II SA/Ke 610/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia terminu realizacji obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...], znak: [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia terminu realizacji obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej (zwanej dalej SM) zastosowanie w budynkach na osiedlu "S." zaworów hydrantowych na nawodnionych pionach oraz zapewnienie wymaganych zapasów wody do celów przeciwpożarowych – w terminie do dnia 31 grudnia 2010r. Pismem z dnia 17 maja 2010r. SM zwróciła się do organu I instancji o przedłużenie terminu wykonania nałożonych obowiązków do dnia 31 grudnia 2021r., uzasadniając to brakiem środków finansowych. Strona wskazała, że do 2016r. będzie spłacać kredyt przeznaczony na wymianę płyt azbestowo-cementowych na elewacji budynku. Natomiast w ramach ochrony przeciwpożarowej wykonano dotychczas drogę pożarową, remont instalacji elektrycznej oraz projekt instalacji nawodnionych pionów hydrantowych w budynku. Organ I instancji, odmawiając wnioskodawcy przedłużenia terminu realizacji w/w obowiązków powołał się na znaczny wpływ stwierdzonych nieprawidłowości na bezpieczeństwo osób przebywających w budynku. W podstawie prawnej powołano art. 104, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 155 w zw. z art. 154 § 2 k.p.a. W odwołaniu SM powtórzyła argumentację przedstawioną we wniosku z dnia 17 maja 2010r. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu I instancji – na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009r. nr 12 poz. 68 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, że decyzja z dnia [...] o nałożeniu obowiązków jest ostateczna. Natomiast zgodnie z art. 155 k.p.a. zmiana takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy strona, domagając się zmiany wyznaczonego terminu, powołała się jedynie na brak środków finansowych – nie uwzględniając przy tym ochrony interesu społecznego. Taka argumentacja jest, zdaniem organu, niezasadna, gdyż brak środków finansowych nie może być przyczyną zaniechania lub odsuwania w czasie realizacji obowiązków z zakresu poprawy stanu bezpieczeństwa pożarowego budynku. Natomiast w obecnym stanie rzeczy brak w budynkach instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z zaworami hydrantowymi powoduje utrudnienie oraz znaczne opóźnienie prowadzenia działań gaśniczych przez ekipy straży pożarnej, związane z koniecznością budowy linii wężowych na klatce schodowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach SM wskazała na naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 11 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej organy winny wziąć pod uwagę brak środków finansowych na realizację nałożonych obowiązków, co czyni ich wykonanie niemożliwe. Jakkolwiek SM nie neguje potrzeby wykonania w/w robót, to słuszny interes strony wymaga, aby termin ich wykonania był realny ze względu na jej możliwości finansowe. Podstawowym celem postępowania administracyjnego jest bowiem dobrowolne wykonanie obowiązków wynikających z decyzji przez stronę, nie zaś stosowanie przymusu określonego w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który i tak nie zapewni wykonania nałożonego obowiązku w wyznaczonym terminie. Ponadto SM wskazała, że decyzja z dnia 23 czerwca 2006r. jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż to nie Spółdzielnia jest stroną w tej sprawie – lecz Wspólnota Mieszkaniowa "D.". Skarżąca jest tylko administratorem nieruchomości – na podstawie umowy z dnia 14 kwietnia 2004r., nie zaś jej zarządcą lub właścicielem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Na wstępie wskazać należy, iż co prawda skarżąca określiła w skardze jak i wniosku z 17.05.2010r. o zmianę decyzji z dnia 23 czerwca 2006r., że występuje "w imieniu i na rzecz" Wspólnoty Mieszkaniowej [...], to trzeba zauważyć, iż adresatem w/w decyzji była wyłącznie skarżąca SM, a nie Wspólnota Mieszkaniowa "D.". Prawidłowo zatem organy uznały SM za stronę postępowania w sprawie dotyczącej zmiany ostatecznej decyzji z 23 czerwca 2006r. W konsekwencji powyższego, Sąd uznał SM za stronę skarżącą. Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji podnieść należy, iż skarżąca nie neguje stwierdzonych w zakresie ochrony przeciwpożarowej uchybień. Jej sprzeciw budzi natomiast odmowa przedłużenia terminu realizacji obowiązków nałożonych przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach ostateczną decyzją z dnia 23 czerwca 2006r. Z treści tego rozstrzygnięcia (k. 4 akt administracyjnych) wynika, że strona ma zainstalować odpowiednie zawory hydrantowe oraz zapewnić wymagane zapasy wody do celów przeciwpożarowych – w terminie do dnia 31 grudnia 2010r. Natomiast obecnie, po upływie niemal 4 lat od wydania przedmiotowej decyzji, SM domaga się zmiany terminu wykonania obowiązków do dnia 31 grudnia 2021r. (wniosek z dnia 17 maja 2010r. – k. 5). Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych (zdanie drugie cyt. regulacji). Jedynym z takich uregulowań jest art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z akt sprawy niniejszej wynika, iż wnioskiem z 17 maja 2010r. strona skarżąca domagała się zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] w zakresie przedłużenia terminu realizacji określonych w niej obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Taka treść żądania strony obligowała zatem organ do wszczęcia postępowania w trybie art. 155 k.p.a. i poczynienia ustaleń, czy na gruncie niniejszej sprawy zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w tym przepisie. Nie jest sporne w sprawie, iż decyzja z 23 czerwca 2006r. jest ostateczna, albowiem strona skarżąca nie wnosiła od niej dowołania. Odmawiając przedłużenia terminu realizacji obowiązków organy powołały się na ochronę interesu społecznego, polegającego na konieczności zapewnienia ochrony przeciwpożarowej w budynkach mieszkalnych. Trudno odmówić słuszności takiemu stanowisku, zwłaszcza gdy się zważy na okoliczności podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, iż brak w budynkach SM zaworów hydrantowych na nawodnionych pionach oraz niezapewnienie wymaganych zapasów wody do celów przeciwpożarowych powoduje utrudnienia oraz znaczne opóźnienia prowadzenia działań gaśniczych przez ekipy straży pożarnej, związane z koniecznością budowy linii wężowych na klatce schodowej. W tych okolicznościach, argumentacja strony skarżącej o braku środków finansowych na realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowych nie stanowi, jak słusznie wskazuje organ, dostatecznego uzasadnienia do uwzględnienia wniosku. Trzeba bowiem mieć na uwadze, iż słuszny interes strony nie może kolidować z koniecznością zapewnienia ochrony przeciwpożarowej mieszkańcom bloków. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących wadliwości decyzji z dnia [...] podnieść trzeba, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach sprawy, której dotyczy skarga (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), dlatego też w sprawie niniejszej brak jest podstaw do kontroli w/w decyzji. Trzeba także podkreślić, iż zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro zatem decyzja z [...] podjęta została w innym postępowaniu (prowadzonym w trybie zwykłym) i dotyczyła innej, co do przedmiotu, sprawy administracyjnej, brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 135 p.p.s.a. Wskazać również należy, iż przepis ten wyznacza jedynie zakres kompetencji jurysdykcyjnych sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy, której dotyczy skarga. Regulacja ta zatem odnosi się wyłącznie do kompetencji sądu, nie stanowiąc natomiast uprawnienia dla skarżącego do domagania się uchylenia decyzji ostatecznej organu I instancji. Odnotować także należy, iż przepis art.135 p.p.s.a. nie modyfikuje ogólnych zasad kontroli aktów organów administracji publicznej. Jak trafnie podnosi się w doktrynie - uznanie, że każdy kto zaskarża do sądu administracyjnego decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym ma prawo skutecznie żądać objęcia zakresem rozpoznania decyzji wydanych w trybie zwykłym groziłoby obejściem obowiązujących zasad procesowych oraz reżimu wnoszenia (we właściwym czasie) skarg do sądu administracyjnego (por. J. Drachal: Orzeczenia sądowe [w] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zagadnienia wybrane), wydanie uzupełnione po konferencji sędziów NSA w Popowie, 20-22.10.2003r., Warszawa 2003r., str. 95 oraz Z. Kmieciak: Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, Państwo i Prawo z 2007r., nr 4, str. 31 i nast. ). Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, 8, 9, 10, 11 k.p.a. stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie dostarczyła jakichkolwiek argumentów na potwierdzenie tych zarzutów, co przesądza o uznaniu ich za bezzasadne. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.