II SA/Ke 618/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2014r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata K. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z [...] , znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu zażalenia T. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymało w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Starosty Powiatowego w B. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu ww. zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kat. AB. W uzasadnieniu organ podał, że pismem z 14 marca 2014 r. T. P. zwrócił się do Starosty B.ego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta B. odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kat. AB, powołując w podstawie prawnej art. 61a kpa oraz podnosząc, że wniosek dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją Starosty B.ego z 19 marca 2013 r. oraz decyzją SKO z 13 maja 2013 r. Organ podniósł, że na tożsamość sprawy wskazuje fakt, iż z wnioskiem wystąpił ten sam podmiot, dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. W złożonym zażaleniu T. P. podniósł, że sprawa zakończona decyzją z 19 marca 2013 r. nie jest tożsama z rozpatrywaną, bowiem do aktualnego wniosku dołączone zostały wyniki badania psychiatrycznego. Zażądał natychmiastowego zwrotu prawa jazdy, którego brak uniemożliwia mu, inwalidzie z dysfunkcją kończyn dolnych, poruszanie się. Zauważył też, że art. 124 ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony. Rozpatrując sprawę w trybie zażaleniowym Kolegium wskazało, że postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z 24 kwietnia 2011 r. zatrzymano T. P. prawo jazdy kat. AB w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kodeksu karnego, a prawo jazdy zostało zatrzymane przez Policję w dniu 2 lutego 2011 r. w trakcie kontroli drogowej i przekazane wraz z postanowieniem Prokuratora Staroście B.emu. Konsekwencją tej sytuacji było skierowanie skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne, a w wyniku nie wykonania tych badań w wyznaczonym decyzją z 22 czerwca 2011 r. terminie, Starosta B. orzekł o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzją z 16 sierpnia 2011 r. Kolegium utrzymało ww. rozstrzygnięcie w mocy. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego decyzją z 19 marca 2013 r. Starosta B. odmówił mu zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kat. AB. Organ wyjaśnił, że T. P. nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami, ponieważ zostały mu one cofnięte decyzją z 22 czerwca 2011 r. w związku z nie poddaniem się w wyznaczonym terminie badaniom lekarskim i psychologicznym, a warunkiem przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami oraz zwrotu zatrzymanego prawa jazdy jest poddanie się z wynikiem pozytywnym badaniom lekarskim i psychologicznym oraz uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Decyzją SKO w K. z 13 maja 2013 r. rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy. Wyrokiem z 18 października 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 656/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę na ostatnią z ww. decyzji. Pismem z 14 marca 2014 r. skarżący ponownie zwrócił się do organu I instancji o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, w wyniku czego Starosta B. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ze względu na tożsamość sprawy zakończonej decyzją z 19 marca 2013 r. Kolegium podniosło, że w niniejszym przypadku mamy do czynienia z tożsamością sprawy zakończonej decyzją Starosty B. z 19 marca 2013 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z 13 maja 2013 r. oraz oddalającym wyrokiem WSA w K. z 18 października 2013 r. W ocenie organu, pomiędzy sprawami istnieje tożsamość podmiotowa, powtarza się przedmiot sprawy, a sprawa ta może być rozpatrzona jedynie w oparciu o art. 102 i 103 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, czyli w oparciu o te same przepisy, które stanowiły podstawę decyzji z 19 marca 2013 r. Okoliczność zaś, że skarżący przedłożył do wniosku orzeczenie psychologiczne z 26 kwietnia 2012 r. nie może zostać uznana za nową, gdyż orzeczenie to było już znane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K. przy rozpatrywaniu skargi na decyzję Kolegium z 13 maja 2013 r., a ponadto nie zmienia stanu faktycznego sprawy, bowiem biegły lekarz stwierdził u skarżącego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, a więc nadal nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. T. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z 9 czerwca 2014 r. zarzucając: - brak "merytoryczności" w rozpatrzeniu jego zażalenia na postanowienie "Starosty Powiatowego w B.", chociażby na zaniechaniu zwrócenia się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. o to, na czym polegają przeciwwskazania do kierowania pojazdami, - stronniczość w rozpatrywaniu jego zażalenia, wzięcie "w obronę" urzędniczkę Starostwa w B., postępowanie po najmniejszej linii oporu, utrudnianie skarżącemu – inwalidzie II grupy z dysfunkcją kończyn dolnych – samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w jego ocenie w sprawie ma zastosowanie ustawa Prawo o ruchu drogowym, a skoro art. 124 tej ustawy, który nakazywał poddanie się badaniu psychologicznemu, które przedłożył, został uchylony, to nie ma obowiązku takich badań przeprowadzać. Zdaniem skarżącego ocena jego sprawy na podstawie tych przepisów stanowi naruszenie zasady lex retro non agit. Skarżący wniósł o wezwanie na rozprawę M. M. z Ośrodka Medycyny Pracy w K. celem określenia na czym polegają jego przeciwwskazania do kierowania pojazdami, za które "ściągnięto" 480 zł "maltretując go psychicznie przez dwa dni". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w oparciu o art. 61a § 1 kpa, odmawiające wszczęcia - na wniosek T. P. - postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kat. AB. Zgodnie z art. 61 § 1 kpa wszczęcie postępowania administracyjnego następuje na żądanie strony lub z urzędu. Przepis art. 61a § 1 kpa stanowi natomiast, że gdy żądanie, o którym mowa wyżej, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie organy obu instancji powołały się na drugą przesłankę tego przepisu wskazując, że wniosek T. P. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy nie może być rozpatrzony merytorycznie z tego względu, że był już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną i prawomocną. Wskazać należy również, że wydanie przez ten sam organ kolejnej decyzji, w sprawie rozstrzygniętej już ostateczną decyzją, która pozostaje w obiegu prawnym, jest niedopuszczalne, ponieważ wydana w tych okolicznościach decyzja byłaby dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Nie ma przy tym żadnych wątpliwości co do tego, że przepis art. 61a § 1 kpa stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Na skutek wniosku skarżącego z 28 stycznia 2013 r., decyzją z 19 marca 2013 r. Starosta B. odmówił T. P. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kat. AB. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją SKO w K. z 13 maja 2013 r., a wyrokiem z 17 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. (sygn. akt II SA/Ke 656/13) oddalił skargę T. P. na ostatni z ww. aktów. Podzielić należy przy tym ocenę Kolegium, że w obu sprawach występuje ten sam podmiot (T. P. jako wnioskodawca), dotyczy ona tego samego przedmiotu (zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami) i tego samego stanu prawnego (materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia jest w tym przypadku art. 102 ust. 2 i art. 103 ust.3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Nie budzi więc wątpliwości, że obie sprawy są względem siebie tożsame. Słusznie przyjął także organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że bez znaczenia prawnego pozostaje fakt załączenia do wniosku z 14 marca 2014 r. orzeczenia psychologicznego z 26 kwietnia 2012 r. Niezależnie od tego, że - jak wynika z uzasadnienia wyroku WSA w K. z 17 października 2013 r. - okoliczność ta była Sądowi znana, nie sposób przyjąć, że orzeczenie to zmienia w jakikolwiek sposób stan faktyczny sprawy. Po pierwsze wydane zostało jeszcze przed wydaniem decyzji Starosty B. z 19 marca 2013r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji SKO z 13 maja 2013r., kontrolowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Ke 656/13; po drugie zaś stwierdzono w nim istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami i w dalszym ciągu (zarówno obecnie jak i w zakończonym już postępowaniu) nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami. Sytuacja taka zachodzi zarówno wtedy, gdy skarżący nie podda się wymaganym przepisami badaniom, jak i wówczas, gdy badania te doprowadzą do wydania orzeczenia o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami. Skarżący nie twierdzi zresztą, że od czasu zakończenia poprzedniego postępowania administracyjnego przeprowadził badania lekarskie i psychologiczne, na które został skierowany, lecz powołuje się na te, które wykonał w roku 2012. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że wobec zaistnienia przeszkód do merytorycznego rozpoznania sprawy, o jakich mowa w art. 61a § 1 kpa, brak było podstaw do zwrócenia się przez organ do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. o wyjaśnienie, na czym polegają przeciwwskazania do kierowania przez T. Pałkę pojazdami. Nie ma również racji skarżący twierdząc, że w jego sprawie ma zastosowanie uchylony art. 124 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, albowiem jak już wyżej powiedziano materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia jego wniosków o zwrot prawa jazdy i przywrócenie uprawnień mogą być wyłącznie przepisy obowiązującej od 13 stycznia 2013r. ustawy o kierujących pojazdami. Zawarty w skardze wniosek o przesłuchanie świadka nie mógł zostać uwzględniony, gdyż sądy administracyjne nie prowadzą co do zasady postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.).