II SA/Ke 624/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego W. K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki budynku garażowego z częścią gospodarczą z dwoma przybudówkami. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 30 kwietnia 2009r. J. R. zawiadomił organ I instancji o istnieniu nielegalnie wybudowanych garaży i budynków gospodarczych na działce przy [...], stanowiącej współwłasność jego oraz J., B. i M. R. W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 9.06.2009r. ustalono, że na działce o nr ewid. 2/1 znajduje się budynek mieszkalny oraz zabudowania gospodarcze, wśród których znajduje się m.in. murowany budynek garażowy z częścią gospodarczą o wymiarach w rzucie 8,40 x 7,65 m, z dwoma przybudówkami: od strony północnej o wymiarach 2,30 x 1,50 m i od strony południowej o wymiarach 2,80 x 3,70 m. Budynek ten, usytuowany przy granicy północno-zachodniej, jest niepodpiwniczony, posiada jednospadowy dach pokryty papą na deskowaniu, wyposażony jest w instalację elektryczną, a jego stan techniczny określono jako dobry. Uczestniczący w oględzinach współwłaściciele nieruchomości zgodnie oświadczyli, iż w/w budynek garażowy został wybudowany ponad 20 lat temu przez nieżyjącego T. R., przy czym nie wiadomo, czy wydano pozwolenie na jego budowę. Organ I instancji, dokonując kwerendy w rejestrach pozwoleń na budowę wydanych w latach 1985-1995r., nie odnalazł pozwolenia na budowę na działce przy [...], jak również przy [...], wydanego dla T. R. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 156 z 2006r., poz. 1118 ze zm.), odmówił nakazania J. R., B. R. i M. R. rozbiórki budynku garażowego z częścią gospodarczą o wymiarach w rzucie 8,40 x 7,65 m, z dwoma przybudówkami: od strony północnej o wymiarach 2,30 x 1,50 m i od strony południowej o wymiarach 2,80 x 3,70 m, położonego przy granicy północno-wschodniej na działce o nr ew. 2/1, przy [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż jakkolwiek przedmiotowy budynek został wybudowany samowolnie, to jego budowa nie narusza obowiązujących w okresie budowy przepisów ani ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta. Ponadto z planu tego wynika, iż teren, na którym położona jest działka o nr 2/1 oznaczony jest symbolem III-19 ZL – teren leśny częściowo zabudowany przy [...]. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł J. R., domagając się orzeczenia o rozbiórce przedmiotowego budynku, powstałego w wyniku samowoli budowlanej. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w całości ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł J. R., zarzucając organom nadzoru budowlanego, iż "akceptują bezprawie i wydają decyzje odmawiające rozbiórki bezprawnie wybudowanych budynków". Ponadto skarżący wskazał, iż złożony przez niego w 2007r. do sądu powszechnego wniosek o zniesienie współwłasności nie został rozpoznany, gdyż na jego działce istnieją budynki należące do innych osób. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 9 grudnia 2009r. pełnomocnik skarżącego doprecyzował zarzuty skargi, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974r. z uwagi na naruszenie warunków technicznych, co w jego ocenie mieści się w pojęciu "inne ważne przyczyny", o których mowa w tym przepisie. Naruszenie warunków technicznych obowiązujących w dacie budowy obiektów uniemożliwi bowiem prawidłową zabudowę działki oznaczonej aktualnie nr 2/1, gdyż będzie ona mieć szerokość 15 m. Jednocześnie do akt sprawy złożono mapę z projektem podziału nieruchomości. Obecny na rozprawie pełnomocnik organu podtrzymał wniosek o oddalenie skargi i oświadczył, iż istnienie przedmiotowego budynku nie naruszało warunków technicznych obowiązujących w dacie jego budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia. Na wstępie wskazać trzeba, iż stan faktyczny zaistniały w sprawie niniejszej jest niesporny. Skarżący nie kwestionuje bowiem ustaleń faktycznych dokonanych przez organy w toku postępowania administracyjnego, domagając się jedynie wydania orzeczenia o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Wskazać zatem należy, iż na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia z murowanym budynkiem garażowym z częścią gospodarczą o wymiarach w rzucie 8,40 x 7,65 m, z dwoma przybudówkami: od strony północnej o wymiarach 2,30 x 1,50 m i od strony południowej o wymiarach 2,80 x 3,70 m. Jak wynika ze zgodnych oświadczeń J., M., B. oraz J. R. – współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości – złożonych do protokołu oględzin z dnia 9 czerwca 2009r. (K-I-3) przedmiotowy budynek został wybudowany ok. 15 – 20 lat temu przez nieżyjącego T. R. Z ustaleń organu I instancji poczynionych m.in. w oparciu o kwerendę wydawanych w w/w okresie pozwoleń na budowę, wynika niezbicie, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, ponieważ w rejestrach pozwoleń na budowę wydanych w latach 1985-1995r., będących w posiadaniu Urzędu Miasta, nie występuje pozwolenie na budowę na działce położonej przy [...], wydane na nazwisko T. R. Ze względu na powyższe nie może budzić wątpliwości iż przedmiotowy obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, ponieważ na jego budowę wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38. poz. 229 ze zm.) w zw. z § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 48 ze zm.), którego inwestor nie posiadał. Z uwagi na dyspozycję art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.),w sprawie niniejszej nie znajduje zastosowania art. 48 tej ustawy, dotyczący rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z powołanym art. 103 ust. 2 – art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Tym samym zasadnie organy obu instancji dokonały oceny przedmiotowej samowoli budowlanej w oparciu o art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. Zgodnie z powołanym przepisem obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta, obowiązującym w latach 1977-1990, zatwierdzonym uchwałą nr VII/30/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 20 czerwca 1977r. (ogłoszoną w Dz. Urz. WRN nr 6/77 z dnia 23 lipca 1977r., poz. 36) oraz analizą jego aktualności zatwierdzoną zarządzeniem nr 47/84 Wojewody z dnia 31 grudnia 1984r. (ogłoszonym w Dz. Urz. Woj. nr 2 z dnia 02.02.1985r., poz. 13), jak również miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta obowiązującym w latach 1991- 2003r., zatwierdzonym uchwałą Nr 44/90 Rady Miasta z dnia 21 grudnia 1990r. (ogłoszoną w Dz. Urz. Województwa nr 1 z dnia 10 stycznia 1991r., poz. 3) oraz oceną jego aktualności, zatwierdzoną uchwałą nr 30/94 Rady Miasta z dnia 28 listopada 1994r. (ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. nr 12 z dnia 15 grudnia 1994r., poz. 130) – K-I-6 akt administracyjnych - w latach 1977 - 2003 teren, na którym znajduje się działka nr 2/1 przy [...]oznaczony był symbolem "III-19 ZL", stanowiąc teren leśny, częściowo zabudowany przy [...], z dopuszczalnymi inwestycjami i zagospodarowaniem rekreacyjnym. Mając na uwadze dyspozycję art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. prawidłowo zatem organ I instancji uznał, iż przedmiotowy obiekt nie naruszał ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta dla terenu na którym znajduje się sporny obiekt, a obowiązującego w latach 1977-1990 oraz w latach 1991-2003r. (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2008r., LEX nr 483236, II OSK 778/07, LEX nr 483236). Odnosząc się natomiast do przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. wskazać trzeba, iż przedmiotowy obiekt budowlany jest budynkiem murowanym, wolnostojącym, będącym w dobrym stanie technicznym. Tym samym brak podstaw, aby przyjąć, iż sporny budynek powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ze względu na brak spełnienia na gruncie niniejszej sprawy przesłanek określonych w cyt. art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 organy administracji publicznej zasadnie przyjęły – orzekając a contrario na podstawie tego przepisu – o odmowie wydania nakazu rozbiórki spornego obiektu budowlanego. Odnosząc się do podniesionego na rozprawie przed tut. Sądem zarzutu skarżącego o naruszeniu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r., przewidującego fakultatywną możliwość orzeczenia rozbiórki, należy ocenić go jako niezasadny. Zgodnie z powołanym przepisem terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Podstawę takiego rozstrzygnięcia pełnomocnik strony upatruje w tym, iż naruszenie warunków technicznych obowiązujących w dacie budowy obiektu uniemożliwi prawidłową zabudowę działki oznaczonej aktualnie nr 2/1, gdyż będzie ona mieć szerokość 15 m. Zarzutu takiego nie można uznać za trafny, albowiem- zdaniem Sądu- "inne ważne przyczyny" o jakich mowa w tym przepisie odnoszą się tylko do okoliczności wynikających z powszechnie obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej przepisów szczególnych – innych niż wymienione w cyt. art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2, dotyczących np. ochrony środowiska bądź wymogów konserwatorskich (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2008r., II SA/Gd 84/08, LEX nr 491827). Natomiast kwestie stosunków sąsiedzkich, naruszenia prawa własności oraz zniesienia współwłasności nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego i nie mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy samowoli budowlanej w oparciu o przepisy prawa budowlanego. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.