II SA/Ke 609/09
WyrokWSA w Kielcach2009-12-03
Skład orzekający: Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje płatność obszarowa do gruntu rolnego, który nabył własność, ale faktycznie nie użytkował go rolniczo w okresie objętym wnioskiem o płatność?Ratio decidendi
Rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na grunty rolne będące w jego posiadaniu, przy czym przez posiadanie należy rozumieć faktyczne, rolnicze użytkowanie gruntów. Nabycie własności nieruchomości nie jest wystarczające do przyznania płatności, jeśli faktyczne władztwo nad rzeczą nie zostało sprawowane. W przypadku posiadania zależnego, płatności przysługują posiadaczowi zależnemu.Stan faktyczny
Rolnik P. K. złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2007, deklarując m.in. działkę nr 1794, którą nabył własność w kwietniu 2007 r. Organy administracji stwierdziły, że do lipca 2007 r. działka ta była faktycznie użytkowana przez innych rolników (H. i W. C.), którzy posiadali ją zależnie. W związku z tym, działka nr 1794 została wykluczona z przyznania płatności obszarowych, co skutkowało zmniejszeniem należnej kwoty. Rolnik wniósł skargę, kwestionując wykluczenie działki nr 1794 z płatności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR:
I. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR) nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej przyznania płatności cukrowej na rok 2007 oraz przyznał P. K.emu płatność cukrową w wysokości 2.624,61 zł,
II. ustalił kwotę zmniejszenia kwoty płatności cukrowej z tytułu wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 w wysokości 47,81 zł.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2007r. P. K. zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej (JPO) do gruntów rolnych na 2007r. 9 działek rolnych o powierzchni 6,19 ha, położonych na sześciu działkach ewidencyjnych w obrębach ewidencyjnych [...]. Natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej(UPO) zgłoszono powierzchnię 4,00 ha. Pomimo doręczenia beneficjentowi wezwania z dnia 13 października 2007r., dotyczącego stwierdzenia przez organ, iż o płatność do gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 1794 ubiega się dwóch producentów - P. K. nie złożył w tym zakresie żadnych wyjaśnień. Natomiast drugi producent złożył w dniu 26 października 2008r. oświadczenie, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 zadeklarował działki zgodnie ze stanem faktycznym, w tym także działkę o nr ewid. nr 1794.
Decyzją z dnia 11 kwietnia 2008r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w przyznał P. K. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 z tytułu jednolitej płatności obszarowej w łącznej kwocie 1.432,32 zł (wynikającej z pomniejszenia kwoty płatności o kwotę w wysokości 289,48 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w powierzchni deklarowanej do płatności JPO) oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w kwocie 754,97 zł (wynikającej z pomniejszenia kwoty płatności o kwotę w wysokości 283,11 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w powierzchni deklarowanej do płatności UPO) i płatność cukrową.
W odwołaniu od w/w decyzji producent rolny podniósł, iż sporną działkę ewidencyjną kupił w kwietniu 2007r.
Decyzją z dnia 8 sierpnia 2008r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Pismem z dnia 19 listopada 2008r. organ I instancji ponownie wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe beneficjent oświadczył, że działkę ewidencyjną nr 1794 o powierzchni 0,4837 ha nabył aktem notarialnym z dnia 23 kwietnia 2007r. – po wygraniu przetargu. Nieruchomość ta użytkowana była od dnia zakupu do zbioru zasianego w 2006r. rzepaku przez W. i H. C., którzy uzyskali zgodę nowego właściciela na zebranie plonów.
Decyzją z dnia 15 grudnia 2008r. organ I instancji przyznał P. K. płatności do gruntów rolnych i płatność cukrową na rok 2007: z tytułu jednolitej płatności obszarowej w łącznej kwocie 1.432,32 zł (wynikającej z pomniejszenia kwoty płatności o kwotę w wysokości 289,48 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w powierzchni deklarowanej do płatności JPO) oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w kwocie 754,97 zł (wynikającej z pomniejszenia kwoty płatności o kwotę w wysokości 283,11 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w powierzchni deklarowanej do płatności UPO) i płatność cukrową.
Decyzją z dnia 5 marca 2009r. organ II instancji, po rozpoznaniu odwołania P. K. ponownie uchylił decyzję z dnia 15 grudnia 2008r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Pismem z dnia 3 kwietnia 2009r. organ I instancji wezwał P. K. do złożenia wyjaśnień w przedmiocie użytkowania gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 1794, powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej nr 39 oraz działek rolnych F i I. W odpowiedzi strona oświadczyła, iż działkę ewidencyjną nr 1794 o powierzchni 0,4837 ha nabyła w dniu 23 stycznia 2007r., a dopiero 23 kwietnia 2007r. został sporządzony akt notarialny. Producent dodał, iż W. C. w zamian za umożliwienie zbioru rzepaku pozwolił mu wystąpić o dopłatę do przedmiotowej działki i zgodnie z tą umową złożył w dniu 12 kwietnia 2007r. wniosek o płatności na 2007r. Oświadczenie wnioskodawcy potwierdzili W. i H. C., dodając, iż za dodatkowy trzymiesięczny okres użytkowania w/w gruntu (kwiecień – lipiec 2007r.) przekazali P. K., zgodnie z umową, 300 kg pszenicy. Podkreślili jednocześnie, iż jako użytkownicy przedmiotowej działki wystąpili z wnioskiem o przyznanie na nią płatności na rok 2007. Natomiast P. K. wystąpił o płatności do w/w nieruchomości pomimo, iż nie był jej użytkownikiem - został nim w dopiero w okresie lipiec - sierpień 2007r.
W dniu 25 maja 2009r. P. K. oświadczył, iż działkę ewidencyjną nr 39 użytkuje w całości na powierzchni 0,43 ha i zaprzeczył, aby W. i H. C. dzierżawili sporną działkę ewidencyjną nr 1794 od Agencji Rynku Rolnego.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał P. K. płatności do gruntów rolnych i płatność cukrową na rok 2007 w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej w łącznej kwocie 1.432,32 zł (wynikającej z pomniejszenia kwoty płatności o kwotę w wysokości 289,48 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w powierzchni deklarowanej do płatności JPO) oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w kwocie 754,97 zł (wynikającej z pomniejszenia kwoty płatności o kwotę w wysokości 283,11 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w powierzchni deklarowanej do płatności UPO) i płatność cukrową w kwocie 2.624,61 zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż P. K. zaczął użytkować w/w działkę ewidencyjną nr 1794 dopiero w lipcu 2007r., co oznacza, iż w dniu złożenia wniosku nie był w jej posiadaniu. Z tego też względu wykluczono powierzchnię działki rolnej I z powierzchni zatwierdzonej, stwierdzając że różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną do jednolitej płatności obszarowej (JPO), a powierzchnią stwierdzoną wynosi 0,48 ha i stanowi 8,41% powierzchni stwierdzonej (5,71 ha), a różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO), a powierzchnią stwierdzoną wynosi 0,48 ha i stanowi 13,64 % powierzchni stwierdzonej (3,52 ha).
Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł P. K., argumentując, iż grunty rolne położone na działce nr 1794 zgłosił do płatności w dniu 12 kwietnia 2007r., ponieważ w dniu 23 stycznia 2007r. wygrał przetarg na kupno tej nieruchomości i od tego dnia "władał" tą nieruchomością. Skarżący zarzucił organowi pominięcie swojego oświadczenia, z którego wynika, ze pozwolił jedynie zebrać W. C. rzepak ze spornej działki, w zamian za to, iż to on wystąpi o płatności. Pomimo tego W. C. nie dotrzymał umowy i wniósł o przyznanie płatności do powierzchni uprawianego rzepaku.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia 15 sierpnia 2009r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR:
I. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przyznania płatności cukrowej na rok 2007 oraz przyznał P. K. płatność cukrową w wysokości 2.624,61 zł (w związku ze zmniejszeniem stawki płatności cukrowej za rok 2007 o 0,14 zł na 1 tonę buraków cukrowych),
II. ustalił kwotę zmniejszenia kwoty płatności cukrowej z tytułu złożonego wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 w wysokości 47,81 zł, w związku z czym kwota płatności cukrowej do wypłaty wynosi 2.576,80 zł.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przytoczył art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 44, poz. 262 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. nr 170, poz. 1051 ze zm.). Jednocześnie podkreślono, iż zgodnie z cyt. ustawą z dnia 26 stycznia 2007r. rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do Rozporządzenia Komisji Nr 1973/2004, która wynosi 1 ha. Zdaniem organu odwoławczego pojęcie "posiadania" zawarte w ustawie z dnia 26 stycznia 2007r. jest tożsame z definicją zawartą w art. 336 k.c. Tym samym na gruncie niniejszej sprawy wyłączone jest uznanie za posiadacza osoby, która - choć ma tytuł prawny do władania rzeczą - nie sprawowała faktycznego władztwa nad rzeczą (wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2009r., sygn. akt II GSK 1026/08). Jak wynika natomiast z art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. w przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności przysługują posiadaczowi zależnemu. Ustosunkowując się do zawyżenia powierzchni użytkowanej rolniczo zadeklarowanej we wniosku przytoczono art. 138 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r., a odnośnie uzupełniającej płatności obszarowej – art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Tym samym za prawidłowe uznano rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie przyznania stronie jednolitej płatności obszarowej w kwocie 1.432,32 zł i uzupełniającej płatności obszarowej w kwocie 754,97 zł.
Odnosząc się natomiast do przyznania stronie płatności cukrowej do ilości 70,649 ton buraków cukrowych objętych umową kontraktacji w kwocie 2 624,61 zł organ, przytaczając art. 24 ust. 3 i 1 pkt 1 i 2, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r., podniósł że płatność cukrowa nie jest przyznawana z urzędu każdemu rolnikowi, który otrzymał przedmiotową płatność w 2006, a jedynie rolnikowi który wystąpił z wnioskiem o jej przyznanie na dany rok. Z kolei biorąc pod uwagę art. 143 ba ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r., ust. 2 w załączniku nr VII lit. K do rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, art. 73 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. oraz art. 24 b ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. jak również fakt, iż w roku 2006 nastąpiło przekroczenie limitu kwoty płatności cukrowej przypadającej na Polskę, rozporządzeniem z dnia 27 marca 2008r. w sprawie zmniejszenia płatności cukrowej za 2006r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, określił wielkość zmniejszenia kwoty płatności cukrowej za 2006r., wskazując iż wielkość tego zmniejszenia wynosi 1,994006% tej płatności. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustala wielkość zmniejszenia kwoty płatności cukrowej za rok 2006, na podstawie wielkości określonej w rozporządzeniu w sprawie redukcji kwoty płatności cukrowej, z tytułu proporcjonalnego zmniejszenia kwoty płatności cukrowej przyznanej za rok 2006 każdemu rolnikowi w decyzji o przyznaniu tej płatności za rok 2007. Tymczasem w roku 2007 nastąpiła także konieczność redukcji stawki płatności cukrowej za rok 2007, gdyż określona stawka płatności (na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2007r. w sprawie stawki płatności cukrowej za rok 2007 (, Dz. U. Nr 247 poz. 1836) - w 2007r. stawka płatności wynosiła 37,29 zł, na 1 tonę buraków cukrowych) przy ilości buraków cukrowych kwalifikowanych do płatności spowodowałoby przekroczenie limitu finansowego przyznanego Polsce na podstawie załącznika nr VII lit. K do rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r., co wiązało by się z koniecznością ponownej redukcji kwoty płatności cukrowej wypłaconej w roku 2007. Wobec powyższego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem z dnia 27 marca 2008r. w sprawie zmniejszenia stawki płatności cukrowej za 2007r. dokonał zmniejszenia stawki płatności cukrowej za 2007r. określonej w cytowanym powyżej rozporządzeniu w sprawie stawki płatności cukrowej za 2007 r. o 0,14 zł na 1 tonę buraków cukrowych. Mając powyższe na względzie organ wskazał, iż stosownie do art. 3 ust. 6 pkt 1 w związku z ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 44 poz. 262) kwotę płatności cukrowej za 2007r. wypłaca się pomniejszoną o kwotę do zwrotu z tytułu proporcjonalnego zmniejszenia kwoty płatności cukrowej przyznanej za 2006 r. każdemu rolnikowi. Pomimo tego organ I instancji nie dokonał redukcji kwoty przyznanej stronie na mocy decyzji z dnia 20 grudnia 2006r. o przyznaniu oddzielnej płatności na rok 2006 w wysokości 47,81 zł (wysokość redukcji kwoty), naliczając jednocześnie płatność należną stronie z tytułu ubiegania się w roku 2007 o przyznanie płatności cukrowej, zgodnie ze zmniejszoną stawką płatności cukrowej określoną w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie zmniejszenia stawki płatności cukrowej za 2007r. z dnia 27 marca 2008r. Tym samym rażąco naruszono przepisy art. 3 ust. 2 i art. 3 ust. 6 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 29 lutego 2008r. oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie zmniejszenia płatności cukrowej za 2006r. Z tego względu organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 139 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję – w przedmiocie płatności cukrowej i na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przyznał producentowi rolnemu płatność cukrową na rok 2007 w wysokości 2.576,80 zł – w związku ze zmniejszeniem stawki płatności cukrowej za rok 2007 o 0,14 zł na 1 tonę buraków cukrowych w kwocie 2.624,61 zł, ustalając kwotę zmniejszenia kwoty płatności cukrowej (przyznanej decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 20 grudnia 2006r. w wysokości 2.397,83 zł) z tytułu wniosku złożonego o przyznanie oddzielnej płatności na rok 2006 w wysokości 47,81 zł.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu II instancji wniósł P. K., domagając się wypłacenia mu należnej kwoty. Skarżący zarzucił organowi: niesprawiedliwe nałożenie sankcji i pozbawienie go płatności do działki ewidencyjnej nr 1794, której jest właścicielem; stronniczość i "dopasowywanie" przepisów do sytuacji. P. K. dodał, że nie zezwolił W. C. władać przedmiotową działką i w związku z tym wskazuje, iż to W. C. winien z tego tytułu ponieść konsekwencje.
W piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2009r. skarżący oświadczył, iż w niniejszej sprawie nie skarży decyzji organu II instancji w przedmiocie płatności cukrowej, a jedynie w zakresie dotyczącym działki nr 1794., powtarzając jednocześnie argumenty przedstawione w odwołaniu i skardze.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia.
We wniosku z dnia 12 kwietnia 2007r. P. K. zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej (JPO) do gruntów rolnych na 2007r. 9 działek rolnych o powierzchni 6,19 ha, położonych na sześciu działkach ewidencyjnych w obrębach ewidencyjnych [...]. Natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) zgłoszono powierzchnię 4,00 ha. Wśród tych działek wnioskodawca zadeklarował m.in. działkę o nr 1794 o powierzchni 0,48 ha.
Z treści skargi, sprecyzowanej pismem procesowym z dnia 23 listopada 2009r., wynika, iż nie jest kwestionowana decyzja w przedmiocie płatności cukrowej, natomiast zdecydowany sprzeciw skarżącego budzi fakt wykluczenia z płatności obszarowych spornej działki oznaczonej w ewid. nr 1794 poprzez uznanie, iż nie był jej posiadaczem.
W związku z powyższym istotą sporu w sprawie jest ustalenie, czy skarżący był posiadaczem tej działki i czy deklarowane przez niego wszystkie działki kwalifikują się do objęcia wnioskowanymi płatnościami.
Bezspornym w sprawie jest, iż do przedmiotowej działki oznaczonej w ewid. nr 1794 wniosek o płatność oprócz skarżącego złożył także inny producent rolny. W związku z tym organy obowiązane były ustalić, kto faktycznie posiadał przedmiotową działkę, a w konsekwencji czy skarżący jest uprawniony do otrzymania wnioskowanej pomocy finansowej.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w przedmiocie posiadania spornej działki, jako koniecznego warunku otrzymania żądanej przez skarżącego płatności.
Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, iż P. K. do lipca 2007 r. nie był w posiadaniu przedmiotowej działki. Skarżący nabył własność spornej działki aktem notarialnym z dnia 23 kwietnia 2007r - Repertorium "A" Numer 4318/2007, natomiast wszedł w jej posiadanie dopiero w lipcu 2007r. Natomiast zarówno w 2006r. jak i do lipca 2007r. posiadaczami zależnymi przedmiotowej działki byli H. i W. C.. Poza oświadczeniami samego skarżącego organ oparł swe ustalenia na oświadczeniach i wyjaśnieniach H. i W. C. oraz wypisie aktu notarialnego z dnia 23 kwietnia 2007r - Repertorium "A" Numer 4318/2007. W ocenie Sądu, powyższe dowody w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, że skarżący nie był posiadaczem spornej działki, albowiem faktycznie rolniczo jej nie użytkował, a w konsekwencji nie posiadał uprawnień do ubiegania się o przyznanie płatności.
Trafnie organ odwoławczy wskazuje, iż szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 określają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zwanej dalej ustawą, wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisy unijne, w szczególności Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, ze zm.), Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004 r. str. 1, ze zm.) oraz Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.).
Wskazać także trzeba, iż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w ustawie wymienionej w art.1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., płatność przyznawana jest na wniosek producenta rolnego, co oznacza, iż organ związany jest zakresem wniosku, a rozstrzygnięcie podejmuje w oparciu o podane we wniosku dane. Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do wyżej wymienionego Rozporządzenia Komisji Nr 1973/2004, która wynosi 1 ha. Takie brzmienie tych przepisów oznacza, iż przez pojęcie posiadacza gruntów rolnych należy rozumieć osobę która faktycznie, rolniczo użytkuje grunty rolne.
Stosownie do art. 7 ust. 4 w/w ustawy wysokość płatności ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości, i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni. Natomiast trzeba wyraźnie podkreślić, iż z mocy art. 7 ust. 6 ustawy - w przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności przysługują posiadaczowi zależnemu.
Stosownie do art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, wnioski o płatności sprawdzane są w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Trafnie organ odwoławczy podnosi, iż w przypadku stwierdzenia zawyżenia deklaracji powierzchni użytkowanej rolniczo stosowane są zmniejszenia lub wykluczenia zgodnie z przepisami prawa, to jest art. 138 powołanego wyżej Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. w przypadku jednolitej płatności obszarowej. Zgodnie z art. 138 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004, z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych, zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.
Trzeba podkreślić, iż "obszar zatwierdzony" oznacza obszar spełniający wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy (art. 2 pkt 22 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004).
Zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 - jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru.
Konsekwencją prawidłowych ustaleń organów, iż skarżący nie posiadał spornej działki jest wykluczenie powierzchni działki rolnej I z powierzchni zatwierdzonej. Zatem zgodzić się trzeba z organem odwoławczym, iż różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną do jednolitej płatności obszarowej (JPO), a powierzchnią stwierdzoną wynosi 0,48 ha i stanowi 8,41% powierzchni stwierdzonej (5,71 ha), zaś różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO), a powierzchnią stwierdzoną wynosi 0,48 ha i stanowi 13,64 % powierzchni stwierdzonej (3,52 ha). Mając na uwadze treść art.138 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 zasadnie organ pomniejszył skarżącemu kwotę jednolitej płatności obszarowej o 289,49 zł (stanowiącą dwukrotność iloczynu różnicy między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem - 0,48 ha i stawki płatności JPO na 1 ha gruntu - 301,54 zł), natomiast na podstawie art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 pomniejszył kwotę uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych o 283,11 zł (stanowiącą dwukrotność iloczynu różnicy między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem - 0,48 ha i stawki płatności UPO na 1 ha gruntu - 294,91 zł).
Podkreślić także trzeba, iż stosownie do art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu jego złożenia pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Z akt administracyjnych wynika, iż skarżący nie poinformował organ z własnej inicjatywy, że wniosek jest nieprawidłowy. Z uwagi na powyższe organ zasadnie zastosował przedmiotowe wykluczenia z płatności.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło