II SA/Ke 591/21
WyrokWSA w Kielcach2021-11-10
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysłanie właścicielowi nieruchomości druku umowy o zgodę na zajęcie nieruchomości i oświadczenia o wyrażeniu zgody na zajęcie nieruchomości, bez rzeczywistych negocjacji, stanowi spełnienie wymogu przeprowadzenia rokowań, o którym mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako przesłanki do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wysłanie właścicielowi nieruchomości druku umowy o zgodę na zajęcie nieruchomości i oświadczenia o wyrażeniu zgody na zajęcie nieruchomości, bez rzeczywistych negocjacji, nie stanowi spełnienia wymogu przeprowadzenia rokowań, o którym mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rokowania muszą być rzeczywiste, a nie pozorne, i muszą poprzedzać złożenie wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Brak rzeczywistych rokowań stanowi podstawę do uchylenia decyzji organu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji liniowej polegającej na wykonaniu rurociągu kablowego i umieszczeniu kabla światłowodowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak przeprowadzenia rokowań z właścicielem. Organy administracji uznały, że rokowania zostały przeprowadzone, a inwestycja stanowi cel publiczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i zasądził od Wojewody na rzecz B.M. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B.M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 9a oraz art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1990 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 256 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. M. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obręb 0018 [...], gm. [...], jako działki nr [...], będącej własnością B. M., poprzez udzielenie firmie A., zezwolenia na przeprowadzenie inwestycji liniowej polegającej na wykonaniu rurociągu kablowego o długości 2,51 m oraz umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego na usytuowanych na w/w nieruchomości słupach elektroenergetycznych eNN, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. znak: GN-I.6821.1.20.2019.AG
Decyzją z dnia [...] r. znak: GN-1.6821.1.20.2019.AG Starosta [...] orzekł: w pkt 1 o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obręb 0018 [...], gm. [...], jako działki nr [...], będącej własnością B. M., poprzez udzielenie firmie A., zezwolenia na przeprowadzenie inwestycji liniowej polegającej na wykonaniu:
na działce nr [...] projektowanego rurociągu kablowego o długości 2,51 m zlokalizowanego przy granicy z działką nr 44. Ograniczenie dotyczy pasa nieruchomości wzdłuż projektowanego rurociągu o powierzchni
8,00 m2;
na działce nr[...] umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego o długości - 27,97 m na istniejących słupach eNN, zlokalizowanego w odległości
0,96 m * 0,78 m od północno- wschodniej granicy działki z działką nr 44. Ograniczenie dotyczy pasa nieruchomości wzdłuż projektowanej linii napowietrznej o powierzchni
66,00 m2;
- na działce nr[...] umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego o długości
26,93 m na istniejących słupach eNN, zlokalizowanego w odległości
0,72 m * 3,74 m od północno- wschodniej granicy działki z działką nr 44. Ograniczenie dotyczy pasa nieruchomości wzdłuż projektowanej linii napowietrznej o powierzchni
71,00 m2;
na działce nr [...] umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego o długości
43,50 m na istniejących słupach eNN, zlokalizowanego w odległości
0,61 m * 3,74 m od północno- wschodniej granicy działki z działką nr 44. Ograniczenie dotyczy pasa nieruchomości wzdłuż projektowanej linii napowietrznej o powierzchni
123,00 m2;
w pkt 2 zobowiązał właściciela nieruchomości do udostępnienia części nieruchomości w zakresie wskazanym w pkt 1, w celu wykonania czynności związanych z umieszczeniem kabla światłowodowego, a następnie z konserwacją oraz usuwaniem awarii urządzeń, o których mowa w pkt 1; w pkt 3 zobowiązał firmę A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu robót wymienionych w pkt 1 oraz poinformował, że jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego stanie się niemożliwe albo spowoduje nadmierne trudności lub koszty, bądź na skutek zrealizowania inwestycji zmniejszy się wartość nieruchomości, właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie od A. spółki z o.o. [...] za wynikłe z tego tytułu szkody (pkt 4).
Pismem z dnia 17.02.2021 r., odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. M., zarzucając decyzji organu I instancji w szczególności naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kpa, w szczególności:
art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz działanie na szkodę obywatela;
art. 8 kpa poprzez naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;
art. 13 kpa z uwagi na niepodjęcie przez organ żadnych starań dążących do polubownego rozstrzygnięcia kwestii spornych między stronami;
art. 80 kpa poprzez niewłaściwą ocenę całokształtu materiału dowodowego;
art. 96a kpa poprzez odstąpienie od mediacji w sprawie, która na to pozwala;
art. 107 kpa pkt 6 poprzez uzasadnienie jedynie okoliczności faktycznych i prawnych będących na korzyść wnioskodawcy;
art. 156 pkt 2 kpa - decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
art. 162 pkt 1 kpa - w związku z ważnym interesem strony, Odwołująca wnioskuje o uchylenie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości;
art. 112 pkt 3 u.g.n. poprzez wydanie zaskarżonej nieruchomości w sytuacji, gdy inwestycja celu publicznego może być zrealizowana w inny sposób, a prawa te mogą być nabyte w drodze umowy.
Odwołująca wskazała na nieważność zaskarżonej decyzji z uwagi na możliwość poprowadzenia inwestycji na wiele innych sposobów, np. w niezagospodarowanym pasie drogowym, nie ingerujących w prawa właściciela nieruchomości. Ponadto Jej zdaniem naruszono bezpośrednio art. 21 pkt 1, 2 Konstytucji. Zarzuty dotyczą również niespełnienia warunków określonych w art. 124 par. 3 u.g.n., gdyż Inwestor nie podjął rokowań z właścicielem gruntu, nie kontaktował się bezpośrednio z B. M., ograniczył się jedynie do wysłania gotowych pism do podpisu i oświadczeń o zrzeknięciu się wszelkich roszczeń. Odwołująca podniosła również, że firma A. nie udzieliła żadnych informacji odnośnie planowanego kabla i urządzeń, charakterystyki grubości, wymiarów, wysokości, czy terminów wykonania.
W odwołaniu Z. M. wskazała na wydatkowane koszty i wysiłek jaki poniosła przeprowadzenie istniejącej infrastruktury energetycznej, mającej być wykorzystaną do przeprowadzenia wnioskowanej inwestycji. Jej zdaniem nie ma żadnych podstaw do obciążenia za darmo prywatnych działek budowlanych inwestycją nakierowaną na zysk. Zdaniem Odwołującej wydanie decyzji o ograniczeniu prawa własności spowoduje ogromne szkody w mieniu właścicielki, a to przełoży się na wartość i atrakcyjność gruntu. Zwróciła również uwagę na to, że miejscowość, w której jest położona nieruchomość ma dostęp do urządzeń łączności publicznej i nie jest ona wykluczona. Wobec powyższego nie wyraża zgody na niczym nie uzasadnione korzystanie za darmo z jej nieruchomości stanowiącej działki budowlane, a wydana przez Starostę [...] decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości jest bezzasadnym naruszeniem prawa, więc wnosi o jej uchylenie.
Wojewoda [...] rozpoznając przedmiotowe odwołanie ustalił następujący stan faktyczny:
Przedmiotowe postępowanie dotyczy nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], będącej własnością B. M., na podstawie księgi wieczystej [...].
\N celu zrealizowania inwestycji będąca Inwestorem - A. Sp. z o. o. z siedzibą [...], powołując się na art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, w związku z art. 33 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 07 maja 201 Or. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2017r. poz. 2062 ze zm.), zwanej dalej jako ustawa szerokopasmowa, zwróciła się do Starosty [...] wnioskiem z dnia 04.10.2019r., uzupełnionym przy pismach z dnia 27.11.2019r. oraz z dnia 21.01.2020r., o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie 0018 [...], gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...],[...],[...] i [...], poprzez zezwolenie na przeprowadzenie inwestycji liniowej polegającej na wykonaniu:
na działce nr [...] projektowanego rurociągu kablowego o długości 2,51 m zlokalizowanego przy granicy z działką nr 44. Ograniczenie dotyczy pasa nieruchomości wzdłuż projektowanego rurociągu o powierzchni
8,00 m2;
na działce nr[...] umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego o długości
27,97 m na istniejących słupach eNN, zlokalizowanego w odległości - 0,96 m -5- 0,78 m od północno - wschodniej granicy działki z działką nr 44. Ograniczenie dotyczy pasa nieruchomości wzdłuż projektowanej linii napowietrznej o powierzchni
66,00 m2;
na działce nr[...] umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego o długości
26,93 m na istniejących słupach eNN, zlokalizowanego w odległości - 0,72 m * 3,74 m od północno- wschodniej granicy działki z działką nr 44. Ograniczenie dotyczy pasa nieruchomości wzdłuż projektowanej linii napowietrznej o powierzchni
71,00 m2;
na działce nr [...] umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego o długości
43,50 m na istniejących słupach eNN, zlokalizowanego w odległości
0,61 m * 3,74 m od północno- wschodniej granicy działki z działką nr 44. Ograniczenie dotyczy pasa nieruchomości wzdłuż projektowanej linii napowietrznej o powierzchni
123,00 m2.
Zawiadomieniem z dnia 18.12.2019r. Starosta [...] poinformował strony o wszczęciu postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...],[...],[...] i [...], poprzez udzielenie firmie A. spółce z o.o. z siedzibą [...], zezwolenia na przeprowadzenie inwestycji liniowej polegającej na wykonaniu rurociągu kablowego o długości 2,51 m oraz umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego na istniejących słupach eNN nad przedmiotową nieruchomością, w przebiegu i obszarze ograniczenia wskazanym we wniosku. Pismem z dnia 30.12.2019r. B. M. wniosła o oddalenie wniosku, z uwagi na wskazane w piśmie okoliczności i sytuację faktyczną. W piśmie z dnia 21.01.2020 r. inwestor odniósł się szczegółowo do zarzutów właścicielki nieruchomości i podtrzymał wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...],[...],[...] i [...], będącej własnością B. M.
Przygotowany przez organ I instancji projekt decyzji, Starosta [...] skierował zgodnie z art. 124 ust. 1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami do uzgodnienia do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej [...].
Postanowieniem z dnia 15.12.2020r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej uzgodnił przedłożony przez Starostę [...] projekt decyzji dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...], w zakresie urządzeń łączności publicznej. Następnie postanowieniem z dnia 22.01.2021 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej stwierdził, że wniosek B. M. z dnia 12.01.2021 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, został wniesiony z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 w zw. z art. 127 § 3 kpa.
W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy Starosta [...] decyzją z dnia [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obręb 0018 [...], gm. [...], jako działki nr [...], będącej własnością B. M., poprzez udzielenie firmie A. spółce z o.o. z siedzibą [...], zezwolenia na przeprowadzenie inwestycji liniowej polegającej na wykonaniu: na działce nr [...] projektowanego rurociągu kablowego o długości 2,51 m zlokalizowanego przy granicy z działką nr 44, na działce nr[...] umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego o długości
27,97 m na istniejących słupach eNN, zlokalizowanego w odległości
0,96 m * 0,78 m od północno-wschodniej granicy działki z działką nr 44, na działce nr[...] umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego o długości - 26,93 m na istniejących słupach eNN, zlokalizowanego w odległości
0,72 m * 3,74 m od północno-wschodniej granicy działki z działką nr 44, na działce nr [...] umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego o długości
43,50 m na istniejących słupach eNN, zlokalizowanego w odległości - 0,61 m -5- 3,74 m od północno-wschodniej granicy działki z działką nr 44. W sentencji decyzji wskazano również obszary ograniczenia na poszczególnych działkach oraz zobowiązania po stronie właściciela i Inwestora, jakie wynikają z przepisów prawa.
W trakcie postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] pismem z dnia 09.03.2021 r. zwrócił się do B. M. o wyjaśnienie, czy pismem z dnia 17.02.2021r. skarży postanowienie Nr z dnia 22.01.2021 r. wydane przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, czy też odwołuje się od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., z zastrzeżeniem że nieudzielenie odpowiedzi uznane zostanie, iż pismo to jest odwołaniem od w/w decyzji Starosty [...].
Wobec nieudzielenia odpowiedzi we wskazanym terminie, tut. organ uznał, że pismem z dnia B. M. odwołuje się od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r.
Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z powyższego przepisu wynika, że w sytuacji, gdy Inwestor realizujący cele publiczne na nieruchomościach niestanowiących jego własności, nie uzyska zgody właścicieli na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., może zgodnie z art. 124 ust. 2 tej ustawy, wystąpić do starosty o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania z nieruchomości.
Z kolei art. 124 ust. 1b u.g.n. stanowi, że w zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Decyzja ta może być również wydana w przypadku braku planu miejscowego lub gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana. Z cytowanego wyżej przepisu art. 124 ust. 1b u.g.n. wynika konieczność uzgodnienia, w zakresie urządzeń łączności publicznej, projektu decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz to, że decyzja może być wydana również w sytuacji braku planu miejscowego. Jak ustalił organ I instancji przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie, na którym nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przedłożony przez Starostę [...] projekt decyzji dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...], w zakresie urządzeń łączności publicznej wskazanych we wniosku i projekcie decyzji został uzgodniony przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w postanowieniu z dnia 15.12.2020r. Nr DT.WOT.6171.178.2020.9. Ponadto inwestycja, polegająca na wykonaniu: na działce nr [...] projektowanego rurociągu kablowego o długości 2,51 m zlokalizowanego przy granicy z działką nr 44, na działce nr[...] na umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego o długości
27,97 m na istniejących słupach eNN, zlokalizowanego w odległości - 0,96 m * 0,78 m od północno- wschodniej granicy działki z działką nr 44, na działce nr[...] umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego o długości
26,93 m na istniejących słupach eNN, zlokalizowanego w odległości
0,72 m * 3,74 m od północno-wschodniej granicy działki z działką nr 44, oraz na działce nr [...] na umieszczeniu napowietrznego kabla światłowodowego o długości
43,50 m na istniejących słupach eNN, zlokalizowanego w odległości
0,61 m * 3,74 m od północno- wschodniej granicy działki z działką nr 44, spełnia wymogi inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 6 pkt 1 i art. 4 pkt 18 u.g.n. Jak wynika z treści wniosku z dnia 04.10.2019r. operator będzie wykorzystywał infrastrukturę światłowodową do świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. Operator realizuje sieci telekomunikacyjne na terenie kraju, w związku z realizowanym projektem polegającym na budowie szybkiej sieci telekomunikacyjnej.
