II SA/Ke 594/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata U. J. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] znak SKO. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji podjętej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy przez Dyrektora Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] znak: [...] udzielającej A. K. pomocy w postaci zasiłku celowego w łącznej kwocie 256,87 zł, w tym: 200 zł na poszukiwanie pracy, 56,87 zł na opłacenie rachunku za energię elektryczną oraz zasiłku w wysokości 150 zł na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz. U. z 2004 r. nr 64, poz. 593/ prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Z akt sprawy, a szczególnie z wywiadu środowiskowego wynika, iż A. K. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w powiatowym urzędzie pracy. Nie posiada on żadnego dochodu, utrzymuje się z zasiłków z pomocy społecznej, a zatem odpowiada warunkom ogólnym uprawniającym do ubiegania się o świadczenia pieniężne z pomocy społecznej. Kolegium wskazało, że A. K. spełnia także kryterium dochodowe od którego uzależnione jest przyznanie pomocy na podstawie art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego " Pomoc państwa w zakresie dożywiania" / Dz. U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2259/. Organ odwoławczy stwierdził, iż powyższe przepisy nie określają wysokości zasiłku celowego i nie podają również zasad ustalania tej wysokości, a orzekanie następuje wg uznania administracyjnego. Organ przyznający pomoc społeczną bierze pod uwagę okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy - sytuację materialną wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a także własne możliwości finansowe. Wysokość świadczeń o charakterze uznaniowym uzależniona jest przede wszystkim od wielkości środków, jakimi dysponuje organ pierwszej instancji. Niedostatek środków na realizację świadczeń pomocy społecznej nie pozwala na przyznawanie pomocy w formie i wysokości zaspokajającej wszystkie, chociażby najbardziej pilne potrzeby osób i rodzin ubiegających się o pomoc. W tej sytuacji organy do spraw pomocy społecznej zmuszone są do miarkowania pomocy, to znaczy do wprowadzania ograniczeń przede wszystkim w zakresie rozmiaru udzielanych świadczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na pismo z dnia 3 września 2007r.ustaliło, iż na zasiłki celowe w sierpniu 2007r. organ I instancji rozdysponował kwotę 36 759,18 zł, z tego udzielono pomocy finansowej w formie zasiłków celowych dla 194 rodzin, a średnia wysokość zasiłku wynosiła 189,48 zł. W miesiącu tym najwyższy zasiłek celowy w wysokości 300 zł otrzymała rodzina wielodzietna na zakup podręczników szkolnych, natomiast najniższy zasiłek w wysokości 44,34 zł przyznano osobom samotnie gospodarującym w formie paczki żywnościowej wg zgłaszanych przez wnioskodawcę potrzeb. Z kolei na zasiłki celowe z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" Ośrodek w miesiącu sierpniu rozdysponował kwotę 51 334,34 zł, z której udzielono pomocy finansowej dla 224 rodzin, a średnia wysokość zasiłku wynosiła 229,17 zł. Zasiłek celowy z tego tytułu w najwyższej wysokości, tj. 400 zł otrzymały rodziny wielodzietne, a najniższy w wysokości 150 zł otrzymały osoby samotnie gospodarujące. Ponadto organ wskazał, że łączna pomoc finansowa udzielona A. K. w dacie wydawania decyzji I instancji, jest wyższa od średniej wysokości zasiłków przyznawanych w tym czasie przez organ /189,48 zł/. Z kolei zasiłek celowy na dożywianie został A. K. przyznany w kwocie 150 zł, gdyż w takiej wysokości MGOPS udzielał w tej formie pomocy dla osób samotnie gospodarujących. Kolegium stwierdziło, że wraz z przyznanym zasiłkiem okresowym w wysokości 166,95 w miesiącu sierpniu A. K. otrzymał pomoc społeczną w kwocie 573,82 zł. Mając powyższe na uwadze Kolegium nie znalazło podstaw do kwestionowania wysokości przyznanego A. K. zasiłku. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. K., który jednak nie zawarł w niej żadnych merytorycznych zarzutów, a jedynie zawnioskował o "skierowanie do psychiatry Składów Orzekających SKO". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" /Dz. U. z 2005r. nr 267 poz. 2259/ pomoc ta może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt.1 jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Z kolei zgodnie z art. 39 ust 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz.U.04.64.593/ zwanej dalej ustawą w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zatem w myśl powyższych przepisów rozstrzygnięcie w przedmiocie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organy administracji mają możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia zależnie od okoliczności sprawy i posiadanych środków na zaspokojenie potrzeb osoby uprawnionej do uzyskania pomocy. Jednakże uznaniowość nie oznacza swobody organu orzekającego. Organ ma bowiem stosownie do art. 7 kpa załatwić sprawę zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uszczegółowieniem tej zasady jest przepis art. 3 ust. 1 ustawy, stosownie do treści którego pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z kolei w art. 3 ust 3 i 4 ustawa daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ uznając więc konieczność udzielenia pomocy skarżącemu, co w niniejszej prawie nie budzi wątpliwości, obowiązany jest poczynić ustalenia, jakimi środkami finansowymi dysponuje w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, jaka jest średnia wysokość udzielanych zasiłków celowych w skali danego miesiąca na jednego uprawnionego, będącego w takiej lub zbliżonej sytuacji jak skarżący oraz ile osób w danym miesiącu z tej formy pomocy korzysta. Powyższe ustalenia winny mieć poparcie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Wyjaśnione fakty należy również przytoczyć w uzasadnieniu decyzji oraz wskazać jaki mają wpływ na indywidualną sprawę. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanych wyżej przepisów, a zaskarżona decyzja zawiera wskazane powyżej kryteria. Z analizy akt sprawy wynika, że organ w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawił okoliczności, które przesądziły, iż zasiłek celowy oraz pomoc w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zostały skarżącemu przyznane w łącznej wysokości 406, 87 zł. Kwestionowana decyzja wydana została więc w granicach uznania administracyjnego. Nie można również zarzucić decyzji niezgodności z prawem z tego powodu, że organ oceniając z jednej strony sytuację materialną i potrzeby skarżącego, z drugiej zaś strony własne możliwości finansowe i cele jakie stawia ustawa o pomocy społecznej uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu pomocy finansowej w żądanej przez niego wysokości tj. 2700 zł. Jeśli chodzi o treść skargi oraz jej załączników, to stwierdzić należy, że zawierają one obraźliwe sformułowania dotyczące członków organów i jako takie nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Z wyżej wskazanych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł jak w pkt. II wyroku na podstawie art. 250 tej samej ustawy oraz § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./.