II SA/Ke 588/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 17 sierpnia 2007r. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania R. M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 czerwca 2007r., orzekającej o wymeldowaniu R. M. z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego w [...]. ul. [...], na podstawie art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Do wydania tej decyzji doszło na tle następujących okoliczności. Postępowanie w sprawie wymeldowania R. M. zostało wszczęte na wniosek M. M. i A. M. z dnia 24 maja 2007r., które do wniosku dołączyły poświadczoną za zgodność kserokopię protokołu z rozprawy przez Sądem Rejonowym, na której to rozprawie doszło do zawarcia ugody, mocą której R. M. zobowiązał się do opuszczenia lokalu w domu mieszkalnym położonym w [...] przy ul. [...] w terminie do końca marca 2007r. We wniosku wskazano, że zgodnie z ugodą R. M. opuścił lokal w dniu 24 kwietnia 2007r., zabierając swoje osobiste rzeczy. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Prezydent Miasta decyzją z dnia 12 czerwca 2007r. orzekł o wymeldowaniu R. M., ustalając, iż bezsporne jest, że nie mieszka on pod tym adresem, i że jak to wynika z nadesłanego przez niego pisma, lokal ten przestał być dla niego miejscem, w którym zaspokaja on potrzeby gospodarcze, osobiste i rodzinne, a zameldowanie pod tym adresem jest mu potrzebne tylko w celu poszukiwania pracy. W odwołaniu od tej decyzji R. M. wniósł o odroczenie wymeldowania do końca 2008r. wskazując, iż aktualnie od 16 czerwca przebywa w Areszcie Śledczym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Wymeldowanie go w tym czasie z miejsca stałego pobytu pozbawi go możliwości stawienia się na wokandę w sprawie warunkowego zwolnienia, zaś po wyjściu z więzienia stałe zameldowanie pozwoli mu na znalezienie stałej pracy. Jednocześnie skarżący zarzucił, iż nie jest prawdą, że 24 kwietnia 2007r. wyprowadził się, bowiem tego dnia wyjechał do Włoch do pracy, o czym informował byłą żonę. Przyznając, iż faktycznie zobowiązał się do opuszczenia lokalu podniósł, iż nie zobowiązał się jednak do wymeldowania się. Jednocześnie w odwołaniu wskazał, iż "zrezygnował z mieszkania na stałe w domu gdzie ciągle miałby uwagi od byłej żony". Wojewoda utrzymując decyzję organu I instancji w mocy wskazał, że w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją, służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego i jej zadaniem jest dostarczenie wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu osób. Nieodłącznym elementem systemu ewidencji jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować stan faktyczny. Podstawę prawną do wymeldowania stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym jeżeli osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego nie dokonała wymeldowania się z niego, organ gminy na wniosek strony lub z urzędu wszczyna postępowanie administracyjne i orzeka o jej wymeldowaniu w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wypełnienie warunków określonych w tym przepisie następuje wówczas, gdy opuszczenie miejsca pobytu stałego nastąpiło dobrowolnie i jest trwałe, przy czym przez dobrowolność należy rozumieć, że bez przymusu nieuprawnionych osób trzecich, zaś przez trwałość przeniesienie swoich najważniejszych czynności życiowych w inne miejsce. Zdaniem organu w niniejszej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. R. M. sam podjął decyzję o opuszczeniu miejsca stałego pobytu, czego dowodem jest treść protokołu z dnia 25 stycznia 2007r. w sprawie [...] z powództwa M. M. i A. M. o opróżnienie lokalu mieszkalnego, pismo odwołującego się z dnia 28 maja 2007r., w którym nie zaprzeczył on, że nie zamieszkuje pod tym adresem, czego nie wiąże jednak z koniecznością wymeldowania się, a także treść samego odwołania. Treść tych pism wskazuje także na spełnienie przesłanki trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego. Wynika z nich bowiem, że R. M. nie wiąże swej przyszłości z przedmiotowym lokalem. Wojewoda wskazał, że jedynym powodem, dla którego odwołujący się chce utrzymać zameldowanie jest jego przekonanie, że pozwoli mu to na znalezienie pracy oraz staranie się o przedterminowe zwolnienie z odbywania kary pozbawienia wolności. Nadto uzależnia on wymeldowanie się od sprzedaży nieruchomości. Te jednak okoliczności nie mają wpływu na podejmowanie decyzji w sprawie o wymeldowanie; nie jest także możliwe "warunkowe" utrzymywanie zameldowania na pobyt stały, jeżeli nie jest ono zgodne ze stanem faktycznym. W skardze na tę decyzję R. M. zarzucił, iż jego aktualnym miejscem pobytu jest Areszt Śledczy, w związku z czym oczywiste jest, że nie może jednocześnie przebywać w dwóch miejscach. Podniósł, że dom wraz z działką położoną przy [...] kupili i rozbudowali wraz z żoną w 1986r., a pod koniec lat 90-tych darowali dzieciom. Zarzucił, iż jego zdaniem żadna z przesłanek, o których mówi się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie została spełniona, bowiem ani nie opuścił on swojego miejsca zamieszkania dobrowolnie, ani też nie przeniósł swoich czynności życiowych do Aresztu Śledczego. Zarzucił, iż sędzia na rozprawie w sprawie o eksmisję nie dopatrzył się ani jednego powodu, aby go wymeldować i zacytował rzekomo wypowiadane przez sędziego `na rozprawie przed Sądem Rejonowym słowa. Przyznał, iż faktycznie zobowiązał się do wyprowadzenia się z lokalu i sam określił termin tego, gdyż uważał, że zaraz po sprawie znajdzie pracę. Ponieważ stało się inaczej, zdecydował się na wyjazd do Włoch, ale nie był to wyjazd na stałe. Skarżący wskazał, że od 20 sierpnia 2007r. jego była żona podjęła pracę w Warszawie, córka od października będzie studiować w Warszawie, a syn przebywa w Anglii, w związku z czym dom będzie niezamieszkały. Wskazał, że chciałby sam zadecydować kiedy się wymelduje, po uregulowaniu osobistych spraw. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / tekst. jedn. Dz. U. Nr 139 za 2006r. poz. 993 z późniejszymi zmianami/, zwanej dalej w skrócie ustawą, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej jest obowiązana zameldować się w miejscu stałego pobytu. Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej zamieszkania, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Jeżeli taka osoba nie dopełni obowiązku wymeldowania się, stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy organ wydaje na wniosek lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania. W niniejszej sprawie wniosek o wymeldowanie złożyły współwłaścicielki nieruchomości, na której znajduje się dom mieszkalny wraz z lokalem, w którym skarżący zamieszkiwał do kwietnia 2007r. Okolicznością bezsporną jest to, iż między skarżącym z jednej strony a jego byłą żoną oraz córką, - powódkami w sprawie o opróżnienie lokalu mieszkalnego - została zawarta ugoda sądowa, mocą której skarżący zobowiązał się do opuszczenia lokalu w domu mieszkalnym położonym w [...] przy [...] w terminie do końca marca 2007r. Również niesporne jest, iż w dniu 24 kwietnia 2007r. skarżący lokal ten opuścił i następnie wyjechał za granicę. Oczywiście sam taki wyjazd nie mógłby być uznany za trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania, uzasadniające wymeldowanie. Również sama ugoda, którą skarżący zobowiązał się do opuszczenia lokalu nie mogłaby stanowić takiej podstawy, gdyby skarżący w dalszym ciągu w lokalu tym faktycznie zamieszkiwał bądź też, gdyby go opuścił, ale tylko w celu krótkotrwałego wyjazdu za granicę. W niniejszej jednak sprawie oprócz tych dwóch okoliczności, to jest zawarcia ugody, która ma moc wyroku sądowego, orzekającego eksmisję z lokalu oraz faktycznego opuszczenia tego lokalu przez skarżącego, są inne okoliczności, przemawiające za uznaniem, iż opuszczenie przez skarżącego lokalu w kwietniu 2007r. miało charakter trwały. Mianowicie, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, istnienia tej okoliczności dowodzą składane w niniejszej sprawie przez skarżącego pisma. I tak w piśmie z dnia 28 maja 2007r. skierowanym do Referatu Ewidencji Ludności i Dowodów Osobistych Urzędu Miejskiego skarżący wskazał, że obecnie przebywa we Włoszech i tam pracuje. Po powrocie do Polski zameldowanie pomoże mu znaleźć pracę i dlatego wnosi o to, aby go nie wymeldowywać. W piśmie tym wskazał ponadto, że może się wymeldować tylko w sytuacji sprzedaży domu i przekazania wszystkich pieniędzy dzieciom. W odwołaniu od decyzji organu I instancji R. M. wprost oświadczył, że zrezygnował z mieszkania na stałe w tym domu. W tej sytuacji, uwzględniając łącznie wszystkie powyższe okoliczności i dowody, za prawidłowe uznać należy stanowisko organu, iż R. M. w sposób dobrowolny / wykonując podjęte przez siebie na rozprawie przed Sądem Rejonowym zobowiązanie/ wyprowadził się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, i że opuszczając to miejsce nie miał zamiaru ponownie w nim zamieszkać. Okolicznością bezsporną jest to, iż od tego czasu, to jest od 24 kwietnia 2007r. do chwili obecnej skarżący w lokalu tym nie zamieszkuje. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U, Nr 153 poz. 1269 ze zm./, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. To zaś oznacza, iż badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd uwzględnia nie tylko stan prawny, obowiązujący w dacie wydania decyzji ale i istniejący wówczas stan faktyczny. Dlatego też bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji są zawarte w skardze rozważania dotyczące tego, iż aktualnie, już po wydaniu decyzji przez Wojewodę, w przedmiotowym domu nikt nie będzie zamieszkiwał oraz zawarte następnie w związku z tym w piśmie z dnia 11 grudnia 2007r. oświadczenie skarżącego, iż aktualnie wyraża on "chęć koncentracji najważniejszych czynności życiowych na lokal przy [..] mimo wcześniejszej chęci opuszczenia lokalu". Dotychczasowe stanowisko skarżącego zajmowane przed organami administracyjnymi było takie, że w lokalu tym nie chce mieszkać, chce natomiast być tu zameldowany z uwagi na łatwiejsze jego zdaniem znalezienie pracy oraz możliwość starania się o przedterminowe warunkowe zwolnienie z zakładu karnego. Tego typu argumenty w sprawie o wymeldowanie nie mają żadnego znaczenia. Z uwagi zaś na obowiązek dokonywania oceny zgodności decyzji z prawem na datę jej wydawania, bez znaczenia jest zmiana planów życiowych skarżącego, dokonana już po opuszczeniu przez niego lokalu i po wydaniu zaskarżonej decyzji, a polegająca na zgłoszeniu chęci zamieszkania w tym lokalu. R. M. podnosi także, iż dlatego w lokalu położonym w [...] przy [...] nie zamieszkuje, gdyż przebywa w Areszcie Śledczym. Okoliczność ta miałaby znaczenie, gdyby powodem opuszczenia lokalu mieszkalnego przez skarżącego było pozbawienie go wolności. Taka jednak sytuacja w sprawie nie miała miejsca. Po opuszczeniu lokalu skarżący wyjechał za granicę i dopiero po powrocie do kraju został pozbawiony wolności. W niniejszej sprawie bez znaczenia jest także przywoływany w skardze fakt, iż w przeszłości R. M. był wraz z żoną właścicielem nieruchomości, na której znajduje się budynek z lokalem, w którym dotychczas był zameldowany. Zameldowanie jest bowiem tylko potwierdzeniem istniejącego stanu faktycznego nie zaś prawa, i to na dodatek przysługującego w przeszłości. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej uppsa. Sąd nie uwzględnił zawartego w piśmie z dnia 17 grudnia 2007r. wniosku o dowiezienie skarżącego z Aresztu Śledczego na rozprawę, z czym wiązałaby się konieczność odroczenia rozprawy. W ocenie Sądu nie zachodziła żadna z okoliczności, o jakich mowa w art. 109 i 110 uppsa; ponadto, zgodnie z art. 106 § 3 sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Z powyższego wynika, iż skarżący i tak nie mógłby złożyć na rozprawie zeznań. Skoro zaś sąd administracyjny bada zgodność decyzji z prawem w oparciu o przedstawione akta administracyjne i zgromadzony w nich materiał dowodowy, udział skarżącego w rozprawie nie był konieczny. Zgodnie z art. 107 i 108 uppsa nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, w takiej zaś sytuacji przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia sprawozdawca przedstawia ich wnioski, twierdzenia i dowody znajdujące się w aktach. Stosownie do tego przepisu jak i zawartego w piśmie skarżącego z dnia 17 grudnia 2007r. wniosku, stanowisko skarżącego zostało na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007r. przedstawione.