W świetle przepisu art. 6 pkt 1 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m.in. budowa i utrzymywanie obiektów i urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji. Również Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej w postanowieniu z dnia 15.12.2020r. uznał, że inwestycja, polegająca na budowie nadziemnej telekomunikacyjnej linii kablowej tj. napowietrznych kabli światłowodowych na istniejącej podbudowie słupowej linii elektroenergetycznej enN oraz kanalizacji kablowej tj. rurociągu kablowego, spełnia wymogi inwestycji celu publicznego, gdyż jest to zamierzenie w zakresie łączności publicznej, a także ma znaczenie lokalne, ponieważ jej budowa umożliwi korzystanie z szerokopasmowej sieci telekomunikacyjnej mieszkańcom gminy [...]. Zatem podstawowa przesłanka zawarta w art. 124 ust. 1b u.g.n. została spełniona.
Wojewoda wskazał, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Zgodę, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. należy rozumieć, jako zawarcie umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne określone w art. 6 u.g.n. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie precyzuje formy ani charakteru prawnego, jaką powinna mieć propozycja podmiotu zamierzającego realizować cel publiczny, dotycząca uzyskania zgody na wykonanie prac, skierowana do właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. Jednakże spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie przez nieruchomość przewodów i urządzeń oznacza taką sytuację, w której osoba lub jednostka organizacyjna określiła i zaproponowała warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Niemożność zaś uzyskania takiej zgody oznacza stan, w którym właściciel nieruchomości na zaproszenie do rokowań nie odpowiedział lub sprzeciwił się udzieleniu takiej zgody albo też strona lub strony postawiły sobie warunki, które druga strona uznała za niemożliwe do przyjęcia.
W przypadku inwestycji objętych ustawą szerokopasmową z dnia 7 maja 201 Or. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, ustawodawca w art. 33 ust. 1 wskazał, że właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, niebędący przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, jest obowiązany umożliwić operatorom, podmiotom o których mowa w art. 4 pkt 1, 2, 4, 5 i 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne oraz jednostkom samorządu terytorialnego wykonującym działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1, umieszczenie na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu niezwiązanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości, w szczególności instalowanie urządzeń telekomunikacyjnych, przeprowadzanie linii kablowych pod nieruchomością, na niej lub nad nią, umieszczanie tabliczek informacyjnych o urządzeniach, a także ich eksploatację i konserwację, jeżeli nie uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości, w szczególności nie prowadzi do istotnego zmniejszenia wartości nieruchomości. Z kolei z art. 33 ust. 3 tej ustawy wynika, że warunki korzystania z nieruchomości ustala się w umowie, która jest zawierana na piśmie w terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez operatora z wnioskiem o jej zawarcie.
Dokonana przez organ odwoławczy analiza dokumentacji z rokowań pomiędzy właścicielką nieruchomości a Inwestorem wskazuje, że początkowo w negocjacje ze strony właścicielki włączył się jej syn K.l M. twierdząc, że "mama nie orientuje się w temacie i będzie ją reprezentował". Jednakże wobec dużych rozbieżności w oczekiwaniach finansowych za dostęp do nieruchomości tj. propozycja ze strony Inwestora to 1500 zł, a oczekiwaną przez syna właścicielki kwotą było 5000 zł negocjacje zakończono. Powodem zakończenia negocjacji było również poinformowanie przez K. M., że nie jest właścicielem nieruchomości, pomimo wcześniejszych deklaracji, iż reprezentuje matkę. Podejmowane próby negocjacji potwierdzają wydruki korespondencji sms-owej prowadzonej w dniach 12.04. - 15.07.2019 r.
Na żądanie organu I instancji pełnomocnik Inwestora uzupełnił wniosek, przysyłając przy piśmie z dnia 27.11.2019r. wystąpienie pisemne do B. M. z dnia 28.10.2019r. przy którym wysłano właścicielce informację o inwestycji, załącznik graficzny oraz umowę o dostęp do nieruchomości. Odebrana przez właścicielkę korespondencja pozostała bez odpowiedzi.
Wojewoda podkreślił, że organ orzekający w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie posiada żadnych uprawnień do oceny merytorycznej rokowań prowadzonych przez Inwestora z właścicielem i ewentualnie proponowanych w ich trakcie kwot odszkodowania. Winien jedynie stwierdzić, czy rokowania miały miejsce i czy zakończyły się wynikiem negatywnym (brak zgody).
Organ wskazał, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 124 u.g.n. nie podlegają weryfikacji organu okoliczności, czy Inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia. Jak wykazano powyżej strony pomimo przedstawienia swoich oczekiwań nie wypracowały wspólnego stanowiska, co finalnie skutkowało niepodpisaniem umowy. Podsumowując, organ uznał, że wszelkie wymogi formalne, związane z przeprowadzeniem rokowań poprzedzających wydanie decyzji w oparciu o art. 124 u.g.n. w niniejszej sprawie zostały spełnione. Brak osiągnięcia zgodnych stanowisk właścicielki gruntu i Inwestora w trakcie rokowań stanowił podstawę do wystąpienia przez Inwestora z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Przedstawiony na załączonej do wniosku mapie przebieg infrastruktury na nieruchomości, opisany szczegółowo we wniosku z dnia 04.10.2019r., umieszczonej wzdłuż północno-wschodniej granicy nieruchomości z działką drogową nr 44 na istniejących słupach eNN i jedynie na odcinku 2,51 m na działce nr [...] w rurociągu kablowym, w ocenie organu odwoławczego, pozwala na stwierdzenie, że zaprojektowana w wyżej opisany sposób trasa linii światłowodowej nie wpłynie na dotychczasowy sposób użytkowania działki. Jedyną uciążliwością będzie strefa ograniczonego użytkowania pasa gruntu, wzdłuż projektowanej linii napowietrznej' Ponadto nie sposób uznać, że umieszczenie kabla światłowodowego na istniejących słupach eNN prowadzi do zmniejszenia wartości nieruchomości, bądź też uniemożliwia racjonalne korzystanie z niej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, dotyczących naruszenia szeregu przepisów proceduralnych, w tym art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz działanie na szkodę obywatela, art. 8 kpa poprzez naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, art. 13 kpa z uwagi na niepodjęcie przez organ żadnych starań dążących do polubownego rozstrzygnięcia kwestii spornych między stronami, organ odwoławczy stwierdził, że są one bezpodstawne. Odwołująca nie wskazała na czym polegały wskazane naruszenia, których elementów stanu faktycznego sprawy organ nie wziął pod uwagę, bądź też w czym upatruje Odwołująca brak równego traktowania lub bezstronności. Organ podkreślił, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 u.g.n. nie posiada żadnych uprawnień do włączania się w prowadzone rokowania odnośnie wysokości kwot proponowanych właścicielowi, bądź wskazywania innego przebiegu inwestycji.
Również zarzuty naruszenia art. 80 kpa poprzez niewłaściwą ocenę całokształtu materiału dowodowego, art. 107 kpa pkt 6 poprzez uzasadnienie jedynie okoliczności faktycznych i prawnych będących na korzyść wnioskodawcy, czy art. 96a kpa poprzez odstąpienie od mediacji w niniejszej sprawie, są gołosłowne.
Organ odwoławczy uwzględniając całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie ma podstaw do stwierdzenia, aby organ I instancji niewłaściwie ocenił materiał dowodowy, a tym bardziej wyłącznie na korzyść wnioskodawcy. Także niezrozumiałym jest zarzut braku mediacji, w sytuacji, gdy nie było podstaw do jej prowadzenia.
Wojewoda podkreślił, że organ administracji, o ile spełnione są przesłanki wynikające z art. 124 u.g.n. jest zobowiązany do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, jeśli właściciel nie wyraził zgody na udostępnienie nieruchomości. Organ nie bada, czy zaproponowane przez Inwestora warunki są korzystne dla właściciela, czy zaproponowane kwoty odpowiednie, stosownie do uszczuplenia władztwa nad nieruchomością, co zostało wyjaśnione powyżej. W kwestiach tych niejednokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne, których stanowisko Wojewoda w pełni podziela, i tak np. w wyroku z dnia 20.01.2010 r. sygn. akt I OSK 1274/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że proces rokowań nie może przebiegać w nieskończoność, albowiem rozbieżności, mogą być na tyle duże, że nawet znaczny upływ czasu nie doprowadziłby do uzyskania konsensusu. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, jeśli jedna ze stron dojdzie do przekonania, że nie ma szans na zawarcie porozumienia. Przepisy prawa nie przewidują przy tym szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy dojdą do porozumienia tj. do podpisania umowy, lecz również o tym, kiedy zakończyć rokowania (również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.02.2012r. sygn. akt I OSK 357/11 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 07.10.2009r. sygn. akt IV SA/Po 381/09).
W przypadku infrastruktury telekomunikacyjnej wystarczającym jest aby przed złożeniem wniosku o ograniczenie upłynął 30-dniowy termin, od dnia wystąpienia przez operatora sieci z wnioskiem do właściciela o zawarcie umowy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 pkt 2 kpa, organ odwoławczy wyjaśnił, że niniejsze postępowanie prowadzone jest w trybie odwoławczym od decyzji organu I instancji, a nie w jednym z trybów nadzwyczajnych. Jednakże gdyby rażące naruszenie prawa miało miejsce, to należałoby wskazać na czym ono polegało, przy czym organ niezależnie od powyższego bada całość postępowania i poprawność zastosowanych przepisów prawa przez organ I instancji.
Z kolei wskazane naruszenie art. 162 pkt 1 kpa, na podstawie którego Odwołująca wnioskuje o uchylenie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jest niezrozumiałe, gdyż przepis ten dotyczy wygaśnięcia decyzji, w przypadkach ściśle w nim określonych. Natomiast tut. organ prowadzi niniejsze postępowanie na podstawie przepisów rozdziału 10 kpa dotyczących odwołań, gdzie wskazane są właściwe do tego organy i możliwości rozstrzygnięcia sprawy.
Również zarzut naruszenia art. 112 pkt 3 u.g.n. poprzez wydanie zaskarżonej nieruchomości w sytuacji, gdy inwestycja celu publicznego może być zrealizowana w inny sposób, nie może zostać uwzględniony, gdyż jak to już wyjaśnił pełnomocnik Inwestora w piśmie z dnia 21.01.2020r., udzielając szczegółowych wyjaśnień w odpowiedzi na skierowane do Starosty [...] przez B. M. w piśmie z dnia 30.12.2019r. uwagi dotyczące wnioskowanej inwestycji, poprowadzenie inwestycji w innej lokalizacji, po drugiej stronie drogi czy też w pasie drogowym jest nieuzasadnione głównie ze względów ekonomicznych. W piśmie tym Inwestor odniósł się do możliwości zlokalizowania inwestycji w innej lokalizacji oraz wyjaśnił powody prowadzenia jej przez przedmiotową nieruchomość. Wskazał, że głównym powodem umieszczenia światłowodu na działkach objętych wnioskiem jest fakt, że w tym miejscu istnieje podbudowa energetyczna. Zaproponowana lokalizacja kabla, pokrywająca się z już istniejącą infrastrukturą, skutkuje minimalizacją obciążenia dla nieruchomości, które już istnieje z uwagi na funkcjonującą linię elektroenergetyczną. Z kolei umieszczenie telekomunikacyjnej linii światłowodowej na podbudowie energetycznej nie będzie miało wpływu na funkcjonowanie istniejących sieci, co wynika z warunków technicznych udzielonych Inwestorowi przez operatora energetycznego. Inwestor podkreślił, że dysponuje zgodą operatora na korzystanie z przedmiotowej infrastruktury energetycznej. Ponadto zwrócił uwagę, że istniejąca infrastruktura energetyczna (podbudowa słupowa), na której planowo ma zostać umieszczona infrastruktura światłowodowa, nie jest własnością Udostępniającej, lecz operatora energetycznego. W piśmie tym wyjaśniono również, że przedmiotowa infrastruktura ujęta została w umowie zawartej pomiędzy Inwestorem a głównym wykonawcą i jako inwestycja umożliwiająca dostęp do szerokopasmowego Internetu, w ramach programu POPC (Program Operacyjny Polska Cyfrowa) podlega unijnemu dofinansowaniu. Główny wykonawca zobowiązany jest do dokładnego J v rozliczenia się z inwestycji, co do zapewnienia dostępu do infrastruktury w stosunku do poszczególnych adresów. Wobec przedstawionych przez wnioskodawcę wyjaśnień, z którymi Odwołująca miała możliwość zapoznania się, nie sposób uznać, jako zasadnych, zarzutów, iż firma A. nie prowadzi tej inwestycji dla dobra publicznego lecz w celu czerpania konkretnych korzyści z tytułu świadczenia usług przez inne firmy telekomunikacyjne za pośrednictwem infrastruktury należącej do A..
Za gołosłowne uznał Wojewoda również zarzuty dotyczące niepodjęcia rokowań bezpośrednio z właścicielem gruntu, w sytuacji, gdy jak to wynika z materiału dowodowego, to syn właścicielki przedstawił się jako reprezentujący swoją matkę (właścicielkę) i prowadził negocjacje co do wysokości rekompensaty za udostępnienie nieruchomości, a następnie wskazał B. M. jako osobę właściwą, do której oferta powinna być skierowana i Inwestor dopełnił obowiązku wysłania informacji o inwestycji, załącznika graficznego przedstawiającego jej przebieg oraz umowę i oświadczenie o zgodzie, które odebrała B. M. w dniu 29.10.2019r. Z kolei odnośnie braku informacji dotyczących grubości, wymiarów, wysokości, czy terminów wykonania sieci, wypowiedział się Inwestor w piśmie z dnia 21.01.2020r. i zgodzić należy się z tymi wyjaśnieniami, że ustawodawca nie przewiduje obowiązku zamieszczania tak szczegółowych informacji, zwłaszcza na etapie prowadzonych negocjacji. Ponadto termin wykonania prac może być trudny do określenia, przy tak dużej ilości czynników mających na niego wpływ.
Z kolei odnośnie zarzutu, naruszenia art. 21 pkt 1, 2 Konstytucji tut. organ wyjaśnia, w oparciu o utrwaloną linię orzeczniczą sądownictwa administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 10.12.2014r. sygn. akt. II OSK 1282/13), iż prawo własności, którego ochronę zapewniają m.in. przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Jak wyżej wskazano, decyzja udzielająca zezwolenia na udostępnienie nieruchomości poprzez ograniczenie w sposobie jej korzystania, zgodnie z art. 124 u.g.n. stanowi ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności, ale jest przewidziana w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Podkreślenia wymaga, że na osobie lub jednostce występującej o ograniczenie, ciąży przede wszystkim obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu przewodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 03.02.2011r. sygn. akt II SA/Ke 567/10 stwierdził, że jest to podstawowy sposób naprawienia szkody i w wielu przypadkach może prowadzić do jej całkowitego naprawienia. Dopiero brak możliwości przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, tj. stanu sprzed inwestycji powoduje, że właściciel nieruchomości nabywa z mocy art. 128 ust. 4, w związku z art. 124 ust. 4 u.g.n. roszczenie odszkodowawcze. Odszkodowanie, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n. powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeśli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Wysokość odszkodowania może zatem zostać ustalona w odrębnej decyzji dopiero po zakończeniu inwestycji i po stwierdzeniu, że przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego nie jest możliwe lub powoduje nadmierne trudności lub koszty. Za taką kolejnością przemawia brak możliwości oszacowania wartości poniesionych szkód, jak również obiektywnej oceny zmniejszenia się wartości nieruchomości przed realizacją inwestycji.
Wbrew zarzutom odwołania, w ocenie Wojewody [...], organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego i przepisów prawa materialnego, gdyż oparł postępowanie o właściwe przepisy prawa, podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, uzyskał wymagane uzgodnienia, wyjaśnił istotne w sprawie okoliczności oraz zebrał i rozpatrzył wystarczający materiał dowodowy, zaś w uzasadnieniu decyzji wskazał fakty i dowody, na których oparł rozstrzygnięcie, oraz wyjaśnił podstawę prawną decyzji.
Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem organu Starosta [...] wyważył interes prywatny z interesem publicznym. Mimo, że interes strony przemawiał za konstytucyjnym prawem własności, organ prawidłowo uznał, nadrzędność interesu społecznego, jakim jest cel publiczny - w obszarze łączności publicznej tj. przeprowadzenie infrastruktury telekomunikacyjnej służącej zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych.
Reasumując, materiał dowodowy w niniejszej sprawie zgromadzony został w sposób wyczerpujący, a podjęte przez organ I instancji orzeczenie o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, w świetle opisanych powyżej okoliczności jest uzasadnione.
B. M. w skardze z dnia 26.05.2021 r. zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie prawa tj. art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., z uwagi na jej wydanie bez podstawy prawnej, tj. braku przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gdyż jej zdaniem inwestycja może być zrealizowana w innej lokalizacji.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1990 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. gdyż Inwestor prowadził rozmowy z synem właścicielki gruntów, a nie z właścicielką. Ponadto wysyłane do właścicielki informacje i dokumenty, czy umowa o dostęp do nieruchomości, nie są zdaniem Skarżącej formą rokowań, lecz próbą obejścia prawa.
B. M. ponownie zakwestionowała brak parametrów dotyczących grubości przewodów, wymiarów rurociągu, głębokości i wysokości podwieszenia przewodu nad jej nieruchomością oraz naruszenie przestrzeni nad powierzchnią gruntu stanowiącego jej własność.
Podnosząc naruszenie art. 112 pkt 2 i 3 u.g.n. Skarżąca zarzuciła Wojewodzie [...]emu brak bezstronności i równego traktowania sugerując, iż Wojewoda [...] miał na uwadze przede wszystkim względy ekonomiczne Inwestora, a nie straty po stronie właściciela ziemskiego, a ponadto pozwolił sobie na ocenę, iż Inwestorowi nie opłaci się przeniesienie inwestycji o kilka metrów.
W dalszej części uzasadnienia skargi Skarżąca podniosła, że firma A. nie spełniła warunków określonych w art. 124 ust. 3 u.g.n., gdyż nie podjęła rokowań z żadnym z właścicieli czterech działek budowlanych, nie prowadziła żadnych rozmów, ani nie kontaktowała się bezpośrednio z nimi. W pozostałej części skargi opisała ponownie swoje zarzuty, które w przeważającej części pokrywają się z już opisanymi, bądź z zarzutami podniesionymi w odwołaniu Skarżącej od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 pkt 2 k.p.a., mającego polegać na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej, stwierdzić należy, że zarzut ten jest gołosłowny. Przesłanki, których spełnienie jest wymagane, by mogły być zastosowane przepisy stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji zostały szeroko opisane w uzasadnieniu decyzji na str. 5-7. Również odniesienie się do możliwości lokalizacji inwestycji w innym przebiegu znajduje się w uzasadnieniu decyzji na str. 8-9, J.6821. gdzie organ powołał się na wyjaśnienia pełnomocnika Inwestora przedstawione w piśmie z dnia 21.01.2020r., udzielającym szczegółowych wyjaśnień w odpowiedzi na skierowane do Starosty [...] przez B. M. w piśmie z dnia 30.12.2019r. uwagi dotyczące wnioskowanej inwestycji. W piśmie tym Inwestor odniósł się do możliwości zlokalizowania inwestycji w innej lokalizacji oraz wyjaśnił powody prowadzenia jej przez przedmiotową nieruchomość. Wskazał, że głównym powodem umieszczenia światłowodu na działkach objętych wnioskiem jest fakt, że w tym miejscu istnieje podbudowa energetyczna. Zaproponowana lokalizacja kabla, pokrywająca się z już istniejącą infrastrukturą, skutkuje minimalizacją obciążenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 124 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 3 u.g.n.).
Rokowania oznaczają sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Z kolei z niemożnością uzyskania zgody właściciela mamy do czynienia wtedy, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Powyższe oznacza więc, że rokowania nie zawsze muszą kończyć się sukcesem, czyli zawarciem porozumienia, a decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości podejmowana jest dopiero w ostateczności, kiedy nie doszło do porozumienia między inwestorem a właścicielem nieruchomości. Zgodzić należy się także z poglądem, że rokowania nie są czynnościami sformalizowanymi. Mogą być prowadzone w dowolnej formie i nie można ich podporządkować konkretnym czynnościom negocjacyjnym. W trybie art. 124 u.g.n. nie podlega weryfikacji organu, a następnie sądu, okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie które są dla niego nie do przyjęcia. Rolą organów jest wyłącznie zbadanie faktu, czy przed złożeniem wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości rokowania w ogóle się odbyły, oraz czy doszło do porozumienia pomiędzy stronami. W przeciwnym bowiem wypadku nie można w ogóle mówić o przeprowadzeniu rokowań z właścicielem nieruchomości, którego wniosek o czasowe ograniczenie władania nieruchomością dotyczy (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. II SA/Ke 341/19). Przy czym rokowania nie obejmujące wszystkich elementów przyszłej umowy należy uznać za pozorne, a nieprawidłowe przeprowadzenie rokowań może prowadzić do zakwestionowania ich przeprowadzenia, a w konsekwencji nie będzie spełniona podstawowa przesłanka wywłaszczenia warunkująca udzielenie zezwolenia w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 maja 2019 r. sygn. II SA/Go 98/19).
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie rokowania praktycznie nie były prowadzone. Jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji pierwotny wniosek inwestora z dnia 4 października 2019 r. wśród załączników zawierał wydruk korespondencji sms-ej przeprowadzonej z K. M. oraz dwie notatki urzędowe sporządzone przez przedstawicieli inwestora na okoliczność prowadzonych uzgodnień z K. M. osobą nie będącą właścicielem nieruchomości ani też nie działającą w imieniu właściciela, to skutkowało wezwaniem przez organ pierwszej instancji inwestora do przedstawienia informacji na temat prowadzonych negocjacji z właścicielem przedmiotowych działek ( karta 39 akt administracyjnych). Do ponownego wniosku inwestora z dnia 27 listopada 2019 r. została dołączona nieodebrana korespondencja zawierająca "wyrażenie zgodę właścicielki działek na nieodpłatne przewieszenie telekomunikacyjnej linii kablowej oraz umowę na dostęp do nieruchomości do podpisu" adresowana do właścicielki działek oraz notatka służbową koordynatora ds. uzgodnień, że nie otrzymano żadnej odpowiedzi. Inwestor w przedmiotowej sprawie ograniczył się jedynie do wysłanie do właścicielki działek umowy oraz oświadczenia o wyrażeniu zgody na zajęcie nieruchomości. Należy stanowczo stwierdzić, że wysłanie stronie druku wyrażającego zgodę na zajęcie nieruchomości (do podpisu) trudno uznać za rokowania w rozumieniu art. 124 ust. 3 ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 317/19). Negocjacje nie mogą mieć charakteru pozornego. Wniosek muszą poprzedzać rzeczywiste negocjacje, a nie tylko jednostronna propozycja dotycząca treści proponowanej umowy ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Lu 772/19).
Przypomnieć należy, że ustawowy obowiązek przeprowadzenia rokowań w postępowaniu o charakterze wywłaszczeniowym, a takim w świetle art. 112 ust. 2 u.g.n. jest m.in. ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, ma przede wszystkim na celu doprowadzenie do dobrowolnego i umownego ustalenia pomiędzy stronami warunków w zakresie udostępnienia nieruchomości, która w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego została przeznaczona pod inwestycję o charakterze publicznym. Ustawodawca słusznie założył, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, uzyskane przez inwestora w drodze umowy o charakterze cywilnoprawnym, będącej rezultatem zgodnych ustaleń zainteresowanych stron, nie generuje takich konfliktów społecznych, towarzyszących zazwyczaj procesom wywłaszczeniowym, jak w sytuacji, gdy prawo to uzyskiwane jest w drodze władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Aby strony mogły taką umowę skutecznie zawrzeć, konieczne są wcześniejsze rokowania w zakresie jej istotnych elementów. Obie strony muszą mieć zagwarantowaną pewność swojej prawnej pozycji negocjacyjnej, rozumianą jako pełną wiedzę co do istotnych elementów będących przedmiotem rokowań i towarzyszące jej przekonanie, że elementy te mają charakter trwały ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 823/20).
Nie są natomiast zasadne pozostałe zarzuty skargi. Należy podkreślić, że organ odwoławczy bardzo szczegółowo odniósł się zarówno co do przebiegu planowanej inwestycji i zarzutów naruszenia art. 112 pkt 3 u.g.n jak również zarzutów dotyczących faworyzowania inwestora, które sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały na uwadze stanowisko prawne zaprezentowane w uzasadnieniu niniejszego wyroku, dotyczące w szczególności oceny okoliczności związanych ze spełnieniem wymogu przeprowadzenia rokowań, o jakich mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło