II SA/Ke 601/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019r. przy udziale Wiesławy Klimontowicz Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce - Zachód w Kielcach delegowanej do Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 czerwca 2019r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia 12 czerwca 2019 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 30 kwietnia 2019 r., znak: [...], o skierowaniu R. D. na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Podstawą do wszczęcia postępowania było pismo A. S. (byłej żony R. D.) z dnia 12 marca 2019 r., zawierające informację, że R. D. choruje na padaczkę, w ostatnich kilku latach miał kilka kolizji drogowych. W złożonych w dniu 15 kwietnia 2019 r. wyjaśnieniach do organu I instancji, R. D. wskazywał, że jest chory na epilepsję i obecnie leczy się w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym WUM w Warszawie, ostatni atak choroby wystąpił u niego 4 lata temu. Zdaniem strony, kolizje drogowe nie były spowodowane atakami epilepsji. W piśmie z dnia 29 kwietnia 2019 r. powołał się na informację lekarską z dnia 13 lutego 2019 r., z której wynika, że od 4 lat nie występują u niego napady padaczkowe. Organ I instancji zakończył postępowanie wydaniem opisanej na wstępie decyzji z dnia 30 kwietnia 2019 r., powołując w podstawie prawnej m.in. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W odwołaniu R. D. zarzucił, że powołane przez organ I instancji przepisy nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że uprawnienie starosty do skierowania na badanie, w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, osoby, której stan zdrowia nasuwa uzasadnione zastrzeżenia, nie wymaga aby osoba ta dopuściła się któregokolwiek z wykroczeń lub przestępstw wymienionych w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy. Jedyną przesłanką są uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, oparte na wiarygodnych źródłach. Ustawa nie precyzuje, o jakie zastrzeżenia chodzi, bliżej ich nie definiuje. W piśmiennictwie i orzecznictwie wskazuje się, że chodzi tu o takie przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie sprawności zdrowotnej kierującego. Zgodnie ze stanowiskiem organu, w niniejszej sprawie Starosta uzyskał wiarygodną, potwierdzoną dokumentacją medyczną, informację o chorobie w postaci padaczki. Przedmiotem sprawy nie jest zdolność R. D. do prowadzenia pojazdów, ale to, czy istnieje potrzeba skierowania go na badanie w tej materii. Wskazane w opinii lekarza neurologa z dnia 13 lutego 2019 r. rozpoznanie chorobowe – padaczka oraz konieczność stałego leczenia i przyjmowania leków w pełni więc uprawnia do zastosowania art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b omawianej ustawy. Okoliczność, czy skarżący aktualnie może kierować pojazdem, czy też istnieją ku temu przeciwskazania, zweryfikuje dopiero badanie lekarskie. W skardze do tut. Sądu R. D. zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy nie zaistniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego; 2. przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez dokonanie nietrafnej i powierzchownej oceny zebranych w sprawie dowodów, z pominięciem dokumentacji lekarskiej, w tym zaświadczenia wybitnego specjalisty z zakresu neurologii i epileptologii. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący powołał się na treść opinii lekarskiej z dnia 13 lutego 2019 r., z której wynika, że od około 4 lat nie występują u niego napady padaczkowe, które dawałyby podstawę do kierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ nie miał dowodu podważającego treść przedstawionej przez niego opinii. Nie wyjaśnił też dlaczego decyzję o skierowaniu na badania podjęto nagle teraz, po prawie 22 latach od badań lekarskich w roku 1997, gdzie nie wskazano następnego terminu badań. Zdaniem skarżącego, brak prawidłowo sporządzonego uzasadnienia budzi wrażenie, że zaskarżona decyzja stanowi szykanę i naraża go na nieuzasadnione koszty i stres. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. Prokurator, który zgłosił swój udział w sprawie na podstawie art. 8 Ppsa wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.), dalej "ustawa", zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Regulacja ta pozostaje w ścisłym związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, który stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Ustawodawca nie określił katalogu zastrzeżeń jakie są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie, wskazując jedynie, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Taki sposób regulacji, pozostawia właściwemu organowi orzekającemu możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu zależy bowiem bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu. W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić konkretne i uzasadnione okoliczności świadczące o pogarszającym się stanie zdrowia strony. Zachowanie świadczy o możliwości obniżenia sprawności psychofizycznej kierowcy, o ile bezpośrednio wskazuje na objawy chorobowe, upośledzenia, zaburzenia psychiczne czy osobowe – a więc zagrożenia medyczne, psychiczne lub osobowe (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17.01.2013r. o sygn. akt II SA/Sz 1195/12, LEX nr 1274652). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym opinia lekarza neurologa i epileptologa dr. n. med. A. R. z dnia 13 lutego 2019 r. co do rozpoznania u skarżącego padaczki oraz związanej z tą chorobą konieczności stałego leczenia i przyjmowania leków stanowi informację wiarygodną, a zatem uzasadniającą wydanie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie na podstawie art. 99 ust.1 pkt 2 lit.b ustawy. Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia padaczka (łac. Epilepsia) to przewlekłe, związane z różnymi przyczynami zaburzenia czynności mózgu, które cechują się nawracającymi napadami (neuropsychologia.org./padaczka). Chrakterystycznym objawem epilepsji są ataki silnych wstrząsów związane z utratą świadomości. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które może być poważnie zagrożone przez kierowcę, który dozna ataku padaczki w czasie prowadzenia pojazdu, wymaga sprawdzenia rzeczywistych i aktualnych predyspozycji skarżącego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Termu celowi służy instytucja skierowania na badania lekarskie, która znajduje zastosowanie, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Mając na uwadze przedstawione rozważania, dla oceny zasadności zaskarżonej decyzji nie może mieć wpływu okoliczność, że wcześniejsze kolizje drogowe nie były związane z chorobą. Także argument, że skarżący poddał się badaniu lekarskiemu 22 lata temu i nie wskazano wówczas terminu następnego badania nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Nie można przy tym pominąć, że z oświadczenia z dnia 16.07.1997 r. jakie zostało złożone przy ubieganiu się o prawo jazdy, wynika, że R. D. nie cierpi na "drgawki, padaczkę..." Choroba padaczki ujawniła się zatem po wydaniu uprawnień, co mogło uzasadniać brak określenia terminu powtórnej kontroli stanu zdrowia. Sam skarżący ma świadomość wagi występującej u niego choroby, o czym świadczy opinia dr n.med. A. R. w której wprawdzie stwierdzono, że skarżący nie miał napadów w okresie od około 4 lat, ale jednocześnie wskazano, że nie odstawił leków przeciwpadaczkowych, ponieważ "boi się nawrotu napadów, co miało miejsce w przeszłości." Reasumując należy stwierdzić, że jedyną przesłanką do skierowania na badanie lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy są uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przy interpretacji przesłanki zawartej w ww. przepisie trzeba mieć na względzie jego cel, tj. zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Wydanie decyzji na podstawie tego przepisu nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Wystarcza wysokie prawdopodobieństwo ich wystąpienia. Takie prawdopodobieństwo wynika z materiału zebranego w sprawie. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy uprawdopodobniły, że zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego są wystarczające, by skierować go na przedmiotowe badanie. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.