II SA/Ke 58/19
WyrokWSA w Kielcach2019-02-20
Skład orzekający: Dorota Chobian, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko może zostać przyznane, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza ustalone kryterium dochodowe, mimo trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy i rozpadu pożycia małżeńskiego?Ratio decidendi
Prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest uzależnione wyłącznie od kryterium dochodowego, które w przeliczeniu na osobę nie może przekroczyć określonej kwoty. Okoliczności takie jak rozpad pożycia małżeńskiego, trudna sytuacja finansowa czy pobieranie wynagrodzenia chorobowego nie wpływają na ustalenie dochodu rodziny, chyba że nastąpiła utrata zatrudnienia. Dopiero prawomocny wyrok rozwodowy lub separacja umożliwiają wykluczenie małżonka z kręgu członków rodziny.Stan faktyczny
A. P. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Organ I instancji i Kolegium uznały, że dochód rodziny skarżącej za 2017 r. w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe. Skarżąca podniosła, że jej mąż odszedł, posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, a jej sytuacja finansowa jest zła, otrzymując jedynie alimenty na córkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Decyzją z 3 grudnia 2018 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z 2 października 2018 r. odmawiającej przyznania A. P. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko P. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium podało, że A. P. ubiega się o prawo do świadczenia wychowawczego na córkę /pierwsze dziecko/ na okres zasiłkowy [...]. Zatem dochodem, na podstawie którego należało ocenić jej prawo do świadczeń, jest dochód z 2017 r. Organ I instancji w sposób prawidłowy obliczył dochód czteroosobowej rodziny odwołującej, biorąc pod uwagę dochód A. P. i jej męża z 2017 r. W konsekwencji prawidłowo uznał, że łączny dochód netto tej rodziny za 2017 r. wyniósł [...] zł, miesięczny dochód wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę dało kwotę [...]zł miesięcznie, przekraczającą kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego.
Organ II instancji podkreślił, że A. P. nie zakwestionowała powyższych ustaleń, a tylko na etapie postępowania odwoławczego wskazała, że nastąpiła zmiana jej sytuacji, gdyż mąż odszedł i obecnie sama wychowuje dzieci. Cytując treść art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci Kolegium podało, że przepis ten nie wprowadza żadnych okoliczności ani kryteriów, w których możliwe byłoby niezakwalifikowanie osób pozostających w związku małżeńskim, jako członków jednej rodziny.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję A. P. podała, że obecnie posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, mąż odszedł 27 lipca 2018 r. i nie utrzymuje z nimi żadnego kontaktu. Dodała, że w grudniu 2018 r. otrzymała wynagrodzenie chorobowe, a w wyniku sprawy o alimenty Sąd przyznał alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie jedynie na córkę. Kończąc stwierdziła, że wie, że w niniejszej sprawie ustalane są dochody za 2017 r., ale jej sytuacja finansowa jest bardzo zła.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W niniejszej sprawie skarżąca domagała się przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz.U. z 2018. poz. 2134), zwanej dalej "ustawą", świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł.
Ponieważ skarżąca domagała się przyznania prawa do powyższego świadczenia na okres zasiłkowy od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r., należało ustalić dochód uzyskany przez rodzinę skarżącej w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, czyli w 2017 r. Stosownie bowiem do art. 2 pkt 2 i 4 ustawy, dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, natomiast dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a, które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania.
Jak wynika z akt administracyjnych rodzina skarżącej w 2017 r. składała się z czterech osób, z których dochód osiągnęła skarżąca i jej mąż. Łączny dochód netto tej rodziny za 2017 r. wyniósł [...] zł, co miesięcznie stanowiło [...] zł, a w przeliczeniu na osobę [...] zł. Nie ma zatem wątpliwości, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe wynoszące [...] zł, uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
W tym miejscu należy zauważyć, że skarżąca powyższego ustalenia dotyczącego dochodu jej rodziny nie kwestionowała, a jedynie wnosiła o przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko ze względu na złą sytuację finansową. W związku z tym należy zauważyć, że przyznanie żądanego świadczenia wychowawczego uzależnione jest tylko i wyłącznie od kryterium dochodowego, a organy nie mają tu prawa do zastosowania uznania administracyjnego. Nie ma również znaczenia podnoszona w sprawie przez skarżącą okoliczność, że jej mąż odszedł od niej zostawiając rodzinę i już z nimi nie mieszka. Dopiero bowiem prawomocny wyrok rozwodowy lub prawomocnie orzeczona separacja umożliwiłyby wykluczenie K. P. ze składu osobowego rodziny, a w konsekwencji pominięcie osiąganych przez niego dochodów przy ustalaniu dochodu rodziny skarżącej. Również przebywanie na zasiłku chorobowym w trakcie zatrudnienia nie ma wpływu na ustalenie dochodu. W rozumieniu przepisów ustawy tylko bowiem utrata zasiłku chorobowego przysługującego po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza utratę dochodu (art. 2 pkt 19 lit. f), a uzyskanie zasiłku chorobowego przysługującego po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza uzyskanie dochodu (art. 2 pkt 20 lit. f). Takie zdarzenia jednak nie miały w sprawie miejsca, przez co nie mogły wpłynąć na prawidłowość wyliczenia dochodu rodziny skarżącej i w konsekwencji na odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego. Należy też zauważyć, że na rozstrzygnięcie sprawy nie mógł mieć wpływu wspomniany w odpowiedzi na skargę, a nie ujawniony wcześniej, ani też nie podnoszony przez skarżącą fakt legitymowania się przez dzieci skarżącej orzeczeniami o niepełnosprawności w stopniu lekkim. Choć bowiem w art. 5 ust. 4 ustawy, przewidującym, że jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko (...), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł – użyto sformułowania "dziecko niepełnosprawne" bez określenia, o jaką niepełnosprawność chodzi, to jednak z treści definicji niepełnosprawnego dziecka zawartej w art. 2 pkt 9 ustawy wynika, że niepełnosprawne dziecko to dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Takimi orzeczeniami dzieci skarżącej się jednak nie legitymowały.
Mając to wszystko na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło