II SA/Ke 595/09

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 29 stycznia 2010 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W dniu 31 grudnia 2009 r. skarżący złożył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w wyżej wymienionej sprawie. W złożonym formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka na stancji, nie osiąga żadnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Skarżący nie wykazał innego majątku poza współwłasnością działki w [...]. Z akt sprawy wynika, że jest to działka nr ewidencji gruntów 98/5 i 98/12, na której postawiono zespół blaszanych garaży. Z uwagi na brak danych wystarczających do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych M. G., Referendarz sądowy wezwał go zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2010 r. wydanym w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 – zwanej dalej p.p.s.a., do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie wysokości i źródła dochodów miesięcznych osiąganych przez jego rodziców oraz informacji o posiadanych przez nich nieruchomościach, zasobach pieniężnych, ruchomościach o wartości powyżej 3000 euro, a także innych danych dotyczących sytuacji majątkowej wnioskodawcy i członków jego rodziny, które uznana on za istotne (np. zobowiązania pieniężne, wydatki itp.). w terminie 7 dni. W wyznaczonym terminie wnioskodawca nadesłał pismo z dnia 17 stycznia 2010 r., w który wyjaśnił, że rodzice prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe, a on nie ma wglądu do ich zasobów pieniężnych ani źródeł dochodów. Oświadczył, że może opierać się jedynie na swoich dochodach finansowych, gdyż jego bliscy odcięli się od zobowiązań finansowych ciążących na jego barkach. Dodał, że rodzice do chwili obecnej pomagają mu w miarę swoich możliwości, lecz on nie może tego traktować jako ich obowiązek. Stwierdził, że jego sytuacja finansowa jest bardzo trudna, nie posiada stałego źródła dochodu, mimo to stara się partycypować w większości należności. Ocenił, że wydatki jego rodziny, np. opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości stale wzrastają i przewyższają możliwości finansowania. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a., Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1115/04, niepubl.), a uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności i przyznanie prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). W rozpatrywanej sprawie oświadczenia i wyjaśnienia wnioskodawcy są niespójne, wewnętrznie sprzeczne, bardzo ogólnikowe, a przez to mało wiarygodne. Z jednej strony skarżący podaje, że nie ma stałego dochodu i pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy pomagają mu finansowo, a z drugiej strony twierdzi, że stara się partycypować w należnościach i może opierać się jedynie na swoich dochodach finansowych, gdyż jego bliscy odcięli się od zobowiązań finansowych ciążących na jego barkach. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że rodzina go wspiera, gdyż ojciec jest jego pełnomocnikiem w postępowaniu sadowoadministracyjnym, a W. G. uiściła w dniu 28 października 2009 r. wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł. Uchylenie się przez M. G. od podania konkretnych informacji w sprawie dochodów osiąganych przez niego samego i rodziców, którzy według oświadczenia wnioskodawcy go utrzymują, uniemożliwia ocenę jego możliwości płatniczych. Podkreślić bowiem trzeba, że Referendarz sądowy rozpatrując wniosek nie prowadzi we własnym zakresie postępowania dowodowego celem dokładnego ustalenia składników majątkowych osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, lecz korzysta z dokumentów i oświadczeń przedstawionych przez zainteresowanego. W świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania zasadności złożonego wniosku. Okoliczność, że skarżący nie złożył wiarygodnych oświadczeń ani nie przedłożył żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową jego samego i rodziny jest równoznaczne z niewykazaniem przez niego podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega zatem oddaleniu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.