II SA/Ke 618/11

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 4 kwietnia 2012 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. z dnia 23 marca 2012 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami i obiektami towarzyszącymi postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. A. C. złożyła w dniu 22.IX.2011 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody z dnia z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej sanitarnej wraz z przyłączami i obiektami towarzyszącymi, uzupełniony w dniu 11.X.2011 r. na formularzu urzędowym PPF. Ze złożonego wniosku wynika, że wnioskodawczyni jest starszą niepełnosprawną osobą, pozostaje w separacji z mężem i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1720 zł netto miesięcznie. Skarżąca wykazała własność domu wielkości 72 m² i stodoły. Z akt sprawy wynika, że jest ona właścicielką działki Nr 154 w B. Skarżąca podała, że cierpi na liczne schorzenia, w tym choroby stawów i układu ruchu, astmę, cukrzycę. Wnioskodawczyni oświadczyła, że czeka na leczenie w szpitalu, większość dochodu przeznacza na rehabilitację i zakup leków, co potwierdzają załączone faktury. Musi również zakupić opał na zimę. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 26.X..2012 r. oddalono wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W dniu 10.XI.2012 r. skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 15.III.2012 r. odrzucił skargę A. C. W dniu 23.III.2012 r. skarżąca ponownie złożyła formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Ze złożonego wniosku wynika, że sytuacja osobista i majątkowa skarżącej nie zmieniła się. Do wniosku dołączyła faktury na zakup leków, zaświadczenia lekarskie dotyczące leczenia chorób kręgosłupa i stawów, potwierdzenia uiszczenia opłat sądowych w postępowaniu cywilnym w 2009 r. i 2011 r. oraz dowody wpłat dokonanych w lutym 2012 r. na rzecz Domu dla Niepełnosprawnych w Piekoszowie (150 zł i 235 zł tytułem zabiegów oraz 810 zł i 1188 zł tytułem darowizn). Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ciężar udowodnienia trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa. Wnioskodawca powinien zatem rzetelnie i wiarygodnie przedstawić swoją sytuację majątkową i rodzinną. Poza sporem jest także to, że strona domagająca się przyznania prawa pomocy w pierwszej kolejności powinna sama zabezpieczyć na ten cel stosowne środki, czyli właściwie zaplanować swe wydatki oraz poczynić oszczędności do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero, gdy jej majątek i dochody nie pozwalają na poczynienie oszczędności lub gdy pomimo dokonanych oszczędności nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania, można zwrócić się o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody z budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, że nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z wyboru. Skarżąca dysponuje stałym dochodem z emerytury, a wykazane przez nią wydatki na leki, leczenie i rehabilitację nie przekraczają jej możliwości finansowych. Dodatkowo wnioskodawczyni z osiąganego dochodu jest w stanie pokryć koszty prowadzonych od kilku lat postępowań sądowych (w tym wpisu sądowego w wysokości 500 zł i zażalenia w wysokości 100 zł w rozpatrywanej sprawie) oraz znaczących darowizn na rzecz Domu dla Niepełnosprawnych w P. Wobec powyższego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podlega oddaleniu jako bezzasadny. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 art. 245 § 1 i 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.