II SA/Ke 600/16
PostanowienieWSA w Kielcach2016-08-05
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku dla opiekuna jest bezprzedmiotowy, jeśli przepisy PPSA zwalniają stronę z obowiązku uiszczania tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku dla opiekuna jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1a PPSA strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących zasiłku dla opiekuna, jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Postępowanie w przedmiocie takiego wniosku podlega umorzeniu na podstawie art. 249a PPSA. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
M.G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku dla opiekuna. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, brak dochodów i majątku, oraz pozostawanie na utrzymaniu matki i niepełnosprawnej siostry. Sąd uznał, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowił dla M. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla M. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.
M. G. złożył formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku dla opiekuna.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe razem z matką i niepełnosprawną siostrą wymagającą całodobowej opieki. Skarżący nie osiąga żadnych stałych dochodów, nie posiada innego majątku oprócz współwłasności działki rolnej o powierzchni 0,7616 ha zarośniętej drzewami. Matka wnioskodawcy pobiera emeryturę w wysokości 1329,64 zł, a siostra otrzymuje rentę z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 967,80zł netto miesięcznie. Skarżący podał następujące stałe wydatki: energia elektryczna – 80 zł, telefon – 78 zł, środki czystości – 100 zł, zakup leków – 300 zł, zakup węgla – 300 zł, spłata pożyczki -286zł. Pozostała część dochodu jest przeznaczana na żywność i nieprzewidziane wydatki
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, przede wszystkim: brak własnego dochodu i majątku poza współwłasnością małej działki rolnej, pozostawanie na utrzymaniu matki i niepełnosprawnej siostry, wymagającej całodobowej opieki, uznano, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących zasiłku dla opiekuna. Zatem skarga M. G. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 239 pkt 1a, art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło