II SA/Ke 617/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2011r. sprawy ze skargi R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania R. C. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...], którą odmówiono przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, wnioskowanego na Z. C., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wnioskiem z dnia 16 maja 2011 r. R. C. wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką Z. C.. Do wniosku skarżący załączył m.in. kserokopię orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 3 czerwca 2005r., z którego wynika, iż Z. C. jest całkowicie niezdolna do pracy i trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] odmówił przyznania R. C.: 1) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną Z. C., 2) składki na ubezpieczenie społeczne, 3) składki na ubezpieczenie zdrowotne, powołując się m.in. na art. 17, 20, 24 i 26 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytaczając treść art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 w/w ustawy wskazało, że R. C. opiekuje się ciężko chorą matką Z. C., która orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 3 czerwca 2005r. została uznana za całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji, trwale. Organ wskazał również na orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS Nr [...] z dnia [...], z którego wynika, że R. C. jest częściowo niezdolny do pracy do dnia 31 marca 2014r. oraz na decyzję ZUS z dnia [...] wskazującą, że z tytułu niezdolności do pracy pobiera on rentę w wysokości 829,82 zł. Następnie organ podał, że zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli w ustawie jest mowa o emeryturach i rentach oznacza to m.in. emerytury i renty inwalidzkie oraz renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe określone w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Kolegium stwierdziło, że R. C. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad matką Z. C. nie może zostać przyznane, bowiem z art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. C., zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę jej wydania polegający na niewłaściwej ocenie zebranego materiału dowodowego oraz bezzasadnym przyjęciu, że świadczenie pielęgnacyjne skarżącemu nie przysługuje. Podniósł, że dowiedział się w ZUS iż może starać się o taki "dodatek opiekuńczy nad drugą osobą", a "wszelkie działania podejmowane (...) w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w S. i Kolegium Samorządowe mają jedynie na celu odmówić wszelkiej pomocy i środków pieniężnych" skarżącemu i jego matce. Decyzji zarzucił również zawyżenie, dla celów opieki społecznej, wysokości pobieranej przez niego renty. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz "przeprowadzenie postępowania ponownie zgodnie ze złożonym wnioskiem". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego lub procesowego uzasadniających jej uchylenie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), zwana dalej ustawą, która określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W poniższej sprawie bezspornym jest fakt, że R. C. pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, co wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Pojęcie emerytury i renty zostało rozwinięte w art. 3 pkt 5 ustawy i oznacza emerytury i renty inwalidzkie oraz renty z tytułu niezdolności do pracy. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, przyznawanie prawa do świadczeń rodzinnych nie zależy od uznania organu, lecz uzależnione jest od stwierdzenia warunków określonych przepisami ustawy. Jest to świadczenie, które osobie rezygnującej z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej a sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny zastępuje wynagrodzenie i dostarcza środków utrzymania. Nabycie prawa do takiego świadczenia uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy, a ponadto zdeterminowane jest brakiem wystąpienia przesłanek negatywnych, uniemożliwiających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, do których zalicza się między innymi pobieranie przez osobę sprawującą opiekę renty z tytułu niezdolności do pracy (art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy). Przyznanie świadczenia osobie, która ma ustalone prawo do renty, stanowiłoby zatem orzeczenie wbrew przepisom prawa, a organy administracji publicznej mają obowiązek działać na ich podstawie (art. 6 kpa). Skoro zatem, jak wskazano powyżej, R. C. pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, to odmawiając przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organy orzekające w niniejszej sprawie właściwie zastosowały art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy. Odnosząc się do pisma skarżącego z dnia 19 października 2011r. podnieść należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do kontrolowania prawidłowości wyroków, jakie zapadły przed sądem powszechnym, gdyż na mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.