II SA/Ke 600/16
WyrokWSA w Kielcach2016-10-13
Skład orzekający: Beata Ziomek, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego przez osobę pobierającą zasiłek dla opiekuna, uzasadniana stresem osoby niepełnosprawnej, stanowi podstawę do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek?Ratio decidendi
Odmowa przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego przez osobę pobierającą zasiłek dla opiekuna, nawet jeśli uzasadniana jest dobrem osoby niepełnosprawnej, stanowi wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek. Organ administracji publicznej nie ma możliwości zweryfikowania faktycznego sprawowania opieki bez przeprowadzenia wywiadu, a deklaracje strony nie są wystarczające do potwierdzenia tego faktu. Brak współpracy ze strony opiekuna uniemożliwia organowi dokonanie istotnych ustaleń faktycznych.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uchylającą decyzję przyznającą M. G. zasiłek dla opiekuna. Organ I instancji uchylił zasiłek z powodu odmowy przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego przez M. G., mimo pouczenia o konsekwencjach. M. G. odwołał się, argumentując, że jego siostra, osoba niepełnosprawna, źle znosi wywiady środowiskowe ze względu na stan zdrowia. Kolegium podtrzymało decyzję, wskazując na obligatoryjność wywiadu i brak możliwości zastąpienia go innymi dowodami. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając działania organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Magdalena Niźnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata [...] kwotę 590,40 pięćset dziewięćdziesiąt i 40/100) złotych, w tym VAT w kwocie 110,40 (sto dziesięć 40/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. G., utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzję z dnia [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 30.06.2014r. organ I instancji przyznał M. G. – na stałe począwszy od 1.07.2013r. – zasiłek dla opiekuna w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, tj. E. G., w wysokości 520 zł miesięcznie.
W dniu 17.12.2015r. Dział Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zwrócił się z prośbą do Dyrekcji tego Ośrodka o przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania osoby wymagającej opieki, tj. E. G..
W dniu 21.12.2015r. oraz w dniu 28.12.2015r. pracownik socjalny udał się pod adres zamieszkania osoby wymagającej opieki w celu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, jednakże nikogo tam nie zastał. W dniu 29.12.2015r. do siedziby Rejonu Opiekuńczego "[...]" zgłosił się M. G. wraz z matką G. G., która oświadczyła, że nie widzi potrzeby przeprowadzania wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania córki E. G. oraz nie wyraża zgody na wywiad. Osoby te zgodnie oświadczyły, że M. G. sprawuje całodobową opiekę nad siostrą.
W dniu 28.01.2016r. M. G. złożył pisemne oświadczenie, że nie wyraża zgody na przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego, a szczegółowe uzasadnienie zajętego stanowiska zamieścił w piśmie z dnia 27.01.2016r., przedstawiając własną interpretację art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 4.04.2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014r. poz. 567 ze zm.). W tym zakresie strona wskazała, że w niniejszym przypadku brak jest podstaw do przeprowadzania wywiadu środowiskowego co 6 miesięcy. Zdaniem M. G. do podjęcia takich kroków prawnych nie uprawniają organu ani przepisy ustawy, ani tym bardziej okoliczności niniejszej sprawy, tj. przyznanie zasiłku dla opiekuna niezależnie od kryterium dochodowego i na czas nieokreślony (tj. na stałe).
Decyzją z dnia [...] organ I instancji, działając na podstawie m. in. art. 2, art. 4, art. 5, art. 6, art. 10 ust. 1 ustawy oraz art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 29 ust. 1, art. 32 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015r. poz. 114 ze zm.), uchylił decyzję z dnia 30.06.2014r. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, tj. E. G.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał na uchylanie się przez M. G. od przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego – co budzi wątpliwości co do faktu sprawowania faktycznej opieki nad siostrą. Świadczeniobiorca nie wyraził bowiem zgody na przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego – pomimo pouczenia, że stanowi to przesłankę do uchylenia prawa do zasiłku dla opiekuna.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł M. G., kwestionując zasadność stanowiska organu co do braku wyrażania zgody na aktualizację wywiadu środowiskowego. W tym zakresie odwołujący się podkreślił, że stawiał się na każde wezwanie w celu udzielenia wywiadu i koniecznych informacji, a ponadto złożył oświadczenie, że nieprzerwanie opiekuje się swoją siostrą E. G. i nie zaistniały żadne zmiany, które miałyby wpływ na przyznany zasiłek dla opiekuna. Ponadto jego siostra nie chce być co 6 miesięcy nękana wywiadami środowiskowymi, uważając że skoro podczas przeprowadzanego ostatnio wywiadu środowiskowego potwierdziła fakt sprawowania przez brata opieki – nadal sprawowanej – to nie ma potrzeby jego ponawiania. Końcowo M. G. zwrócił uwagę, że jego siostra jest przewlekle chora, a wywiad jest dla niej niezwykle stresujący.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzieliło stanowisko organu I instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała konieczność uchylenia decyzji z dnia 30.06.2014r. Takie rozstrzygnięcie uzasadnia bowiem wykładnia przepisów ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym zakresie Kolegium, przytaczając treść art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy podkreśliło, że ustawodawca przewidział obligatoryjny środek dowodowy, który służy zweryfikowaniu spełnienia warunków do ustalania prawa do zasiłku dla opiekuna – mianowicie rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadzany w celu potwierdzenia faktu sprawowania opieki przez osobę ubiegającą się o zasiłek dla opiekuna (art. 7 ust. 1 i 2 ustawy). Ponadto, w celu ukrócenia patologii i nadużyć w pozyskiwaniu świadczenia jako dochodu przyznanego z budżetu państwa tam, gdzie nie ma faktycznej opieki nad osobą niepełnosprawną, zostało wprowadzone obostrzenie polegające na tym, że aktualizację wywiadu przeprowadza się w miejscu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną co 6 miesięcy, jeżeli do końca okresu, na który zostało ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna pozostało nie więcej niż 3 miesiące, oraz w każdej sytuacji, gdy zaistnieją wątpliwości co do faktu, sprawowania opieki przez osobę pobierającą zasiłek dla opiekuna (art. 7 ust. 3 ustawy). Z tych też względów przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego było obowiązkiem organu I instancji. Opisując szczegółowo stan faktyczny sprawy Kolegium stwierdziło, że w prowadzonym postępowaniu zostały dopełnione wszelkie formalności w celu dokonania aktualizacji wywiadu środowiskowego, jednak wobec jednoznacznego sprzeciwu strony w tym zakresie, nie było możliwości jego przeprowadzenia – co uniemożliwiło organowi dokonanie oceny w zakresie tego, czy dotychczasowy świadczeniobiorca faktycznie sprawuje opiekę nad podopieczną. Zdaniem Kolegium, w sprawie niniejszej zaistniały podstawy do wstrzymania wypłaty zasiłku dla opiekuna, a wobec tego, że omawiane przyczyny – po wstrzymaniu wypłaty świadczenia – nie ustąpiły (tj. strona w dalszym ciągu podtrzymywała swoje stanowisko i nie wyraziła zgody na aktualizację wywiadu) zaistniała konieczność wydania – na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych – decyzji uchylającej przyznany zasiłek dla opiekuna.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł M. G., zarzucając decyzji Kolegium obrazę prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 7 ust. 3 ustawy – wobec przyjęcia, że aktualizacji wywiadu przeprowadzanej co 6 miesięcy można dokonać tylko poprzez jego kolejne przeprowadzenie, nawet w sytuacji gdy jego kolejne przeprowadzenie ma negatywny wpływ na zdrowie osoby, nad którą sprawowana jest opieka. W uzasadnieniu skarżący zwrócił uwagę na stan zdrowia E. G., która od 1994r. jest leczona na naczyniaka tętniczo-żylnego mózgu i wymaga systematycznego przyjmowania leków. W konsekwencji tego schorzenia E. G. jest całkowicie i trwale niezdolna do pracy oraz samodzielnej egzystencji oraz wymaga pomocy osoby drugiej poprzez stałą opiekę. Jak wynika z zaświadczenia lekarskiego z dnia 7.06.2016r. dla chorej wskazany jest ustabilizowany i bezstresowy tryb życia, natomiast przeprowadzane co 6 miesięcy wywiady środowiskowe wpływają na nią bardzo stresująco i mogą być dla niej niebezpieczne. Zdaniem strony, w takim stanie faktycznym, w celu potwierdzenia sprawowania opieki przez osobę pobierającą zasiłek dla opiekuna winien być przeprowadzony dowód innego rodzaju.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci zaświadczeń lekarskich z dnia 7.06.2016r. na okoliczność stanu zdrowia E. G. i wpływu wywiadów środowiskowych na jej stan zdrowia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do przedłożonych przy skardze zaświadczeń lekarskich Kolegium wskazało, że ich wydanie było podyktowane potrzebą wynikającą z toczącego się postępowania. Ponadto zaświadczania zostały podpisane przez lekarza medycyny pracy, podczas gdy specjalistyczne stwierdzenia zawarte w tej dokumentacji może poczynić co najwyżej neurolog, czy neurochirurg, a więc lekarz, który zajmuje się schorzeniami, na które cierpi E. G..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. ).
Z mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] przyznającej M. G. prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - E. G..
Z akt sprawy niniejszej wynika, że decyzją z dnia [...] (k. 23) przyznano M. G. – na stałe począwszy od 1.07.2013 r. – zasiłek dla opiekuna w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, tj. E. G., w wysokości 520 zł miesięcznie. Pismem z dnia 9.02.2016r. (k. 36) zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie tej decyzji – w związku z wyrażoną przez skarżącego odmową przeprowadzenia wywiadu środowiskowego potwierdzającego fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania organ I instancji poinformował skarżącego o treści art. 7 ust. 1, 3 ustawy z dnia 4.04.2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014r. poz. 567 ze zm.), zwanej dalej u.z.o., pouczając, że odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego będzie podstawą do uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ dopełnił wszelkich formalności w celu dokonania aktualizacji wywiadu środowiskowego, jednakże kategoryczny sprzeciw skarżącego w tym zakresie uniemożliwił organowi jego przeprowadzenie. Z kolei niemożność przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego uniemożliwiła organowi dokonanie oceny istotnej okoliczności, a mianowicie czy dotychczasowy świadczeniobiorca faktycznie sprawuje opiekę nad podopieczną. Organ zauważył, że ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga "dobrej woli osób zainteresowanych", a z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej (przede wszystkim osoby wymagającej opieki) i faktycznej nie ma możliwości zastąpienia jej innymi środkami dowodowymi. W ocenie organu, w realiach sprawy niniejszej zaistniały podstawy do wstrzymania wypłaty zasiłku dla opiekuna, a z racji tego, że skarżący w dalszym ciągu podtrzymywał stanowisko i nie wyrażał zgody na aktualizację wywiadu, zaistniała konieczność wydania zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Jak wskazuje się w orzecznictwie w przepisach u.z.o. ustawodawca nie zawarł legalnej definicji pojęcia "opieka nad osobą niepełnosprawną". Nie został również określony zakres obowiązków ciążących na opiekunach w związku ze sprawowaną opieką. Zasiłek dla opiekuna jest kontynuacją świadczenia pielęgnacyjnego, które – zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015r. poz. 114 ze zm.), było przyznawane w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji [...]. Z powyższego wynika, że ustawodawca zarówno w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak i art. 2 ust. 2 u.z.o. nie uzależnił prawa do tego świadczenia wyłącznie od niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, lecz również od szeroko pojętej opieki nad osobą tej opieki wymagającej (tak: WSA Szczecinie wyroku z 14.04.2016r., sygn. akt II SA/Sz 1366/15).
Ustawodawca, określając warunki nabycia prawa do zasiłku dla opiekuna, wskazał m.in. na konieczność przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej, w celu potwierdzenia faktu sprawowania opieki przez osobę ubiegającą się o to świadczenie (art. 7 ust. 1 u.z.o.). Wywiad przeprowadza się w miejscu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (art. 7 ust. 2 u.z.o.). Aktualizację wywiadu przeprowadza się co 6 miesięcy, jeżeli do końca okresu, na który zostało ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, pozostało więcej niż 3 miesiące, oraz w każdej sytuacji, gdy zaistnieją wątpliwości co do faktu sprawowania opieki przez osobę pobierającą zasiłek dla opiekuna. Organ, o którym mowa w art. 5 ust. 1, zwraca się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie aktualizacji wywiadu (art. 7 ust. 3 u.z.o.).
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy omawiana forma postępowania wyjaśniającego wymaga wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu, bądź po prostu umożliwienia organowi jego przeprowadzenia, gdyż z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej (dotyczących przede wszystkim osoby wymagającej opieki) i faktycznej brak jest możliwości zastąpienia jej innymi środkami dowodowymi.
W realiach rozpoznawanej sprawy, zasadnie organy podjęły działania w celu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania osoby wymagającej opieki (Kielce, ul. Owsiana 4/6 m. 13). Z lektury akt administracyjnych wynika, że organ I instancji, mając na uwadze treść powołanego wyżej przepisu i działając na stosowny wniosek (k. 28) dwukrotnie – w dniach 21.12.2015r. i w dniu 28.12.2015r. – podejmował próby przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego. Ponieważ pracownik socjalny nikogo pod wskazanym adresem nie zastawał, pozostawiał wezwania w drzwiach, odebrane następnie przez stronę (k. 29, zał. do k. 32). Zauważyć również trzeba, że dwukrotnie poinformowano skarżącego o treści art. 7 ust. 1, 2 u.z.o., pouczając, że odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego będzie podstawą do uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna (k. 30, 36).
W odpowiedziach z dnia 27.01.2016r. oraz z dnia 28.02.2016r. (k. 34, 35) M. G. oświadczył, że jego siostra nie wyraża zgody na przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego, wskazując na brak podstaw do takiego działania. W tym zakresie strona zwróciła uwagę, że w niniejszej sprawie zasiłek dla opiekuna został przyznany niezależnie od kryterium dochodowego na czas nieokreślony, a okoliczności faktyczne nie uległy zmianie.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ, pomimo podjętych działań zmierzających do aktualizacji wywiadu środowiskowego, wobec jednoznacznego sprzeciwu strony, nie miał możliwości jego przeprowadzenia. Brak zgody strony na przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego uniemożliwił organowi ustalenie czy świadczeniobiorca faktycznie sprawuje opiekę nad podopieczną. W takiej sytuacji organ prawidłowo uznał, że w sprawie niniejszej zaistniały podstawy do wstrzymania wypłaty zasiłku dla opiekuna, a z racji tego, że po wstrzymaniu wypłaty zasiłku strona w dalszym ciągu nie wyrażała zgody na aktualizację wywiadu zaistniała podstawa do wydania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu w sytuacji, gdy opiekun osoby niepełnosprawnej uniemożliwia lub utrudnia przeprowadzenie wywiadu (jego aktualizację), musi się liczyć z pozbawieniem prawa do zasiłku. W szeroko pojętym interesie opiekuna jest zatem współpraca z pracownikiem socjalnym przeprowadzającym wywiad w celu ustalenia, czy opieka jest faktycznie sprawowana. Jeżeli osoba niepełnosprawna stresuje się z powodu wizyt pracownika socjalnego, to do zadań opiekuna należy jej przygotowanie do przeprowadzenia wywiadu (por. powołany wyżej wyrok WSA w Szczecinie z dnia 14.04.2016r.). Natomiast w sytuacji uzasadnionych przeciwwskazań lekarskich do takich czynności obowiązkiem strony jest przedstawić organowi stosowną dokumentację lekarską, sporządzoną przez odpowiedniego specjalistę tym zakresie.
W sprawie niniejszej skarżący na żadnym z etapów postępowania administracyjnego takiej dokumentacji nie przedstawił. Wbrew przekonaniu skarżącego, fakt sprawowania opieki nie może wynikać wyłącznie ze składanych przez niego i matkę podopiecznej deklaracji. Same zapewnienia skarżącego (jak również matki podopiecznej) co do faktu sprawowania opieki są trudne lub wręcz niemożliwe do zweryfikowania przez organ bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
W ocenie Sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy organy prawidłowo stwierdziły, że brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu sprawowania opieki nad podopieczną jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku dla opiekuna. Organ nie miał bowiem możliwości ustalenia faktu sprawowania opieki przez osobę pobierającą zasiłek dla opiekuna. Skarżący poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego (dwukrotne niewpuszczenie pracowników socjalnych do domu) pozbawił organ możliwości dokonania istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych tj. ustalenia czy opieka nad osobą niepełnosprawną jest faktycznie wykonywana i w jaki sposób.
W tym stanie rzeczy organ prawidłowo rozstrzygnął o uchyleniu decyzji w przedmiocie przyznania skarżącemu – na stałe począwszy od 1.07.2013 r. – zasiłku dla opiekuna w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, tj. E. G..
Jak wynika bowiem z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
Z kolei stosownie do art. 10 ust. 1 u.z.o. w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych.
Odnosząc się do załączonej do skargi dokumentacji medycznej, to jest zaświadczeń lekarza medycyny pracy z dnia 7.06.2016r. dotyczących m. in. przeciwwskazań "do przeżywania sytuacji stresowych" u E. G., wskazać trzeba, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że sąd administracyjny orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji. Przedstawione przez skarżącego zaświadczenia zostały sporządzone już po wydaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (16.05.2016r.) i z tego powodu nie mogły zostać wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy przez ten organ.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 250 ustawy P.p.s.a. w związku z § 4 ust. 2, 3 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015r. poz. 1801).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło