II SA/Ke 620/12
WyrokWSA w Kielcach2012-11-07
Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Teresa Kobylecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, jeśli dane zawarte w księdze wieczystej są niezgodne z danymi ewidencyjnymi, a dane ewidencyjne zostały ustalone na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków na podstawie danych z księgi wieczystej, jeśli dane ewidencyjne zostały ustalone na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Ewidencja gruntów ma charakter informacyjny i wtórny wobec aktów źródłowych, a wszelkie spory dotyczące prawa własności rozstrzygane są w odrębnym postępowaniu. W przypadku niezgodności danych z katastru z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd dokonuje sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z katastru, a nie odwrotnie.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków polegających na zmianie powierzchni działek. Starosta odmówił wprowadzenia zmian, wskazując na ostateczną decyzję z 2006 roku, która ustaliła nowe powierzchnie i numery działek na podstawie operatu geodezyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący zarzucali błędy w pomiarach geodezyjnych i niezgodność danych ewidencyjnych z księgą wieczystą.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 listopada 2012r. sprawy ze skargi K.M., G.M. i J.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania K. M., J. M. i G. M. utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z [...] orzekającą o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków m. S. polegającej na zmianie powierzchni działek numer: [...], [...] (dawny numer [...]), arkusz mapy numer 120, obręb 15-P. z łącznej powierzchni 0,0782 ha, na powierzchnię 0,0800 ha zgodnie z zapisami w księdze wieczystej KW [...].
W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia 7 lutego 2012 r. J. M., K. M. i G. M. wystąpili do Starostwa Powiatowego w S. o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów polegającej na zmianie powierzchni działki zabudowanej oznaczonej numerem [...], położonej przy ul. M. w S. z powierzchni 782 m2 na 800 m2 zgodnie
z zapisem w księdze wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy
w S.. Uzasadnili, że zgodnie z zapisem w tej księdze działka nr [...] stanowiąca ich własność, posiada powierzchnię 0,0800 ha od 1972 roku. Po przeprowadzonym przez geodetę uprawnionego w 2005 roku pomiarze do celów ewidencji gruntów, działka nr [...] została przedstawiona na mapie sytuacyjnej jako dwie działki nr [...] i nr [...]. Zdaniem wnioskodawców, od chwili powstania dokumentacji geodezyjnej nr [...], działka posiada trzy różne powierzchnie: 800 m (zgodnie z KW [...]), 759 m2 (zgodnie z rejestrem pomiarowym znajdującym się na mapie sytuacyjnej) i 782 m2 (zgodnie z wykazem zmian gruntowych, stanowiącym załącznik do mapy sytuacyjnej nr [...] i zapisem w ewidencji gruntów). Najbardziej kontrowersyjna jest sprawa działki Nr [...], która jest uregulowana w dwóch księgach wieczystych KW [...] - własność J. M.
i KW [...] - własność S. M. W związku z powyższym zachodzi konieczność wyjaśnienia powstałych nieścisłości i wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, polegających na ujawnieniu właściwej powierzchni i granic działki nr [...].
Decyzją z 11 czerwca 2012 roku Starosta S. odmówił wprowadzenia ww. zmiany w operacie ewidencji gruntów podnosząc, że operat techniczny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15 grudnia 2005 roku, pod numerem [...], jest ostatnim dokumentem dotyczącym działek nr [...], [...], przyjętym do tego zasobu, stanowiącym podstawę wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków.
W odwołaniu od ww. decyzji strony poinformowały, że w roku 1972 J. M. otrzymał działkę budowlaną o powierzchni 0,08 ha i na taką powierzchnię została założona dla tej działki księga wieczysta KW nr [...]. Zmiany powierzchni działki nr [...] z powierzchni 800 m2 na powierzchnię 782 m2 "dokonał Starosta S.
w 2006 r., na podstawie sfałszowanej dokumentacji geodezyjnej" tj. protokołu przyjęcia granic nieruchomości z 12 listopada 2005 roku oraz mapy sytuacyjnej 1:1000 z 22 listopada 2005 r. Ich zdaniem problem z powierzchnią i granicami działki nr [...] powstał od czasu sporządzenia przez geodetę uprawnionego mapy sytuacyjnej nr [...] na której wykazano, że "działka NR [...] posiada dwóch właścicieli
i jest oznaczona w dwóch księgach wieczystych: KW [...] i KW [...]". Dodatkowo nastąpiło przesunięcie granicy w obrębie ww. działki o 1,5 m oraz zmniejszenie jej powierzchni o 18 m2, a według wykazu synchronizacyjnego na mapie o 41 m2. Powstałe zmiany stały się przyczyną kilkuletniego sporu granicznego z G. M.. W ocenie skarżących obowiązkiem Starosty S. jest wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów zgodnie z KW nr [...], która ich zdaniem jest najważniejszym dokumentem w tej sprawie.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Inspektor ustalił, że ewidencja gruntów dla obrębu P. w powiecie szydłowieckim została założona
w 1968 r. a operat z założenia ewidencji gruntów został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem 213/14/16/69. W rejestrze ewidencji gruntów pod nr 250 została wykazana m.in. działka nr [...] o powierzchni 0,49 ha, a jako jej władającego wpisano J. M.. W 1970 roku działka nr [...]
o pow. 0,49 ha została podzielona na działki nr: [...]/1 o pow. 0,09 ha, [...]/2 o pow. 0,23 ha, [...] o pow. 0,08 ha i [...]/4 o pow. 0,09 ha. Mapa sytuacyjna z podziału została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem 224/13/15/1970. Zgodnie z obowiązującymi w tamtym okresie przepisami
§ 11 pkt 2 i 4 Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów, ogólny obszar działki na terenach gromad podawany był z dokładnością zapisu do 100 m,2 co oznaczało, że powierzchnię otrzymaną z obliczeń przy dokonywaniu zapisu należało zaokrąglić do pełnych setek metrów (arów), przy czym końcówka mniejsza niż 50 m2 była odrzucana, równa 50 m2 zaokrąglana do parzystego ara, a większa niż 50 m2 zaokrąglana do pełnego ara.
W związku z powyższym nie można stwierdzić, że faktyczna powierzchnia działki nr [...] wydzielonej podczas podziału działki nr [...], wynosiła dokładnie 800 m2.
Umową darowizny z [...] Rep. [...] L. M. darowała swojemu synowi J. M. działkę nr [...] o pow. 0,08 ha. Nieruchomość oznaczona numerem działki [...] o pow. 0,08 ha została odłączona z księgi wieczystej KW nr [...] i została dla niej założona nowa księga wieczysta KW nr [...] (aktualny numer [...]).
W latach 1974-1975 na terenie obrębu P. gmina S. został przeprowadzony nowy pomiar, w wyniku którego uległy zmianie numery działek oraz ich powierzchnie. Działki powstałe z podziału działki nr [...] otrzymały następujące numery: działka nr [...]/1 o pow. 0,09 ha otrzymała numer [...] i pow. 0,11 ha, działka nr [...]/2 o pow. 0,23 ha otrzymała numer [...] i pow. 0,21 ha, działka nr [...]
o pow. 0,08 ha otrzymała numer [...] i pow. 0,08 ha, natomiast działka nr [...]/4
o pow. 0,09 ha, została oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,10 ha.
Ze względu na rozbieżności powstałe w wyniku nowego pomiaru skarżący wnioskiem z dnia 5 maja 2003 roku zwrócili się do Starosty S. o wyjaśnienie i usunięcie tych rozbieżności. Starosta S. zlecił geodecie uprawnionemu sporządzenie stosownej dokumentacji geodezyjnej, która umożliwiłaby doprowadzenie do zgodności zapisów w ewidencji gruntów z zapisami w księgach wieczystych KW nr [...], [...] i [...]. Dokumentacja ta została przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. w dniu 15 grudnia 2005 roku, pod numerem [...]. W rejestrze pomiarowym zamieszczonym na mapie sytuacyjnej, stanowiącej integralną część w/w dokumentacji, działka nr [...] o pow. 0,08 ha, została przedstawiona w nowym stanie ewidencyjnym jako dwie działki ewidencyjne: działka nr [...]/1 o pow. 0, 0094 ha, stanowiąca część dawnej działki nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...] oraz działka nr [...] o pow. 0,0665 ha, stanowiąca część dawnej działki nr [...] objętej księgą wieczystą KW [...].
W wykazie zmian gruntowych, stanowiącym załącznik do mapy nr [...],
w miejsce działki nr [...], jako nowy stan wykazano działkę nr [...] o pow. 0,0665 ha i działkę nr [...] o pow. 0,0117 ha, o łącznej powierzchnia 0,0782 ha, jako własność: J. M. w [...] częściach oraz K. M. i jego żony G. M. w 1337/12601 częściach.
W oparciu o mapę sytuacyjną nr [...] oraz sporządzony do niej wykaz zmian gruntowych, Starosta S. w dniu 8 lutego 2006 roku, wydał decyzję orzekającą o wprowadzeniu zmian w rejestrze ewidencji gruntów miasta S. obręb 15- P. w jednostkach rejestrowych G.569, G.436 i G.464.
W odniesieniu do jednostki G.569 Starosta S. orzekł o wykreśleniu działki nr [...] o powierzchni 0,11 ha do której jako władający (na zasadach samoistnego posiadania) wpisany był M. M. i wpisaniu w jej miejsce działki [...]
o powierzchni 0.0877 ha oraz o wykazaniu jako właściciela M. M. na podstawie księgi wieczystej KW nr [...].
W odniesieniu do jednostki rejestrowej G.436, w której jako współwłaściciele wykazani byli J. M. w [...] częściach, K. i G. małż. M. -
z udziałem 1337/2601 części, Starosta S. orzekł o wykreśleniu działki nr [...] oraz KW nr 1028 i wpisaniu w jej miejsce działek nr: [...] o powierzchni 0,0665 ha
i [...] o powierzchni 0,0117 ha na podstawie księgi wieczystej KW nr [...].
W jednostce rejestrowej G.464, w której jako współwłaściciele na podstawie KW 947, wykazani byli S.B., G. M., J. M., K. M., M. M. i S. M. w udziale po 1/6 części każdy do działek: nr [...] o powierzchni 0,21 ha i nr [...] o powierzchni 0,10 ha, Starosta S. orzekł o wykreśleniu działki nr [...] i wpisaniu w jej miejsce działki nr [...] o powierzchni 0,0175 ha, nr [...]/1 o powierzchni 0,0094 ha i nr [...]/2 o powierzchni 0,0870 ha oraz o wykreśleniu KW nr 947, a wpisaniu KW nr [...].
Decyzja ta stała się ostateczna.
Organ wskazał, że jak wynika z treści postanowienia Sądu Rejonowego
w S. Wydziału Ksiąg Wieczystych sygn. akt. Dz. Kw. Nr 484/06
z dnia 25 sierpnia 2006 roku, Starosta S. pismem z 14 marca 2006 roku, zawiadomił Sąd, iż została wprowadzona zmiana w rejestrze ewidencji gruntów m. S. obręb 15-P., polegająca na zmianie numerów działek oraz ich powierzchni, na podstawie decyzji Starosty S. nr [...] z 8 lutego 2006 roku.
Na podstawie ww. zawiadomienia Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2006 roku sygn. akt Dz. Kw. Nr 484/06 umorzył postępowanie w sprawie wpisu w dziale I ksiąg wieczystych: KW nr [...], KW nr [...] i KW nr [...].
Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika jednak, że wyrokiem z 30 października 2008 roku sygn. akt. I C 210/08 Sąd Rejonowy w S. orzekł o uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nakazując aby w dziale I księgi wieczystej KW nr [...] wpisać w rubryce "opis
i mapa", zamiast działek gruntu o numerach [...] i [...] - działki o numerach [...], [...], [...]/1, [...]/2 i [...]/2 oraz w rubryce "obszar" zamiast 31a - 0,3162 ha.
Organ zauważył, że w 2011 r. dokonano również aktualizacji księgi wieczystej KW [...] wpisując w miejsce działki nr [...]/1, działkę nr [...]o pow. 0,0877 ha.
W aktualnym rejestrze ewidencji gruntów obrębu 15-P., powiat S., gmina S., po zmianach wprowadzonych na podstawie ww. postanowienia Sądu, wydanej wcześniej ostatecznej decyzji Starosty S. z [...] oraz nowo powstałych dokumentów prawnych wykazani są:
- w jednostce rejestrowej numer G.436 - J. M. w udziale [...] oraz K. i G. małż. M. w udziale 1337/2601 jako właściciele nieruchomości oznaczonych numerami działek: [...] o pow. 0,0665 ha, [...] o pow. 0,0117 ha, na podstawie księgi wieczystej KW nr [...];
- w jednostce rejestrowej numer G.652 - M. M. - Ł. jako właściciel działki numer [...]/2 o pow. 0,0870 ha, na podstawie aktu notarialnego nr [...] oraz księgi wieczystej KW nr [...];
- w jednostce rejestrowej numer G.464 - G. M. w 1/3 części, M. M. w 1/3 części, M. M. - Ł. w 1/3 części jako właściciele działek nr: [...] o pow. 0,0175 ha, [...] o pow. 0,2023 ha i [...]/1 o pow. 0,0094 ha na podstawie: postanowienia Sądu: PS INS 415/07 i PS IVCA 644/10, aktu notarialnego [...], księgi wieczystej [...];
- w jednostce rejestrowej numer G.569 – D. M. w udziale 10060/20505, M. i T. małż. M. w 10445/20505 części jako właściciele nieruchomości oznaczonej numerem działki [...]o pow. 0,0877 ha, na podstawie aktu notarialnego [...] oraz KW nr [...].
Zgodnie z wypisami z ksiąg wieczystych załączonymi do akt sprawy stan wykazany w ewidencji gruntów i budynków jest zgodny ze stanem ujawnionym
w księgach wieczystych KW nr [...], KW nr [...] i KW nr [...].
Z kolei w księdze wieczystej KW nr [...], do chwili obecnej figuruje działka numer [...] o pow. 0,0800 ha, ujawniona na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 26 stycznia 1970 roku, pod numerem 224/13/15/70.
W ocenie Inspektora sporządzony do celów prowadzonego
w 2006 r. przez Starostę S. postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z 8 lutego 2006r. operat pomiarowy nr [...], stanowił podstawę obligatoryjnego wprowadzenia zmian w zakresie granic i powierzchni działek nr [...], [...], [...] i [...], przedstawionych na mapie sytuacyjnej nr [...]
i w wykazie zmian gruntowych, stanowiącym załącznik do tej mapy.
Wskazując na § 44 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ zauważył, że Starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu
o stosowne kolejno powstające dokumenty prawne. Decyzja Starosty S.
z [...] stała się ostateczna i w oparciu o nią zostały wprowadzone zmiany
w ewidencji gruntów i budynków, a następnie zostały zaktualizowane zapisy w księgach wieczystych. W oparciu o zaktualizowane zapisy w ewidencji gruntów i księgach wieczystych zostały zawarte dalsze akty notarialne, które były podstawą wprowadzenia kolejnych zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.
W księdze wieczystej KW nr [...] do chwili obecnej figuruje działka nr [...] o pow. 0,0800 ha, ujawniona na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 26 stycznia 1970 roku, pod numerem 224/13/15/70. Pomimo tego właściciele nieruchomości objętej tą księgą nie mogą domagać się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w oparciu o ten zapis, gdyż zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z katastru (ewidencji gruntów), a w razie niezgodności danych z katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje na wniosek właściciela nieruchomości lub użytkowania wieczystego sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z katastru.
Zatem stan wykazany w księdze wieczystej KW nr [...] w odniesieniu do oznaczenia nieruchomości nie stanowi podstawy do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków lecz odwrotnie - to stan wykazany w tej księdze winien być sprostowany, zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Należy nadmienić, że obszar nieruchomości jest jednym z elementów oznaczenia nieruchomości, co wynika z treści księgi wieczystej.
Organ stwierdził, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego
w sprawie zmiany powierzchni działek nr [...] i [...] (dawny nr [...]) wnioskodawcy nie przedstawili żadnych innych dokumentów, które uzasadniałyby wprowadzenie żądanych przez nich zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wobec tego decyzja organu I instancji z dnia [...], w ocenie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach, jest prawidłowa.
Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyli K. M., J. M. i G. M. wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Odnosząc się do wskazanej przez Świętokrzyskiego Inspektora konieczności matematycznego zaokrąglania powierzchni nominalnej nieruchomości do pełnych 100m2 w przypadku końcówki większej niż 50 arów skarżący podnieśli, że nie ma dowodu na to, że tak stało się w przypadku ich nieruchomości. Uszczuplenie powierzchni nieruchomości o 18m2 uznali za krzywdzące i naruszające stan spokojnego posiadania.
Odnosząc się do decyzji Starosty S. z 2006 r. skarżący stwierdzili, że pomiar dokonany przez biegłą jest wielce kontrowersyjny i pełen omyłek. Przyjęcie za podstawę zainicjowania postępowania administracyjnego dokumentu budzącego tak ogromne wątpliwości jest, w ich ocenie, wielce dyskusyjne. Wskazali, że Starosta chcąc rozwikłać wszelkie wątpliwości winien zlecić ponowny pomiar nieruchomości przez geodetę co do rzetelności pracy którego nie powinny zachodzić żadne wątpliwości oraz obawa wadliwości dokumentu.
Zdaniem skarżących decyzja organu II instancji została wydana pochopnie,
z nieuwzględnieniem faktów, które były kluczowe "dla toku sprawy".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji podnieść należy, że
w toku rozpoznania sprawy organ II instancji nie dopuścił się takiego naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.
z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r.
w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454), zwane dalej rozporządzeniem.
Stosownie do treści art. 20 ust. 1 i 2 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące - jeśli chodzi o grunty - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości,
w skład której wchodzą grunty. Nadto w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, miejsce jego zamieszkania lub siedziby, informacje o wpisaniu do rejestru zabytków
i wartość nieruchomości. Stosownie do art. 22 ust. 3 osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano czysto ewidencyjną (informacyjną) naturę tego rejestru mającego wyłącznie charakter deklaratoryjny. W postępowaniu w sprawie wpisu bądź aktualizacji zapisów ewidencji nie jest dopuszczalne rozstrzyganie żadnych kwestii prawnych. Właściwy organ wyłącznie rejestruje określone zdarzenia prawne na podstawie ściśle określonych dokumentów. Mają one zawsze charakter wtórny do aktu źródłowego stanowiącego podstawę wprowadzenia nowych albo aktualizacji istniejących danych. Wszelkie natomiast spory dotyczące prawa związanego z opisanym w ewidencji gruntem (budynkiem, lokalem) podlegają rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu (por. wyrok NSA z 22 grudnia 2009r., sygn. akt I OSK 355/09 i z 14 listopada 2007r., sygn. akt
I OSK 1488/06).
Zakładanie ewidencji gruntów i budynków uregulowane zostało przepisami rozdziału 2 (§ 19 - § 43) rozporządzenia. Natomiast prowadzenie ewidencji gruntów
i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych regulują przepisy kolejnego rozdziału rozporządzenia zawarte w § 44 – § 58.
Bezspornym jest, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości, dla której urządzona jest w Sądzie Rejonowym w S. księga wieczysta KW [...]. W księdze tej figuruje działka oznaczona numerem geodezyjnym [...]
o pow. 0,8 ha. Nie ulega także wątpliwości, że stan ujawniony w tej księdze wieczystej nie odpowiada temu, który wynika z ewidencji gruntów, gdzie J. M., K. M. i G. M. wpisani są jako współwłaściciele działki nr [...] o pow. 0,0665 ha oraz działki nr [...] o pow. 0,0117 ha.
Jak wynika z akt sprawy, działka nr [...] o pow. 0,08 ha powstała w roku 1972 z podziału większej działki oznaczonej nr [...] o pow.0,49 ha (mapa nr 224/13/15/70 z 6 marca 1972r.), a w roku 1972 była przedmiotem umowy darowizny zawartej pomiędzy L. M. i J. M., sporządzonej w formie aktu notarialnego z 18 kwietnia 1972r. w Państwowym Biurze Notarialnym w R. Wówczas to dla działki nr [...] urządzono nową księgę wieczystą KW nr [...], po odłączeniu jej z księgi wieczystej nr [...].
Na skutek dokonania pomiarów wsi P. w latach 1974-1975 zmieniła się numeracja działek powstałych z pierwotnej działki nr [...], ich powierzchnie oraz granice, przy czym działka nr [...] /3 otrzymała nr [...], a jej powierzchnia określona została nadal na 0,08 ha. Ze znajdującego się w aktach sprawy sprawozdania technicznego sporządzonego 1 grudnia 2005r. przez geodetę uprawnionego E.S.wynika, że mapa ewidencyjna wykonana na podstawie pomiaru z roku 1974 nie uwzględniła ustaleń z roku 1972, kiedy dokonano podziału działki nr [...]. Ponadto
w roku 1995 - na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej - zmieniono numery działek
i powierzchnie tylko w księdze wieczystej KW nr [...] pozostawiając bez zmian zapisy w pozostałych księgach wieczystych.
W celu uporządkowania stanu prawnego i wynikającego z ewidencji gruntów, przeprowadzone zostało postępowanie administracyjne, zakończone ostateczną decyzją Starosty S. z [...], która wraz ze sporządzoną przez geodetę E.S. mapą i wykazem zmian gruntowych (Nr ew. [...]) stanowiła podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Z jednostki rejestrowej nr 436 wykreślono wówczas działkę nr [...] i wpisano w jej miejsce działki nr [...]
o pow. 0,0665 ha i nr [...] o pow. 0,0117 ha (po zsumowaniu powierzchnia obu działek wynosi 0,0782 ha, a więc 18m2 mniej niż działka [...]), a jako współwłaściciele figurują J. M. w udziale [...] oraz K. i G. M. w udziale 1337/2601.
To prawda, że aktualny stan w ewidencji gruntów, wynikający z decyzji Starosty S. z [...] nie odpowiada wpisom z księgi wieczystej KW nr [...] (nowy numer [...]) zarówno co do powierzchni, jak i numeracji działek, jednak – jak słusznie podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - okoliczność ta nie może stanowić podstawy dokonania zmian w ewidencji gruntów, jak chcą tego skarżący.
Utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności
z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi należy do zadań starosty (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Zgodnie z § 46 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1). Dokumenty te zostały określone w § 46 ust. 2 rozporządzenia. Są to:
1) prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne,
2) opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych,
3) dokumenty architektoniczno-budowlane gromadzone i przechowywane przez organy administracji publicznej,
4) ewidencje publiczne prowadzone na podstawie innych przepisów.
Skarżący żądali wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dotyczących powierzchni działki nr [...], nie przedłożyli jednak żadnego z dokumentów, o jakich mowa w zacytowanym wyżej przepisie, zaś wypis z księgi wieczystej KW nr [...] dokumentem takim w tym przypadku być nie może, gdyż zawiera nieaktualne dane ewidencyjne, nie uwzględniające zmian wprowadzonych na podstawie ostatecznej decyzji Starosty S. z [...] Z akt administracyjnych sprawy wynika nadto, że decyzja ta, podjęta w oparciu o operat pomiarowy sporządzony przez geodetę uprawnionego E.S., przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15 grudnia 2005 r. nr ew. [...], jest ostatnim dokumentem, o jakim mowa w § 46 ust.2 rozporządzenia, dotyczącym działki skarżących, który mógł stanowić podstawę wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków.
W tym stanie rzeczy prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku, a zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W nawiązaniu do argumentów skargi dotyczących nieuwzględnienia zmian wynikających z ww. decyzji Starosty S. w księdze wieczystej KW nr [...] podkreślić należy, że z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego
z 25 sierpnia 2006r. sygn. akt Dz.Kw.Nr 484/06 wynika, że przyczyną braku podstaw do wprowadzenia zmian w dziale I księgi wieczystej nr [...] był fakt, że podział działki nr [...] dokonany w toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty S. z [...] (w oparciu o operat pomiarowy sporządzony przez E. S.) spowodował zmiany stanu własności
w zakresie dotyczącym części tej działki - oznaczonej numerem [...] - w wyniku czego została ona objęta dwoma księgami wieczystymi (KW nr [...] jako część działki [...] i KW nr [...] jako część działki [...]). W aktach sprawy znajduje się także kserokopia wyroku Sądu Rejonowego w Skarżysku – Kamiennej z 30 października 2008r. w sprawie IC 210/08 uzgadniającego treść księgi wieczystej KW nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym poprzez nakazanie, aby
w dziale I tej księgi wpisać w rubryce opisu i mapy zamiast działek gruntu o nr: "[...]
i [...] oznaczone na mapie karta 17" – działki gruntu o nr: "[...], [...], [...]/1, [...]/2 – obręb 15, karta mapy 120" oraz w rubryce obszaru, zamiast "31a" – "0,3162 ha". Z treści tego wyroku – z zastrzeżeniem, że jest on prawomocny, bo wzmianki takiej nie ma w aktach sprawy - wynika zatem, że stan podwójnego tytułu własności
w odniesieniu do części działki o dawnym numerze [...] i [...], a oznaczonej
w ewidencji gruntów nr [...] - aktualnie już nie występuje.
Mając to wszystko na uwadze, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło