II SA/Ke 61/10
PostanowienieWSA w Kielcach2010-07-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, złożony po terminie, może zostać uwzględniony, jeśli wcześniej wniosek o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania, a następnie zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez NSA?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie, mimo wcześniejszego pozostawienia go bez rozpoznania z powodu złożenia po terminie i oddalenia zażalenia przez NSA. Analiza sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego wykazała, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje jednak wpisu sądowego, gdyż ta kwestia została prawomocnie rozstrzygnięta przez NSA.Stan faktyczny
J. Z. złożył skargę na decyzję Wojewody. Wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, uzupełnił braki formalne i wniósł o zwolnienie od wpisu. Po otrzymaniu formularza PPF, złożył go po terminie, w związku z czym wniosek o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez NSA. Po kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów, a po kolejnym wezwaniu do złożenia formularza PPF, który nie został złożony w terminie, wniosek o przyznanie prawa pomocy został ponownie pozostawiony bez rozpoznania. Następnie skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że formularz już złożył. Sąd postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010r. odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu, jednakże postanowił rozpoznać wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie nie obejmującym wpisu od skargi; II. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody z dnia 16 grudnia 2009r., znak: [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie nie obejmującym wpisu od skargi; II. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
J. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Wojewody z dnia 16 grudnia 2009r., znak: [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości.
Zarządzeniem z dnia 4 lutego 2010r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł oraz złożenia 2 egzemplarzy odpisów skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie skarżący uzupełnił braki formalne i wniósł o zwolnienie od wpisu. W związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 11 lutego 2010r. skarżącemu przesłano urzędowy formularz PPF i zobowiązano do jego wypełnienia i złożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Formularz powyższy został skarżącemu doręczony w dniu 16 lutego 2010r. W ww. formularzu, nadanym na poczcie w dniu 24 lutego 2010r., skarżący zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący zamieszkuje wraz z żoną w domu o powierzchni 46 m², a w skład ich majątku wchodzi ponadto nieruchomość rolna o pow. 40 arów, w tym łąka 10 arów i ogród warzywny 4 ary, reszta zaś jest nieużytkiem. Oboje małżonkowie są emerytami i z tego tytułu skarżący pobiera emeryturę w wysokości 1429 zł netto, jego małżonka zaś emeryturę w wysokości 1098 zł netto (kserokopie przekazów pocztowych za luty 2010r.). Innych dochodów małżonkowie nie uzyskują, dodatkowo według oświadczenia skarżącego duże sumy wydają na lekarstwa. Skarżący choruje bowiem na zwyrodnienie stawów biodrowych, dyskopatię szyjną i lędźwiową, jego żona zaś przeszła operację usunięcia guza mózgu, choruje na tarczycę, nadciśnienie tętnicze, serce i cukrzycę.
Ponieważ formularz powyższy został złożony przez skarżącego w dniu 24 lutego 2010r., tj. po upływie wskazanego wyżej siedmiodniowego terminu, zarządzeniem z dnia 8 marca 2010r. pozostawiono powyższy wniosek bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2010r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. Z. na zarządzenie z dnia 8 marca 2010r. W związku z uprawomocnieniem się zarządzenia z dnia 8 marca 2010r. skarżący został, zarządzeniem z dnia 5 maja 2010r., ostatecznie wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie nie uiścił kwoty wpisu, natomiast w dniu 11 maja 2010r. ponownie wniósł o zwolnienie od uiszczenia wpisu. Zarządzeniem z dnia 12 maja 2010r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF. Ponieważ formularz ten nie został przez skarżącego złożony w wyznaczonym siedmiodniowym terminie, zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 11 czerwca 2010r. pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W dniu 17 czerwca 2010r. skarżący wniósł sprzeciw od tego rozstrzygnięcia podnosząc, że już złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010r. Sąd odrzucił skargę J. Z. na decyzję Wojewody z dnia 16 grudnia 2009r., znak: [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, albowiem skarżący w wyznaczonym siedmiodniowym terminie od dnia doręczenia ostatecznego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu z dnia 5 maja 2010r. nie uiścił wymaganej kwoty. Kwestia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych na etapie wpisu sądowego została zaś prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem NSA z dnia 27 kwietnia 2010r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że Sąd uznał za zbędne ponowne składanie przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, skoro w aktach sprawy znajduje się już przedmiotowy formularz złożony w dniu 24 lutego 2010r. Niewielki okres jaki upłynął od daty złożenia ww. formularza do chwili obecnej świadczy o tym, że nie nastąpiła istotna zmiana stosunków rodzinnych i majątkowych skarżącego. Ponadto z treści sprzeciwu wynika, że skarżący podtrzymuje oświadczenia zawarte w ww. formularzu.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy podnieść należy, że w myśl wynikających z obowiązujących przepisów prawa generalnych zasad dotyczących postępowań sądowych, koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Tym niemniej przepisy p.p.s.a. pozwalają stronom nie posiadającym wystarczających środków finansowych niezbędnych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 245 § 1-3 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków lub tylko od opłat sądowych i wydatków albo tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika).
W ocenie Sądu analiza złożonego przez J. Z. wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wykazała, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę sytuację finansową i rodzinną wnioskodawcy, przede wszystkim to, że utrzymuje się wraz z żoną ze skromnych emerytur, które w znacznej części wydatkowane są na lekarstwa, stwierdzić należy, że wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje wpisu sądowego, albowiem jak już wyżej wskazano kwestia ta została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem NSA z dnia 27 kwietnia 2010r.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło