II SA/Ke 604/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 grudnia 2010r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania S. P. – przedstawiciela nieobecnego R. P., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] znak: [...] o wymeldowaniu R. P. z pobytu stałego z lokalu przy ul. Z. 10 w K.. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wymeldowania R. P. z ww. lokalu zostało wszczęte na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ostrowcu m. Z powodu niemożności ustalenia miejsca pobytu Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 5 maja 2010r. sygn. III RNs 38/10 ustanowił dla nieobecnego R. P. kuratora w osobie ojca S. P., celem reprezentowania nieobecnego w tym postępowaniu administracyjnym. Burmistrz Miasta i Gminy K. decyzją z dnia [...] orzekł o wymeldowaniu R. P. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości K. ul. Z. 10 uznając, że zachodzą przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odwołaniu od powyższej decyzji S. P. zakwestionował stwierdzenie organu I instancji, iż jego syn w sposób dobrowolny i trwały opuścił przedmiotowy lokal. Wyjazd R. P. z kraju ma bowiem charakter emigracji zarobkowej i nie wiąże się z zamiarem pozostania za granicą na stałe, z uwagi na trudności gospodarcze krajów Europy i coraz niższe zarobki osiągane przez Polaków. S. P. podniósł ponadto, iż nie zapoznał się z aktami sprawy. Rozpatrując odwołanie Wojewoda w całości podzielił ustalenia organu I instancji wskazując, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie świadczy o tym, że R. P. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, który opuścił około roku 2001 wyjeżdżając za granicę. Ostatni raz w miejscu stałego zameldowania przebywał w maju 2009r. Przesłuchany w dniu 11.03.2010r. w charakterze świadka S. P. potwierdził te ustalenia i oświadczył, że nie wie, w jakim kraju syn przebywa. Powyższe świadczy zdaniem organu, że R. P. opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie i trwale, oraz że lokal ten przestał być dla niego miejscem stałego pobytu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w myśl którego pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W tej sytuacji, wobec opuszczenia przez R. P. miejsca pobytu stałego i nie dopełnienia przez niego obowiązku wymeldowania się, organ meldunkowy zobligowany był na podstawie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy do wydania decyzji o jego wymeldowaniu. Wojewoda stwierdził, że gdyby opuszczenie przedmiotowego lokalu związane było z pracą, to miałyby miejsce przynajmniej sporadyczne przyjazdy, tymczasem od ostatniego pobytu R. P. w tym lokalu minął ponad rok. Wobec zapoznania się pełnomocnika z aktami sprawy w dniu 16.06.2010r. oraz nie wniesieniu uwag, co zostało potwierdzone jego własnoręcznym podpisem, organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut braku możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jednocześnie wyjaśniono, że zameldowanie nie ma wpływu na sprawy dotyczące roszczeń majątkowych (np. alimentów), które są rozpoznawane w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Kwestie meldunkowe służą zaś wyłącznie celom ewidencyjnym (art. 9 ust. 2b ustawy), utrzymywanie więc zameldowania R. P. w lokalu położonym w K. przy ul. Z. 10 stanowiłoby niedopuszczalną w świetle prawa fikcję meldunkową. W imieniu R. P. skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł S. P.. Wskazał, że przesłuchiwany w Komendzie Powiatowej Policji w K. udzielił odpowiedzi w jakim kraju syn przebywa. W ocenie autora skargi prawdziwą przyczyną wymeldowania jest wcześniejsze niepłacenie alimentów przez syna, a nie zapobieżenie fikcji meldunkowej. Na rozprawie w dniu 24 listopada 2010r. S. P. wycofał swój wniosek z dnia 11.10.2010r. o ustanowienie go kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu syna i zobowiązał się złożyć pełnomocnictwo procesowe do działania w jego imieniu, które następnie przedłożył w dniu 14 grudnia 2010r. Ponadto poinformował, że syn przebywa w Szwajcarii, lecz jego adres nie jest mu znany. Na rozprawie w dniu 28 grudnia 2010r. S. P. oświadczył, że miejscem zamieszkania syna jest nadal lokal przy ul. Z. 10 w K., ma on w nim swoje rzeczy, w garażu jest jego samochód, a ostatnio był w domu w lipcu 2009r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie przez organy administracji publicznej, że miejsce, w którym R. P. zameldowany jest na pobyt stały, przestało stanowić jego centrum życiowe w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.), w myśl którego pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, jest dowolne i nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z faktu bowiem, że skarżący przebywa za granicą od dłuższego czasu nie wynika jeszcze brak zamiaru zamieszkiwania na stałe pod adresem: K., ul. Z. 10. Według twierdzeń ojca podniesionych w odwołaniu R. P. przebywa za granicą czasowo w celach zarobkowych. Kwestia ta nie została przez organ wyjaśniona. Przyjęto natomiast w sposób arbitralny, że R. P. opuścił lokal położony w K. przy ul. Z. 10 dobrowolnie i trwale, albowiem zerwał z nim wszelkie więzy, domownicy zaś (rodzice) nie znają jego adresu. Tymczasem, jak wskazuje na to udzielenie S. P. pełnomocnictwa do reprezentowania syna przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, nie zakwestionowany przez organ fakt utrzymywania kontaktów telefonicznych, pobyt R. P. w domu latem 2009r. (w sytuacji gdy za granicą przebywa od 2001r.), świadczą o tym, że domownicy nie utracili kontaktu z synem. Zważyć bowiem trzeba, że nieznajomość aktualnego adresu R. P. nie oznacza jeszcze okoliczności potwierdzającej w sposób bezsporny dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu, zaś pozostawienie w przedmiotowym lokalu rzeczy osobistych, samochodu, budzi wątpliwości, co do stwierdzenia takiego stanu rzeczy. Należy podkreślić, iż ustawodawca uznaje wykonywanie pracy za granicą jako przesłankę uzasadniającą obowiązek zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Zatem nawet długotrwałe opuszczenie miejsca stałego zameldowania i wyjazd za granicę w celach zarobkowych, związanych z wykonywaniem pracy, nie stanowi przeszkody do utrzymania zameldowania stałego, chyba że organ w sposób nie budzący wątpliwości wykaże, iż nastąpiła zmiana centrum życiowego R. P., z którą nierozerwalnie wiąże się brak zamiaru uczynienia takim centrum miejsca pobytu stałego. Takich zaś okoliczności organy orzekające w niniejszej sprawie nie wykazały, w związku z czym doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 art. 107 § 3 i art. 80 k.p.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia. W szczególności ustali, jaki jest charakter pobytu R. P. za granicą i czy w związku z tym, istnieją przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzasadniające wymeldowanie strony z miejsca pobytu stałego. Wymienione wyżej naruszenia prawa procesowego, jako że miały wpływ na wynik sprawy, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Ponieważ uchybienia te dotyczą także rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, Sąd uznał za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy uchylenie także, w oparciu o art. 135 p.p.s.a., decyzji organu pierwszej instancji z dnia 17 czerwca 2010r. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a.