II SA/Ke 618/11

PostanowienieWSA w Kielcach2012-04-30

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, posiadająca stałe źródło dochodu (emerytura), dom i nieruchomość, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli ponosi wydatki na leczenie i rehabilitację?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała należycie trudnej sytuacji materialnej kwalifikującej do zwolnienia od kosztów sądowych. Posiadanie stałego dochodu, domu i nieruchomości, a także wcześniejsze uiszczenie wpisu sądowego, świadczą o zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Wydatki na leczenie i rehabilitację, przy dochodzie 1720 zł netto, nie mogą w znacznym stopniu ograniczać środków do życia.
Stan faktyczny
Skarżąca A.C. złożyła skargę na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W trakcie postępowania wnioskowała o przyznanie prawa pomocy, powołując się na trudną sytuację materialną (niska emerytura, choroby, wydatki na leczenie i rehabilitację). Wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony, a następnie skarga została odrzucona z powodu braku uzupełnienia braków formalnych. Po odrzuceniu skargi, skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który również został oddalony. Sąd rozpoznał sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie : Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku A.C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami i obiektami towarzyszącymi postanawia: 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych; 2. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. A.C. złożyła w dniu 22 września 2011 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody z dnia 11 lipca 2011 r., który następnie uzupełniła w dniu 11 października 2011 r. na formularzu urzędowym PPF. Ze złożonego wniosku wynikało, że wnioskodawczyni jest starszą niepełnosprawną osobą pozostającą w separacji z mężem i utrzymującą się z emerytury w wysokości 1720 zł netto miesięcznie. Skarżąca wykazała własność domu wielkości 72 m2 i stodoły. Nadto podała, że cierpi na liczne schorzenia, w tym choroby stawów i układu ruchu, astmę, cukrzycę. Wnioskodawczyni oświadczyła, że czeka na leczenie w szpitalu, większość dochodu przeznacza na rehabilitację i zakup leków, co potwierdzają załączone faktury. Musi również zakupić opał na zimę. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 26 października 2011 r. oddalono wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W dniu 10 listopada 2011 r. skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 500 zł. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2011 r. WSA w Kielcach odmówił przywrócenia A.C. terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie 284 odpisów skargi. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie A.C. na to postanowienie. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 15 marca 2012 r. odrzucił skargę A.C. W dniu 23 marca 2012 r. skarżąca ponownie złożyła formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Ze złożonego wniosku wynikało, że sytuacja osobista i majątkowa skarżącej nie zmieniła się. Do wniosku dołączyła faktury na zakup leków, zaświadczenia lekarskie dotyczące leczenia chorób kręgosłupa i stawów, potwierdzenia uiszczenia opłat sądowych w postępowaniu cywilnym w 2009 r. i 2011 r. oraz dowody wpłat dokonanych w lutym 2012 r. na rzecz Domu dla Niepełnosprawnych w P. (150 zł i 235 zł tytułem zabiegów oraz 810 zł i 1188 zł tytułem darowizn). Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r. oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżąca wskazała, że nie zgadza się na uiszczenie kosztów sądowych, gdyż sąd administracyjny do 2011 r. nie żądał opłaty. Dodała, że dom jej ma powierzchnię 72m2 i nadaje się do rozbiórki, a powierzchnia działki wynosi 1,25 ha. Podała, że sprawa jej działki ciągnie się już od 2002 r., prowadziło ją już 7 adwokatów, na które poniosła koszty po 2000 zł - 3 adwokatów i po 1000 zł - 4 adwokatów. Wskazała, że musiała dopłacić za pobyt w Domu Opieki Społecznej w P. i nie były to darowizny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie art. 241 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 tj.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Z kolei w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Występujący z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem, co oznacza, że jest zobowiązany wykazać z wysokim prawdopodobieństwem, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy. Zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodu, dom oraz nieruchomość o pow. 1,25 ha. O dobrej sytuacji materialnej skarżącej może świadczyć fakt uiszczenia przez nią w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. Nie jest zatem osobą żyjącą w ubóstwie, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielanie prawa pomocy. W związku z tym stwierdzić należy, że skarżąca jest w stanie opłacić koszty sądowe, które będą wynosiły, jeżeli skarżąca zdecyduje się na wniesienie skargi kasacyjnej 250 zł. Ponadto kwoty wydawane na leki oraz leczenie nie mogą w znacznym stopniu ograniczać jej środków do życia przy miesięcznym dochodzie netto w wysokości 1720 zł. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie radcy prawnego należy wyjaśnić, że ustanowienie takiego pełnomocnika w niniejszej sprawie byłoby możliwe tylko w razie wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika z wyboru. Tego natomiast A.C., jak to wyjaśniono wyżej, nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na postawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło