II SA/Ke 62/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Sp. z o.o. w R. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem postanawia: I. zawiesić postępowanie sądowe, II. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z [...] , znak: [...], Dyrektor Izby Celnej w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez "[...]" Sp. z o.o. w R. na podstawie art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, art. 2 ust. 3 i 4, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1, art. 91, art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z 18 czerwca 2014 r. wymierzającą karę pieniężną za urządzanie gry poza kasynem gry na automatach w łącznej wysokości 36.000 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z 17 kwietnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier hazardowych niezgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych w punkcie gier: [...] należącym do firmy "[...]" Sp. z o.o. w R. W toku przeprowadzonej kontroli ustalono, że na automatach CASH REELS, Hot Spot i Hi Spot istnieje możliwość gry za stawkę wyższą niż określona w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Od decyzji organu I instancji wymierzającej karę pieniężną za urządzenia gier poza kasynem gry strona wniosła odwołanie. Podsumowując obszerne rozważania organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania prowadzonego w I instancji zasadnie stwierdzono, że automaty należące do skarżącej spółki, a stanowiące przedmiot postępowania, nie mieszczą się w kategorii automatów o niskich wygranych, a "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w R. nie posiada koncesji na prowadzenie kasyna gry, a zatem organizowała gry niezgodnie z art. 129 ust. 3 ustawy, a tym samym podlegała karze pieniężnej w łącznej wysokości 36.000 zł. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze "[...]" Sp. z o.o. w Radomiu wniosła o uchylenie decyzji z 19 listopada 2014 r. zarzucając jej naruszenie art. 129 ust. 3 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 120 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 120 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 23b ustawy o grach hazardowych w zw. z § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier. Skarżąca spółka wniosła również o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego w postępowaniu toczącym się pod sygnaturą P 4/14. W piśmie z 9 stycznia 2015 r. spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Została postawiona w stan likwidacji, nie posiada majątku na zapłatę należności objętej skargą. W ocenie spółki do takiego stanu rzeczy doprowadziła bezprawna działalność organów celnych. Do wniosku skarżąca spółka dołączyła uchwałę o postawieniu jej w stan likwidacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeśli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I GZ 157/13). Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r., w sprawie o sygnaturze II GSK 686/13, Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji RP, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ?". W uzasadnieniu postanowienia wyraźnie wskazano, że skutkiem wprowadzenia przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest likwidacja możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w formie salonów gier na automatach oraz punktów gier na automatach o niskich wygranych, które funkcjonowały na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r., nr 4, poz. 27 ze zm.). Prowadzenie tego typu działalności stało się dopuszczalne jedynie przez podmioty posiadające koncesję na prowadzenie kasyna gry. Stanowi to bez wątpienia formę ograniczenia działalności gospodarczej i dlatego podlega ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności, dla której podstawę stanowią art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Podkreślono również, że skoro cała ustawa o grach hazardowych wprowadza bardzo daleko idące ograniczenia wolności działalności gospodarczej, to zakres swobody regulacyjnej ustawodawcy w odniesieniu do ograniczenia tej wolności wymaga oceny uwzględniającej fakt uczestnictwa Polski w zintegrowanym wspólnym rynku europejskim. Z uwagi na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w którym orzekł on, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu przepisu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy. Z uregulowań powyższej dyrektywy, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. wynika, że rola Komisji Europejskiej w procedurze notyfikacji przepisów technicznych nie ma charakteru wyłącznie konsultacyjnego, lecz stanowczy. Obowiązek notyfikacji wynika z aktów prawa unijnego, do których przestrzegania Polska zobowiązała się na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej w art. 90 Konstytucji. Przemawia to więc za zasadnością potraktowania braku notyfikacji jako istotnej wady postępowania ustawodawczego z punktu widzenia zasady rzetelnej procedury ustawodawczej (art. 2 Konstytucji) i legalizmu działania władz publicznych (art. 7 Konstytucji). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja, w której jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Dlatego też zakres przedstawionego Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania ma bezpośredni związek z problematyką prawną niniejszej sprawy. Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie analizowanej sprawy zależy w istocie od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego będzie miało istotne znaczenie w sprawie niniejszej i nie tylko w tej sprawie z jeszcze jednej przyczyny. Należy bowiem odnotować bardzo dużą liczbę postępowań o analogicznym stanie prawnym i faktycznym, toczących się przed sądami administracyjnymi (jak również przed organami administracji publicznej), a przede wszystkim znaczną rozbieżność w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W ocenie Sądu, zachowanie jednolitości orzecznictwa w tej fundamentalnej kwestii jest niezwykle istotne. Z tych względów Sąd po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej doszedł do przekonania, że należy zawiesić prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Orzeczenie z pkt II zostało oparte na art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5). Rozstrzygając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tylko w sytuacji zaistnienia tych przesłanek, sąd ma podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że w omawianym przepisie chodzi o skutki o charakterze potencjalnym. Nie jest wymagane, żeby one rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 2434/11, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Rozpatrując wniosek skarżącej spółki Sąd nie badał skargi co do jej istoty, natomiast oceniał jedynie ryzyko wystąpienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu argumenty przytoczone we wniosku tj. zła kondycja finansowa spółki czy postawienie jej w stan likwidacji przemawiają za jego uwzględnieniem. Ponadto Sądowi z urzędu wiadomym jest, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach toczy się jeszcze jedno postępowanie w przedmiocie skargi "[...]" Sp. z o.o. na decyzję nakładającą na spółkę karę pieniężną w kwocie 36.000,00 zł. W tej sytuacji, w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy oraz przedstawionych przez skarżącą spółkę argumentów, Sąd uznał, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji, sytuacja strony uległaby poważnej komplikacji wobec problemów z dalszym prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym utrzymaniem zatrudnienia na dotychczasowym poziomie. Skoro spółka uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., to istniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono jak w sentencji.