II SA/Ke 605/10

WyrokWSA w Kielcach2010-11-24

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal na skutek wyroku eksmisyjnego, a nie dobrowolnie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal, nawet jeśli nie było to dobrowolne, a wynikało z wyroku eksmisyjnego. W takim przypadku nie ma znaczenia badanie woli osoby opuszczającej lokal, ponieważ utraciła ona uprawnienia do przebywania w nim i nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, wykonując tym samym prawomocny wyrok sądowy. Nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w lokalu jest równoznaczne z ustaniem pobytu w tym lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu J.B. z pobytu stałego. J.B. twierdził, że został zmuszony do opuszczenia lokalu po wymianie zamków przez byłą żonę i że uniemożliwiono mu przejrzenie akt sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że J.B. opuścił lokal w 2007 r., a prawomocnym wyrokiem nakazano mu opuszczenie lokalu, a jego powództwo o przywrócenie posiadania zostało oddalone.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 roku sprawy ze skargi J.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania J.B. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] znak: [...], orzekającej o wymeldowaniu J.B. z pobytu stałego z lokalu nr 11 położonego przy ul. T. w K., na podstawie art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 14 listopada 2007r. G.B. wniosła o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu położonego w K. przy ulicy T. byłego męża J.B. W trakcie prowadzonego postępowania J. B. wystąpił do Sądu Rejonowego z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania - w związku z powyższym Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] zawiesił prowadzone postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd sprawy, stanowiącej zagadnienie wstępne. Wyrokiem z dnia 10 marca 2009r. sygn. akt I C 452/08 powyższe powództwo zostało oddalone, a organ I instancji na wniosek G. B. podjął zawieszone postępowanie. Dalej Wojewoda podał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezspornie świadczy o tym, iż J. B. nie zamieszkuje w spornym lokalu. Obecnie odbywa on karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym, a przed jego osadzeniem w Areszcie Śledczym również nie przebywał w miejscu stałego zameldowania. Powyższe zostało potwierdzone podczas przesłuchania zarówno przez samego zainteresowanego, wnioskodawczynię jak i świadków. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 16 sierpnia 2010r. sygn. akt I C 177/07 (data ta została podana błędnie, bowiem faktycznie wyrok zapadł w dniu 16 sierpnia 2007r.) nakazano odwołującemu opuszczenie i opróżnienie z rzeczy spornego lokalu - bez uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego, nadając jednocześnie cytowanemu wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewoda wskazał, że J. B. oświadczył, iż zmuszony został zamieszkać w piwnicy, ponieważ żona wymieniła zamki i nie miał możliwości wejścia do mieszkania. Natomiast G. B. stwierdziła, że mąż w miesiącu kwietniu 2007r. wyprowadził się, zabierając wszystkie swoje rzeczy i od tego czasu nie pojawił się w spornym lokalu. Fakt ten potwierdziła także córka odwołującego A. B., która zamieszkuje wraz z matką. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii dotyczącej zamiaru sprzedaży przedmiotowego mieszkania przez byłą żonę Wojewoda podkreślił, że sprawa wymeldowania nie ma wpływu na kwestie majątkowe, które są regulowane w odrębnym postępowaniu cywilnym. W skardze na powyższą decyzję J. B. zarzucił, że nie opuścił dobrowolnie swojego mieszkania, a zrobił to z przymusu, po wymianie zamków przez byłą żonę. Dodał, że uniemożliwiono mu przejrzenie akt sprawy, pomimo, że złożył wniosek o możliwość zapoznania się z nimi w Zakładzie Karnym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity - Dz. U. Nr 139/2006 poz. 993 ze zm.), dalej zwanej ustawą, ewidencja ludności polega na rejestracji danych dotyczących między innymi miejsca pobytu osób. Z kolei w myśl art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Analizując powyższe przepisy należy mieć na uwadze, że wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter ewidencyjno-rejestrowy i służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób. Dlatego jeżeli osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, to celem zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Przez opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy należy rozumieć trwałe i dobrowolne nieprzebywanie w dotychczasowym miejscu pobytu stałego lub czasowego. Ponieważ Wojewoda w zaskarżonej decyzji zastosował taką właśnie wykładnię przepisów ustawy o ewidencji ludności, nie może być w sprawie mowy o jakimkolwiek naruszeniu prawa. W toku przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący opuścił sporny lokalu wiosną 2007r. i od tego czasu w nim nie zamieszkuje, a zatem doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu. Fakt ten potwierdzają strony postępowania oraz przesłuchani w sprawie świadkowie. Natomiast skarżący zarzuca, że z przedmiotowego lokalu nie wyprowadził się dobrowolnie, lecz został do tego zmuszony na skutek wymiany zamków w drzwiach. Wskazać jednak należy, iż w niniejszej sprawie okoliczność ta nie ma znaczenia, gdyż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 16 sierpnia 2007r. J. B. został zobowiązany do wydania i opróżnienia pomieszczeń zajmowanych w lokalu położonym w K., ul. T. W orzecznictwie podkreśla się, że wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia spornego lokalu. Dlatego też nieistotne jest w takim przypadku badanie woli czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i nie przebywa w miejscu pobytu stałego, wykonując niejako prawomocny wyrok sądowy. Nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (zob. wyrok WSA w Łodzi z 11 września 2008r. sygn. akt III SA/Łd 827/07). Ponadto, jeśli chodzi o kwestię dobrowolności opuszczenia lokalu to w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001r., sygn. V SA 3078/00, Lex nr 78937). Co prawda w niniejszej sprawie J. B., stosownie do sugestii organu I instancji, wystąpił w maju 2008r. z pozwem o przywrócenie posiadania, jednakże prawomocnym wyrokiem z dnia 10 marca 2009r. w spawie I C 452/08 Sąd Rejonowy jego powództwo oddalił, co oznacza, że uznał je za niezasadne. W tej sytuacji, skoro okolicznością bezsporną, bowiem przyznaną przez samego skarżącego jest to, iż jeszcze przed aresztowaniem opuścił on miejsce zameldowania, a poza tym zapadł w 2007r, wyrok nakazujący mu opóźnienie tego lokalu mieszkalnego i jego powództwo o przywrócenie posiadania tego lokalu zostało oddalone, prawidłowo organ uznał, że zachodzą przesłanki z art. 15 ust.2 ustawy do wymeldowania. Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu, iż Wojewoda uniemożliwił mu zapoznanie się z aktami sprawy, a więc naruszenia art. 10 kpa, podnieść należy, że tylko takie naruszenie tego przepisu skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust.1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Skarżący wpływu takiego nie wykazał, nie wskazuje także na niego przebieg przeprowadzonego postępowania przed organami. Z akt administracyjnych wynika, że w uwzględnieniu wniosku J. B. został on w dniu 9 czerwca 2008r. zapoznany z aktami w Areszcie Śledczym przez organ I instancji. Ponadto zostały mu doręczone żądane przez niego kserokopie niektórych dokumentów. Organ odwoławczy nie uzupełniał materiału dowodowego, dlatego też nieumożliwienie skarżącemu ponownego zapoznania się z aktami sprawy nie mogło mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd również nie uwzględnił zawartego w skardze i w piśmie z dnia 16 listopada 2010r. wniosku o dowiezienie skarżącego z Zakładu Karnego na rozprawę celem jego przesłuchania. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Z powyższego wynika, iż skarżący i tak nie mógłby złożyć na rozprawie zeznań. Skoro zaś sąd administracyjny bada zgodność decyzji z prawem w oparciu o przedstawione akta administracyjne i zgromadzony w nich materiał dowodowy, udział skarżącego w rozprawie nie był konieczny. Zgodnie z art. 107 i 108 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, w takiej zaś sytuacji przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia sprawozdawca przedstawia ich wnioski, twierdzenia i dowody znajdujące się w aktach. Stosownie do tych przepisów stanowisko skarżącego zostało przedstawione na rozprawie w dniu 24 listopada 2010r. Mając to wszystko na uwadze, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło