II SA/Ke 59/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 roku sprawy ze skargi S.T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej WINB, po rozpatrzeniu zażalenia S. T., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., dalej PINB w K., z dnia [...] znak: [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ pierwszej instancji w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...], znak: [...] tj. rozbiórki kuchni letniej zlokalizowanej na terenie posesji w C. 15, nr geodezyjny 511. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] nie została przez żadną ze stron zaskarżona, w związku z tym stała się ostateczna i podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie utrzymał w mocy decyzję WINB z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji z dnia [...] Skarga na powyższe rozstrzygnięcie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2005r. sygn. VII SA/Wa 1181/04. Upomnieniami z dnia 5.05.2003r., 11.02.2004r. i 20.08.2004r. PINB w K. wezwał Z. T. do wykonania rozbiórki ww. kuchni letniej, a następnie wszczął postępowanie egzekucyjne i postanowieniem z dnia 5 października 2004r. nałożył na Z. T. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 17.255,40 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki. Po uchyleniu tego postanowienia w trybie zażaleniowym PINB w K. postanowieniem z dnia 12 stycznia 2005r. nałożył na Z. T. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 17.069,40 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2006r. sygn. II SA/Ke 585/05 oddalił skargę Z. T. na postanowienie WINB z dnia 23 lutego 2005r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia 12 stycznia 2005r. Wobec dalszego niewykonywania przez Z. T. obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] PINB w K. upomnieniem z dnia 16.04.2008r. ponownie wezwał zobowiązanego do jego wykonania. Następnie w dniu 13.08.2008r. wydał skierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. tytuł wykonawczy jednopozycyjny zmierzający do wyegzekwowania od zobowiązanego należności pieniężnych w postaci grzywny w celu przymuszenia w kwocie 17.069,40 zł. Decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję WINB z dnia [...] o odmowie wszczęcia na wniosek Z. T. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Na to rozstrzygniecie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła żona Z. T. – S. T.. Z. T. zmarł bowiem w dniu 1.05.2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia 15 czerwca 2009r. podjętym na wniosek wierzyciela, tj. PINB w K., wyrażonym w postanowieniu z dnia 26 maja 2009r., umorzył prowadzone przez siebie postępowanie egzekucyjne. W dniu 7.09.2009r. pracownicy PINB w K. dokonali kontroli na działce nr 511 w C., w wyniku której stwierdzono, że kuchnia letnia nie została rozebrana. Rozebrana została natomiast szopa od strony południowej kuchni letniej. Następnie organ I instancji pismem z dnia 9.09.2009r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w K. o wskazanie, czy toczyło się przed tym Sądem postępowanie o stwierdzenie nabycia praw do spadku po zmarłym Z. T. W odpowiedzi Sąd Rejonowy w K. w piśmie z dnia 11.09.2009r. stwierdził, że w tym Sądzie nie toczyła się sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po Z. T. Podczas kontroli w dniu 22.09.2009r., w ramach której stwierdzono, że przedmiotowa kuchnia letnia nadal nie została rozebrana, S. T. odmówiła wskazania spadkobierców Z. T.. W odpowiedzi na wezwania organu S. T. w pismach z dnia 1.10.2009r. i 12.10.2009r. wyjaśniła, że jej mąż nie pozostawił testamentu, oraz że nie była w związku z tym prowadzona żadna sprawa spadkowa. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2009r. znak: PINB.7132-22/03 PINB w K. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowy kuchni letniej na posesji w C. 15, wzywając S. T. do przedłożenia w PINB w K. prawomocnego postanowienia sądowego o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym Z. T. w terminie do dnia 30.11.2010r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na to postanowienie WINB postanowieniem z dnia 17.11.2009r. uchylił je w całości i umorzył postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Postanowienie to zostało zaskarżone do WSA przez S. T.. Pismem z dnia 27.11.2009r. organ pierwszej instancji wezwał S. T. do przedłożenia w terminie do 15.01.2010r. dokumentów potwierdzających nabycie lub odrzucenie spadku po Z. T., ewentualnie o wskazanie następców prawnych. Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 30 listopada 2009r. PINB w K. na podstawie art. 56 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone w niniejszej sprawie. W zażaleniu na powyższe postanowienie S. T. kwestionowała zasadność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]. Rozstrzygając zażalenie WINB w pełni podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że powołany przepis art. 56 § 1 pkt 2 nakazuje organowi egzekucyjnemu zawieszenie postępowania w przypadku śmierci strony, jeżeli nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Regulacje zawarte w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane wskazują, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego nie jest ściśle związany z osobą zobowiązanego. Z tego względu brak podstaw do umorzenia postępowania zmierzającego do wyegzekwowania obowiązku o charakterze niepieniężnym tj. nakazu rozbiórki kuchni letniej. Zdaniem WINB celem zawieszenia postępowania było umożliwienie jedynemu znanemu spadkobiercy zmarłego Z. T., wskazania jego następców prawnych. Odnosząc się do zarzutów podważających zasadność decyzji nakazującej rozbiórkę kuchni letniej organ stwierdził, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie organu I instancji. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. T. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne merytoryczne rozpoznanie zgodności z prawem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – zwanej dalej jako ustawa). Instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 56 § 1 ustawy zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych ww. przepisie ma charakter zamknięty. Użycie przez ustawodawcę w art. 56 § 1 sformułowania "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu" oznacza, że w razie spełnienia przesłanek wymienionych enumeratywnie w pkt 1 do 5 tego przepisu, nie pozostawiono organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96 (LEX nr 29731). Wystąpienie więc okoliczności przewidzianych w tym przepisie uzasadnia obligatoryjne zawieszenie postępowania egzekucyjnego przez organ, który w tej kwestii stosownie do art. 56 § 4 ustawy, wydaje postanowienie. Ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1526/96, LEX nr 31564). W orzecznictwie podkreśla się, że śmierć zobowiązanego stanowi podstawę zawieszenia postępowania tylko wtedy, gdy obowiązek nie ma charakteru osobistego tj. może być wykonany przez inną osobę niż zobowiązany. Zawieszenie postępowania w przypadku śmierci zobowiązanego ma na celu ustalenie, które podmioty przejęły obowiązki za zobowiązanego, aby można było kontynuować egzekucję, jeżeli same dobrowolnie nie wykonują obowiązku za zmarłego zobowiązanego (komentarz do art. 56 w "Postępowanie egzekucyjne w administracji" R.Hauser, Z.Leoński, A.Skoczylas, Wydanie 4, Warszawa 2008). W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że Z. T., będący stroną postępowania w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, zmarł w dniu 1 maja 2009r. Obowiązek dokonania przez Z.a T. rozbiórki kuchni letniej zlokalizowanej na terenie posesji w C. 15 wynikał z ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]. Trafne jest również stwierdzenie organu, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, nakaz rozbiórki obiektu budowlanego nie jest ściśle związany z osobą zobowiązanego. W istniejącym stanie faktycznym i prawnym śmierć zobowiązanego oraz okoliczność, że nałożony na niego obowiązek nie był ściśle związany z jego osobą, stanowiły przyczynę obligatoryjnego zawieszenia postępowania określoną w art. 56 § 1 pkt 2 ustawy. Jak już bowiem wyżej zaznaczono, w przypadku śmierci zobowiązanego organ ma obowiązek ustalić jego następców prawnych, albowiem tylko wówczas może dalej prowadzić postępowanie w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z ostatecznej bądź prawomocnej decyzji administracyjnej. Podniesiony w skardze zarzut dotyczący ponownego merytorycznego rozpoznania zgodności z prawem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] uznać należy za bezzasadny. Stosownie do art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Brak zatem podstaw prawnych do weryfikowania w postępowaniu egzekucyjnym decyzji administracyjnej, nakładającej na zobowiązanego określone obowiązki. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.