II SA/Ke 601/17
PostanowienieWSA w Kielcach2017-12-14
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy złożyli skargę kasacyjną, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli wykażą, że nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, którzy złożyli skargę kasacyjną, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli wykażą, że ich sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawcy wykazali trudną sytuację materialną, obejmującą niskie dochody, wysokie wydatki na leczenie i rehabilitację oraz brak majątku poza domem, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący T. S. i M. S. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w związku ze złożoną skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Wnioskodawcy wykazali trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, znaczące wydatki na leczenie i rehabilitację oraz posiadanie jedynie domu mieszkalnego.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżących od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł już uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi oraz ustanowiono dla nich adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. i M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. S. i M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości postanawia: I. zwolnić skarżących od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł już uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, II. ustanowić dla T. S. i M. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.
Wyrokiem z dnia 19 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę T. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Skarżący złożyli formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawcy pozostają we wspólnym w gospodarstwie domowym z dorosły synem, niepełnosprawnym w stopniu znacznym. Cała rodzina osiąga miesięczny dochód w wysokości 3268,36 zł, na który składają się dwie emerytury obojga skarżących w wysokości 1174,48 zł i 1369,48 zł oraz renta socjalna ich syna w wysokości 724,409 zł. Wnioskodawcy nie wykazali innego majątku oprócz domu wielkości 90 m kw o wartości 100 000 zł. Skarżący podali następujące stałe wydatki miesięczne: rata pożyczki – 250 zł, prąd -150 zł, gaz – 100 zł, ścieki i woda -60-80 zł, telefon – 50 zł, śmieci – 40 zł, leki – 300 zł, rehabilitacja – 300 zł. Ponadto na zakup 4 ton węgla i 5 m kw drewna do ogrzewania wydają 1000 zł oraz na ubezpieczenie domu – 110 zł rocznie.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpatrywanej sprawie, przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną skarżących, między innymi, wysokość dochodu przypadającego na trzy dorosłe osoby w rodzinie, w tym jedną niepełnosprawną, duże wydatki na leczenie i rehabilitację, brak majątku poza domem na niewielkiej działce. Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznano, że wnioskodawcy obecnie nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania kasacyjnego i międzyinstancyjnego. Zatem ich wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych występujących na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego i ustanowienia adwokata z urzędu, niezbędnego do sporządzenia skargi kasacyjnej, zasługuje na uwzględnienie.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło