi w kodeksie postępowania administracyjnego, umożliwi skarżącemu zapoznanie się z materiałem dowodowym i wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów, a w razie powzięcia wątpliwości co do oceny informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, wezwie wnioskodawcę do usunięcia tych wątpliwości. Tak zebrany materiał dowodowy jest niezbędny i konieczny do oceny zasadności zajętego przez właściwy organ stanowiska w kwestii nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło