II SA/Ke 595/11

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 27 października 2011 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków M. B. i S. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S., G. S., M. B. i S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić wnioski M. B. i S. B. o zwolnienie od kosztów sądowych. M. B. i S. B. złożyli dwa formularze urzędowe PPF, w których wnieśli o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S., G. S., M. B. i S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ze złożonych formularzy wynika, że wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z dwoma synami w wieku 2 i 6 lat. Skarżąca na podstawie umowy o pracę zarabia 2059 zł brutto miesięcznie, skarżący otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości oraz 3291 zł oraz 750 zł tytułem projektu. W sumie czteroosobowa rodzina osiąga miesięczny dochód w wysokości 6100 zł brutto (4875,05 zł netto). Wnioskodawcy wykazali własność domu wielkości 110m², działki rolnej o powierzchni 0,75 ha i samochodu [...] – wartości 10.000 zł. Skarżący podali następujące wydatki miesięczne: rata kredytu bankowego -217,81 CHF (około 829 zł), spłata pożyczki z pracy 580 zł, koszty paliwa na dojazd do pracy – 400 zł, opłata za przedszkole – 269 zł, zajęcia dodatkowe w przedszkolu – 25 zł, opłaty za media – 500 zł, telefony, Internet – 265 zł, ubezpieczenie na życie – 41 zł, środki czystości -100 zł, odzież – 200 zł, książki, zabawki – 40 zł, żywność – 1000 zł, leki, szczepienia – około 150 zł, koszty napraw i małych remontów -100 zł, prasa – 20 zł. Oświadczyli, że w sumie miesięczne wydatki wynoszą około 4418,99 zł miesięcznie. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem ustanowienia instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może ona mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Ubiegający się o prawo pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpatrywanej sprawie wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych podlegają oddaleniu. Czteroosobowa rodzina osiąga stały dochód z dwóch wynagrodzeń za pracę, co umożliwia planowanie wydatków. Skarżących stać na utrzymanie domu i samochodu. Po odjęciu kwoty zadeklarowanych wydatków miesięcznych, w tym również tych, które nie zaliczają się do kosztów utrzymania koniecznego, pozostaje im do dyspozycji kwota około 400 zł. Nie można więc stwierdzić, że wnioskodawcy są osobami żyjącymi w ubóstwie, pozbawionymi dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia potrzeb swoich własnych i synów, a w związku z tym wymagającymi pomocy państwa polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych. Uznano zatem, że przy racjonalnym gospodarowaniu stałymi dochodami i posiadanym majątkiem mają oni możliwość poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i dzieci. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.