II SA/Ke 60/11
WyrokWSA w Kielcach2011-04-28
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Sylwester Miziołek, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej może zostać wydana, gdy część inwestycji ma przebiegać przez działkę właściciela, który nie wyraża na to zgody, a organ administracji orzekł o ograniczeniu korzystania z tej nieruchomości na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że pozwolenie na budowę zostało wydane zgodnie z prawem. W sytuacji braku porozumienia z właścicielem nieruchomości, organ administracji prawidłowo orzekł o ograniczeniu korzystania z nieruchomości na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami, co stanowi podstawę do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące braku odszkodowania za grunt zajęty pod poszerzenie drogi dotyczą innej sprawy i nie mogły być przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Gminie S. pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej. Skarżący sprzeciwiał się przeprowadzeniu kanalizacji przez jego działkę nr 704, wskazując na brak porozumienia i potencjalne ograniczenie możliwości zabudowy. Podnosił również zarzuty dotyczące braku odszkodowania za grunt zajęty pod poszerzenie drogi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej z przykanalikami I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat M.O. kwotę 340,40 (trzysta czterdzieści 40/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania H. K., utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Gminie S. pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej z przykanalikami na wymienionych w tej decyzji działkach, położonych w miejscowościach S., M., M., S. oraz K. wraz z pompownią ścieków, przyłączem energetycznym i niezbędną infrastrukturą techniczną, to jest utwardzeniem terenu i ogrodzeniem.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że wniosek o wydanie przedmiotowego pozwolenia złożyła Gmina S., deklarując że przedsięwzięcie to będzie realizowane w celu poprawy stanu sanitarno-higienicznego mieszkańców w/w miejscowości i likwidacji bezodpływowych zbiorników na ścieki sanitarne. Stwierdzono przy tym, że przedmiotowa kanalizacja sanitarna będzie obiektem liniowym infrastruktury technicznej i jako taka nie wymaga wyznaczenia terenu, lecz jedynie określenia trasy przebiegu. Na terenie Gminy S. nie obowiązuje aktualny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym decyzją z dnia 30.11.2007r. Wójt Gminy S. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego w zakresie infrastruktury technicznej na rzecz Gminy S. dla w/w przedsięwzięcia. Do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono także decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację w/w inwestycji, w której wskazano m.in., że sieć kanalizacyjna winna być wykonana i eksploatowana jako szczelna, a planowane przedsięwzięcie zarówno w fazie realizacji jak eksploatacji nie powinno w sposób znaczący oddziaływać na środowisko.
Analizując przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji, stwierdzając, że jest on zgodny z ustaleniami w/w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Przedmiotowy projekt budowlany spełnia także warunki techniczne określone przez Zakład Gospodarki Komunalnej w S. w piśmie z dnia 03.08.2007r., będąc zarazem zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i posiada pozytywną opinię ZUDP w B. z dnia 05.05.2008r., jak również stosowne uzgodnienia przez gestorów innych sieci znajdujących się w pobliżu i krzyżujących z projektowaną siecią kanalizacji sanitarnej. Tym samym, jak słusznie orzekł organ I instancji, przedłożony do zatwierdzenia projekt jest zgodny z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1071 ze zm.).
Odnosząc się do zarzutów odwołania o "przymusowym zabraniu" przez organ I instancji 9 działek skarżącego – pod rozszerzenie drogi – Wojewoda wskazał, że o lokalizacji elementów planowanej sieci kanalizacyjnej decyduje inwestor. Natomiast wobec niemożności osiągnięcia porozumienia w zakresie zajęcia pod realizację przedmiotowej inwestycji należącej do skarżącego działki nr 704, ostateczną decyzją z dnia [...] Starosta B. orzekł o ograniczeniu korzystania z w/w nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia Gminie S. na założenie i przeprowadzenie odcinka rurociągu kanalizacji sanitarnej – na podstawie art. 124 i art. 124a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2007r. nr 173, poz. 1218).
H. K., składając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję organu odwoławczego, podkreślił że nie wyraża zgody na przymusowe przeprowadzenie kanalizacji przez jego działkę o nr 704, gdyż może to w przyszłości uniemożliwić dalszą zabudowę tej nieruchomości. Ponadto do chwili obecnej skarżący nie dostał odszkodowania za grunt zajęty uprzednio na jego 9 działkach pod poszerzenie drogi, a z powodu sprzeciwu sąsiada nie może przeprowadzić wodociągu i gazociągu na drugą działkę budowlaną.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś pod kątem słuszności i celowości podjętych rozstrzygnięć. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a.).
Podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej ustawą, dotyczące zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, to jest art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 35 ust. 1. Zgodnie z ostatnim z cyt. przepisów przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Złożony przez Gminę S. wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dotyczy kanalizacji sanitarnej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, przebiegającej przez szereg działek ewidencyjnych w tej gminie, w tym przez należącą do H. K. działkę nr 704, położoną w miejscowości M.. Nie może budzić wątpliwości, że jest to inwestycja celu publicznego, jako że dotyczy budowy publicznych urządzeń służących do przesyłania i odprowadzania ścieków – art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717) w zw. z art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2007r. nr 173, poz. 1218).
Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest brak obowiązywania na terenie gminy S. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tego też względu wnioskodawca prawidłowo uzyskał ostateczną decyzję Wójta Gminy S. z dnia 30.11.2007r. o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego (k. 19, tom I projektu budowlanego) – wydaną na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem inwestycja celu publicznego – w przypadku braku planu miejscowego – jest lokalizowana w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Podkreślić trzeba, że powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 15.02.2008r. (k. 25, tom I projektu budowlanego).
Ponadto, wobec braku możliwości osiągnięcia pomiędzy inwestorem a H. K. porozumienia dotyczącego zajęcia działki nr 704 pod realizację planowanej kanalizacji, decyzją z dnia [...] Starosta B. orzekł o ograniczeniu korzystania z tej nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia Gminie S. na założenie i przeprowadzenie odcinka rurociągu kanalizacji sanitarnej o średnicy 110 mm (rurociąg tłoczny) i średnicy 63 (rurociąg ciśnieniowy) w jednym wykopie (K-I-25 akt administracyjnych), według miejsca i granic lokalizacji oznaczonych w załączniku do w/w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W podstawie prawnej powołano art. 124 i art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę ego decyzją z dnia 31.07.2009r. (K-I-27 akt administracyjnych), a wniesiona przez H. K. skarga na to rozstrzygnięcie została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 grudnia 2009r., sygn. akt: II SA/Ke 544/09 (K-II-3 akt administracyjnych). Z tego też względu nie mógł odnieść skutku zarzut skargi o wyrażonym przez H. K. sprzeciwie wobec przymusowego przeprowadzenia kanalizacji przez jego działkę. Jak wykazano to powyżej sprawa ta została ostatecznie załatwiona w/w decyzją Starostą B. z dnia [...], wobec czego na gruncie niniejszej sprawy zostało wykazane w należyty sposób prawo Gminy S. do dysponowania działką nr 704 na cele budowlane. Inwestor, ubiegając się o udzielenie pozwolenia na budowę, musi się bowiem legitymować prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 11 ustawy). W sytuacji, kiedy – tak jak w niniejszej sprawie – niemożliwe jest osiągnięcie przez inwestora porozumienia z właścicielem nieruchomości – stosuje się w/w przepis art. 124 ust. 1 u.g.n., którego ratio legis polega na tym, aby taka zgoda była zastąpiona decyzją administracyjną organu administracji publicznej (por. J. Dessoulavy-Śliwiński w glosie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22.11.2006r., sygn. akt: II SA/Bd 744/06. Teza 1, Glosa Admin. 2007/4/202). Rozstrzygnięcie to będzie wówczas stanowić dokument wykazujący prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, niezbędny do wydania pozwolenia na budowę (por. artykuł M. Dreli - Rozważania nad art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Teza 5, Rejent 2002/4/42).
Na gruncie niniejszej sprawy inwestor spełnił również warunek określony w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27.04.2001r. – Prawo ochrony przyrody (Dz. U. nr 62, poz. 627). Zgodnie z ostatnim z powołanych przepisów realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy (jakim bezspornie jest planowana inwestycja) jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Gmina S., składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, przedstawiła bowiem decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie kanalizacji sanitarnej wraz z przykanalikami (k. 32, tom I projektu budowlanego). W rozstrzygnięciu tym podano szczegółowe warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, przy jednoczesnym wskazaniu na konieczność wykonania i eksploatacji sieci kanalizacyjnej w sposób szczelny. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w treści projektu budowlanego, w którym ponadto zawarto stwierdzenie, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie dość, że nie spowoduje żadnych ujemnych zjawisk i uciążliwości dla otoczenia, to będzie wyłącznie pozytywnie oddziaływać na środowisko, jako że zostaną zlikwidowane indywidualne zbiorniki bezodpływowe na ścieki (szamba), które obecnie stwarzają potencjalne zagrożenie skażenia wód podziemnych i powierzchniowych.
Nie budzi również wątpliwości tut. Sądu zgodność przedstawionego do zatwierdzenia projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy). Wskazać przy tym należy, że przedmiotowy projekt spełnia warunki techniczne określone przez Zakład Gospodarki Komunalnej w S. w piśmie z dnia 03.08.2007r. Inwestor przedstawił także pozytywną opinię Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej w B. z dnia 05.05.2008r. dotyczącą usytuowania poziomego inwestycji. Mając na uwadze zlokalizowanie sieci kanalizacyjnej wzdłuż drogi krajowej nr 73 (działka nr 1501) i zaprojektowane przejścia pod tą drogą uzyskano stosowne zezwolenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - decyzją z dnia [...], jak również odrębne pozwolenie na budowę w/w przejść, udzielone decyzją Wojewody z dnia [...] Z kolei ze względu na zaprojektowanie przebiegu kanalizacji wzdłuż i w pasie drogowym dróg powiatowych z przejściami pod tymi drogami uzyskano zezwolenie Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w B. – decyzją z dnia [...] Niezależnie od powyższego Gmina S. zebrała pisemne zgody właścicieli działek prywatnych, przez które będzie przebiegała sieć kanalizacyjna. Tym samym na gruncie niniejszej sprawy zostały spełnione wymogi określone w art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy. To samo dotyczy przesłanki z art. 35 ust. 1 pkt 4 tego przepisu, jako że projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego ograniczenia możliwości zabudowy działki H. K. o nr 704 – w wyniku zlokalizowania nań przedmiotowej inwestycji – należy uznać go za bezzasadny, jako że projektowana w tym miejscu sieć kanalizacyjna ma przebiegać obok istniejącej już obecnie sieci wodociągowej, gazowej i telekomunikacyjnej. Tym samym, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, brak podstaw, aby stwierdzić, że w niniejszej sprawie zostały naruszone uzasadnione interesy skarżącego, zwłaszcza że w postępowaniu administracyjnym interes strony może być uwzględniony jedynie do granic kolizji z interesem społecznym – który niewątpliwie ma prymat w rozpoznawanej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18.01.1995r., sygn. akt: SA/Wr 1386/94, POP 1996/6/181).
Z kolei zarzuty dotyczące braku wypłacenia stronie odszkodowania za grunt zajęty uprzednio na jego działkach pod poszerzenie drogi dotyczą zupełnie innej sprawy, stąd też nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu, który orzeka jedynie w granicach niniejszej sprawy.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Punkt II wyroku Sąd wydał na podstawie § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) oraz na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło