II SA/Ke 599/16

PostanowienieWSA w Kielcach2016-08-02

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego jest zasadny, oraz czy możliwe jest ustanowienie adwokata z urzędu dla osoby skarżącej w takiej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawach dotyczących zasiłku rodzinnego nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co powoduje bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od tych kosztów i skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie. Natomiast ustanowienie adwokata z urzędu jest zasadne, gdy skarżący wykaże trudną sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie kosztów postępowania, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Stan faktyczny
A. R. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku rodzinnego z dodatkiem. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i synem, utrzymując się z renty męża w wysokości 1400 zł netto miesięcznie. Mąż jest osobą niepełnosprawną wymagającą całodobowej opieki. Skarżąca nie wykazała innego majątku poza domem i gospodarstwem rolnym wydzierżawionym nieodpłatnie. Wskazała stałe miesięczne wydatki na lekarstwa, energię, gaz i koszty szkolne.
Rozstrzygnięcie
I. Umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. II. Ustanowił dla A. R. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla A. R. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach. A. R. złożyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i szesnastoletnim synem. Cała rodzina utrzymuje się z renty męża skarżącej w 1400 zł netto miesięcznie. Mąż wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, oczekuje na przeszczep serca i wymaga całodobowej opieki. Skarżąca nie wykazała innego majątku oprócz domu wielkości 100 m kw i gospodarstwa rolnego wydzierżawionego nieodpłatnie starszemu synowi. Wnioskodawczyni podała następujące stałe wydatki miesięczne: lekarstwa i opatrunki - 700 zł, energia elektryczna – 200 zł, gaz ziemny -100 zł, wydatki związane z uczęszczaniem syna do szkoły- 200 zł. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, przede wszystkim niski dochód wystarczający jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych trzyosobowej rodziny, w tym jednej niepełnosprawnej wymagającej leczenia i całodobowej opieki oraz brak majątku poza domem i gospodarstwem rolnym oddanym w nieodpłatną dzierżawę, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących zasiłku rodzinnego. Zatem skarga A. R. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżących jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło