II SA/Ke 587/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2010r. sprawy ze skargi Z.L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M.W. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia H. i Z. L. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...], znak: [...] nakładającego na H. i Z. L. grzywnę w wysokości 6000 zł z powodu uchylania się zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, tj. od nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego kiosku handlowego usytuowanego na działce nr 76 przy ul. K. w S., na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że egzekwowany obowiązek wynika z decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...], znak: [...], utrzymanej w mocy ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...] znak: [...]. Brak wykonania przez zobowiązanych ciążącego na nich obowiązku rozbiórki, poskutkował upomnieniem organu I instancji z dnia 22 czerwca 2009 r., wzywającym do jego wykonania w terminie 14 dni od dnia otrzymania upomnienia, ze wskazaniem, że w przypadku braku jego wykonania zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Z kolei wszczęcie postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymuszenie do wykonania obowiązku rozbiórki nastąpiło poprzez wydanie w dniu 5 października 2009 r. tytułów wykonawczych (stosowanych w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym) skierowanych odrębnie do H. L. i do Z. L.. W dniu 22 lutego 2010 r. zapadło postanowienie nakładające na zobowiązanych grzywnę w wysokości 13.233 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w ww. tytułach wykonawczych. Po jego uchyleniu rozstrzygnięciem organu wyższej instancji z dnia 9 kwietnia 2010 r., organ I instancji nałożył na H. i Z. L. grzywnę w wysokości 6.000 zł. Dalej WINB wskazał, że w niniejszej sprawie egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanych obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, tj. wykonania rozbiórki kiosku handlowego, który jest przenośnym obiektem drewnianym, ustawionym na podmurówce (wylewce betonowej), a zatem jest budowlą stanowiącą całość techniczno -użytkową, zaliczaną do obiektów budowlanych. Jego zaś rozbiórka powinna polegać na takim demontażu, ażeby przestał on mieć charakter obiektu budowlanego zdatnego do pełnienia funkcji kiosku handlowego bądź jakiejkolwiek innej. Organ odwoławczy cytując art. 121 § 4 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdził, że wysokość nałożonej grzywny w kwocie 6.000 zł, została prawidłowo określona przez organ I instancji. Prawidłowo również organ egzekucyjny naliczył opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 68 zł, która wynosi 10 % kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł. WINB podał, że zasadnie organ I instancji w pierwszej kolejności zastosował grzywnę, która jest najmniej dolegliwym środkiem egzekucyjnym oraz podkreślił, że dobrowolne wykonanie przez zobowiązanych nakazanej rozbiórki powoduje, że nałożona grzywna podlega umorzeniu z mocy ustawy. Dlatego jedynym sposobem uniknięcia zapłacenia nałożonej grzywny jest jak najszybsze wykonanie rozbiórki przedmiotowego kiosku. Odpowiadając na zarzuty zażalenia organ II instancji wskazał, że toczące się obecnie postępowanie przed WSA w Warszawie ze skargi na ostateczną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z dnia [...], odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...]., uchylającą decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia H. L. pozwolenia na budowę kiosku handlowego na działce przy ul. T. w S., pozostaje bez wpływu na postępowanie egzekucyjne prowadzone w przedmiocie przymuszenia skarżących do wykonania rozbiórki samowolnie ustawionego kiosku handlowego na działce przy ul. K. w S., która to rozbiórka została nakazana decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...]. Organ dodał, że wysokość grzywny nakładanej w celu przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanych do określonego zachowania się, poprzez dolegliwość finansową. Dolegliwość ta nie musi być współmierna do wartości obiektu podlegającego rozbiórce, ale na tyle wysoka, aby skutecznie przymusić zobowiązanych do wykonania rozbiórki tego obiektu. Podkreślił, że dalsze uchylanie się od wykonania rozbiórki może poskutkować zastosowaniem kolejnego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, który jest bardziej dotkliwy ponieważ prowadzi do bezzwrotnego pobrania środków finansowych, a koszty związane z wykonaniem zastępczym są znacznie wyższe niż w przypadku rozbiórki dokonywanej we własnym zakresie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie wniósł Z. L. zarzucając "niewspółmierność kary do wartości przedmiotu sporu" oraz przedwczesność postępowania egzekucyjnego ze względu na postępowanie wznowieniowe toczące się przed WSA w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia go do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]. nakazującej rozbiórkę kiosku handlowego. Prowadzone obecnie postępowanie egzekucyjne jest następstwem niewykonania przez zobowiązanego tego właśnie nakazu, czego strona skarżąca nie kwestionuje. Ponieważ decyzja nakładająca na skarżącego określony obowiązek jest ostateczna, sąd nie wstrzymał jej wykonania, a zobowiązany uchyla się od realizacji nałożonego obowiązku, prawidłowo organ egzekucyjny skierował do Z. L. (i jego żony, będącej także osobą zobowiązaną na podstawie tytułu wykonawczego) upomnienie wzywające do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, a następnie wszczął takie właśnie postępowanie, stosownie do treści art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Podkreślić należy, że na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek doprowadzenia do wykonania obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej. Ponieważ skarżący pomimo upomnienia nie rozebrał obiektu, organ nie tylko był uprawniony, ale i zobowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, a w jego ramach do zastosowania wszystkich niezbędnych środków mających na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z dnia [...]. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd nie dopatrzył się takich uchybień w zakresie prawa procesowego lub materialnego, które powodowałyby konieczność uchylenia rozstrzygnięcia o nałożeniu na Z. L. grzywny w celu przymuszenia. Postępowanie w zakresie zastosowania tego środka egzekucyjnego regulują przepisy art. 119 i nast. ustawy. Zgodnie z art. 122 § 1 ustawy, Z. L. doręczono wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny odpis tytułu wykonawczego, a wysokość grzywny, która w tym przypadku jest jednorazowa, określona została w granicach wskazanych w art. 121 § 2 ustawy, a więc nie więcej niż 10.000 zł. Doręczone zobowiązanemu postanowienie zawiera także wszystkie elementy, o jakich mowa w art. 122 § 2 ustawy, a mianowicie: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego niewspółmierności nałożonej grzywny do wartości objętego nakazem rozbiórki kiosku, stwierdzić należy, że wysokość grzywny w celu przymuszenia nie jest uzależniona od wartości obiektu podlegającego rozbiórce, a podstawowym kryterium jej nałożenia, jest ocena dolegliwości z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanej strony do wykonania nałożonego obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, bez konieczności stosowania bardziej uciążliwych środków. Sąd oddalił zgłoszony na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się przed WSA w Warszawie postępowanie w sprawie o sygn. VII SA/Wa 1031/10 ze skargi Z. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Jak wynika z akt sprawy, decyzją tą GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia [...], odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę przedmiotowego kiosku. Sprawa ta nie dotyczy zatem decyzji, będącej podstawą do wystawienia przez organ tytułu wykonawczego i jej wynik nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy (art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł zgodnie z art. 250 p.p.s.a. oraz na podstawie § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 c i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz.1348 ze zm.).