II SA/Ke 628/12

WyrokWSA w Kielcach2012-12-13

Skład orzekający: Anna Żak, Sylwester Miziołek, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię gruntów kwalifikujących się do przyznania jednolitej płatności obszarowej, uwzględniając różnice między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli, i czy zastosowanie art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 skutkujące pomniejszeniem płatności było zasadne?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły mniejszą niż zadeklarowana powierzchnię gruntów kwalifikujących się do płatności na podstawie kontroli terenowej. Zastosowanie art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, skutkujące pomniejszeniem płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy powierzchni, było zgodne z prawem, ponieważ różnica ta przekroczyła dopuszczalny próg.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, deklarując określone powierzchnie gruntów. Kontrola wykazała różnice między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, co skutkowało pomniejszeniem przyznanej płatności. Rolnik zakwestionował ustalenia kontroli, wskazując na błędy w pomiarach i niezgodność z rzeczywistym stanem. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości, powołując się na przepisy unijne i krajowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak,, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012r. sprawy ze skargi G.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR), po rozpoznaniu odwołania G. C., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 – w pomniejszonej wysokości. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 16 maja 2011r. G. C. wystąpiła o przyznanie płatności na rok 2011, deklarując do jednolitej płatności obszarowej powierzchnię 6,18 ha, a do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych 2,39 ha. W dniu 25 lipca 2011r. G. C. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o przesunięcie terminu wykonania koszenia łąk na miesiąc sierpień, uzasadniając to podmokłym i zalewowym terenem, co uniemożliwia terminowe wykonanie koszenia. Następnie producent rolny złożył w dniu 18 listopada 2011r. oświadczenie o wykonaniu koszenia łąk. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał G. C. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości 4.511,94 zł (w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej – 3.922,35 zł). Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania G. C., uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji – z uwagi na wątpliwości co do prawidłowego ustalenia powierzchni wskazanych we wniosku działek rolnych I, F, G. Kontrola przeprowadzona w gospodarstwie producenta rolnego w dniu 16 marca 2012r. wykazała następujące nieprawidłowości dotyczące: - działki rolnej I (nr ewid. 7 ) – powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 0,32 ha – zamiast deklarowanej we wniosku 0,39 ha, - działki rolnej F (położonej na działce nr ewid. 487) – powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 0,96 – zamiast deklarowanej we wniosku 1,13 ha, - działki rolnej G/G1 (położonej na działce o nr ewid. 487) – powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest identyczna z powierzchnią deklarowaną 1,03 ha. W uwagach do protokołu kontroli G. C. zakwestionowała ustalenia kontroli. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ I instancji decyzją z dnia [...] przyznał G. C. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 w wysokości 4.513,80 zł. W tym zakresie wskazano, że składająca się na tę kwotę jednolita płatność obszarowa została pomniejszona z 4.213,68 zł na 3.858,39 zł – ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną (art. 58 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65). Odnosząc się do uzupełniającej płatności obszarowej – przyznanej wnioskodawcy w wysokości 655,41 zł – wskazano, że obszar zadeklarowany do tej pomocy pokrywa się z obszarem kwalifikowanym do jej przyznania (2,39 ha), powołując w tym zakresie art. 7 ust. 1, 1a i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. nr 170, poz. 1051 ze zm.). Dodatkowo w podstawie prawnej wskazano art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. nr 170 poz. 1051 ze zm.). W odwołaniu od ww. decyzji G. C. zakwestionowała przyjętą przez organ I instancji powierzchnię działek I i F. Wskazano jednocześnie, że podczas kontroli przy mierzeniu działki I uwzględniono granicę przebiegu działki do rzeki, a urządzenie GPS wykazało, że granica działki przebiega w środku koryta rzeki – z czym strona się nie zgadza. W tym zakresie wskazano, że na zdjęciu ortofotomapy z dnia 21 stycznia 2011r. szerokość rzeki wynosi ok. 9 m, a na zdjęciu ortofotomapy z dnia 11 grudnia 2011r. szerokość rzeki to jedynie 3 m. Natomiast powierzchnia ewidencyjna przedmiotowej działki wynosi 0,44 ha, podczas gdy powierzchnia zmierzona i stwierdzona to 0,32 ha – z czego wynika, że ok. 30% tej działki znajduje się w rzece, albo na tej części są zarośla i zakrzaczenia. Nie jest to, zdaniem G. C., zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym i nie stwierdziła tego kontrola, zwłaszcza że odpowiednich ustaleń w tym zakresie nie dokonano podczas oględzin gruntu. Podobne zastrzeżenia odwołująca się zgłosiła wobec powierzchni działki o nr ewid. 487 ustalonej przez kontrolujących – z tą różnicą, że granicę zmierzono do rzeki, uznając, że pozostała część działki " jest w rzece lub u sąsiada". Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzielił w całości ustalenia faktyczne i podstawę prawną powołane przez organ I instancji. Wskazano przy tym, że zawyżenie przez wnioskodawcę powierzchni o 0,25 ha – co stanowi 4,22 % obszaru uprawnionego do płatności (5,93 ha) – skutkuje pomniejszeniem przyznanej płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy, to jest o 355,29 zł. Odnosząc się do treści odwołania wyjaśniono stronie, że podczas kontroli została zmierzona cała powierzchnia kwalifikująca się do płatności (powierzchnia łąki) na wskazanej działce ewidencyjnej – od rzeki do granicy sąsiednich działek – i na podstawie przedmiotowego pomiaru (mając na względzie tolerancję pomiaru) stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej I kwalifikująca się do płatności wynosi 0,32 ha. Natomiast G. C. obrysowała na załączniku dołączonym do odwołania odcinek za rzeką (widoczną wraz ze szpalerem drzew powyżej wyrysu), który wykracza poza granice ewidencyjne działki nr 7. W tym zakresie organ podkreślił, że pomiar wykonany w dniu 16 marca 2012r. biegł wzdłuż linii drzew położonych przy korycie rzeki. Natomiast z gruntów położonych za rzeką, która przecina działkę ewidencyjną nr 7 – zgodnie z danymi z systemu działek rolnych – można zakwalifikować powierzchnię 0,03 ha, jednak ze względu na to, że jest to powierzchnia mniejsza od 0,10 ha i niespójna ze zmierzoną powierzchnią 0,32 ha (powierzchnie rozdziela rzeka o szerokości powyżej 2 m) nie może ona zostać włączona do stwierdzonej powierzchni działki rolnej I. Wskazano ponadto, że inspektor obsługujący urządzenie GPS wykonując pomiary nie mierzył powierzchni działki ewidencyjnej nr 7, tylko powierzchnię łąki w obrębie działki ewidencyjnej – co w praktyce oznacza, iż nie miał obowiązku dokonywać pomiarów po granicach ewidencyjnych (kamieniach granicznych), tylko miał obowiązek mierzyć po granicy uprawy. Powyższe odnosi się również do działek rolnych F i G/G1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach G. C. zarzuciła ww. decyzji z dnia [...] naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 8, 9, 77 i 80 k.p.a., wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzono argumentację przedstawioną w odwołaniu, dodając zarzut o braku odniesienia się przez organ II instancji do zgłoszonych w tym piśmie uwag i zastrzeżeń co do sposobu dokonania pomiarów ww. działek. W tym zakresie skarżąca po raz kolejny wskazała, że pomiary powierzchni zgłoszonych przez nią do płatności działek były całkowicie dowolne i niezgodne z rzeczywistością, zwłaszcza że w ostatnich latach zostały zwiększone zabiegi pielęgnacyjne, przez co rzeczywiste powierzchnie działek wykorzystywanych rolniczo uległy powiększeniu. Strona zwróciła także uwagę na okoliczność, że decyzja, przyznająca jej 3.858,39 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej, jest dla niej jeszcze mniej korzystna niż poprzednia decyzja z dnia [...], w której wysokość tej pomocy ustalono na 3.922,35 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 – t. j.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. W pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. nr 170 poz. 1051 ze zm.), zwana dalej ustawą o płatnościach, Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, ze zm.) oraz przepisy unijne: - rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, ze zm.), - rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, ze zm.). W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa (JPO) do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie, co wynika jednoznacznie z treści przytoczonego przepisu. Pojęcie działek rolnych użyte w punkcie 1 art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z nim użyte w ustawie określenie działka rolna, oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r., to jest zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w zakresie określenia łącznej powierzchni gruntów rolnych, posiadanych przez rolnika i uprawniających do uzyskania płatności odsyła do Załącznika nr VII Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1121/2009, zgodnie z którym minimalna powierzchnia przypadającego na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej dla Rzeczypospolitej Polskiej wynosi 1 ha. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw (...), do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Warunkiem przyznania płatności uzupełniającej jest więc spełnienie warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej. Spór w niniejszej sprawie pomiędzy ARiMR a G. C. dotyczy przede wszystkim przyjętych przez organy ustaleń faktycznych w zakresie powierzchni gruntów kwalifikujących się do jednolitej płatności obszarowej. Zdaniem Agencji powierzchnia stwierdzona jest bowiem w istocie mniejsza o 4,22 % od powierzchni zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności, co w efekcie skutkowało zmniejszeniem przyznanej pomocy. Powyższe ustalenia organy poczyniły w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 16 marca 2012r. w gospodarstwie skarżącej metodą inspekcji terenowej, której wyniki zawarto w protokole z czynności kontrolnych, do którego dołączono zdjęcia na płycie CD oraz mapy dokumentujące stan zagospodarowania powierzchni zgłoszonej do płatności – przedstawione również w raporcie z kontroli administracyjnej. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszczynane jest wyłącznie na wniosek rolnika (art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach) i to na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach). Rolą organu rozpatrującego wniosek nie jest aktywne poszukiwanie dowodów, co nie oznacza jednak jego bierności, skoro zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach na organie ciąży obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Równocześnie organ udziela niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych bądź prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron, wyłącznie na ich żądanie; na żądanie stron zapewnia im także czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy). W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie podkreśla się, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, co powinno wpłynąć w praktyce na uaktywnienie stron tego postępowania. Ustawodawca zastosował bowiem regulację odmienną od art. 7 k.p.a., zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. Klauzula "ciężaru udowodnienia" przejęta została z art. 6 k.c. (J. Bieluk, D. Łobos-Kotowska, Ustawa o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego. Komentarz, Oficyna 2008, s. 54). Mając na uwadze zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, stwierdzić trzeba, że ustalenia organów obu instancji dokonane zostały w zgodzie z cyt. powyżej art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach i wbrew zarzutom sformułowanym w skardze nie można im skutecznie postawić zarzutu dowolności. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 16 marca 2012r. przez inspektorów terenowych ARiMR jednoznacznie wykazano bowiem, że z uwagi na nieprawidłowości wykryte na działkach rolnych I i F powierzchnia kwalifikująca się do płatności (5,93 ha) jest w istocie mniejsza o 0,25 ha (4,22 %) od powierzchni zadeklarowanej przez G. C. we wniosku o ich przyznanie (6,18 ha). Fakt rzeczywistego areału gruntów, których dotyczy wniosek skarżącej, wykazany został protokołem z czynności kontrolnych, do którego załączono szkice z kontroli oraz materiał fotograficzny – mającym szczególne znaczenie w postępowaniu z wniosku producenta o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Jak wynika z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1. W myśl art. 26 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Z kolei zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. a tego rozporządzenia, kontrole administracyjne pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które dotyczą odpowiednio zadeklarowanych uprawnień do płatności i zadeklarowanych działek, pozwalają uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznania tej samej pomocy odnośnie do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz nienależnej kumulacji pomocy przyznawanej w ramach systemów pomocy obszarowej wymienionych w załącznikach I i VI do rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej. Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, iż dowodowi z protokołu kontroli - z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane, dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi i technicznymi - co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności. Niewątpliwie ustalenia wynikające z protokołu kontroli mogą zostać podważone. Fakt, że z czynności kontrolnych sporządzony jest protokół i że jest on dowodem na okoliczność spełnienia warunków przyznania płatności nie wyłącza - na zasadach ogólnych - dopuszczenia innych dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008r. o sygn. akt II GSK 492/07, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Ocena dowodów z protokołu kontroli oraz załączonych do niego szkiców i zdjęć, jak również raportu z kontroli administracyjnej – stwierdzających nieprawidłowości w powierzchniach deklarowanych przez G. C. do płatności – jest prawidłowa, a przyjęty przez organy stan faktyczny w zakresie stwierdzonej powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Strona skarżąca nie dostarczyła bowiem organom dostatecznych argumentów, skutecznie podważających dowód z protokołu kontroli, a w konsekwencji ustaleń w zakresie przyjętej przez organy powierzchni kwalifikującej się do płatności. Wprawdzie skarżąca zgłaszała uwagi do kontroli lecz nie uszczegółowiła zastrzeżeń do wykonywanych pomiarów. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących pominięcia przez organ zadeklarowanej we wniosku powierzchni użytków położonych za rzeką należy uznać je za niezasadne. W tym zakresie należy wskazać, że działka rolna to zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Tymczasem, jak wynika z wyjaśnień organu II instancji, zawartych w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] – w odpowiedzi na ww. zarzuty podniesione przez stronę już na etapie odwołania – ze zgłoszonych do płatności gruntów położonych za rzeką, która przecina działkę ewidencyjną nr 7 – zgodnie z danymi z systemu działek rolnych – można zakwalifikować powierzchnię 0,03 ha. W tym miejscu podkreślić trzeba, że – jak prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji – powierzchnia ta jest mniejsza od minimalnej powierzchni działki rolnej (0,10 ha), nie spełniając zarazem kryterium zwartości (spójności) z pozostałą częścią zadeklarowanych we wniosku użytków – wobec rozdzielenia tych gruntów przez rzekę o szerokości powyżej 2 m. Wymaga podkreślenia, na co trafnie zwraca uwagę organ odwoławczy, że płatności przysługują do powierzchni gruntów rolnych spełniających warunki do ich przyznania, niezależnie od tego jaka powierzchnia użytków rolnych figuruje w akcie własności lub ewidencji gruntów i budynków. W świetle powyższych ustaleń organy obu instancji zasadnie stwierdziły zawyżenie przez G. C. zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności jednolitej powierzchni o 0,25 ha – co stanowi 4,22 % obszaru rzeczywiście uprawnionego do płatności (5,93 ha). W rezultacie w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowano przepis art. 58 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 i przyznano przedmiotową płatność obszarową w pomniejszonej wysokości. Jak wynika bowiem z powołanego przepisu, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. Mając na uwadze, że przedmiotowa różnica wynosi w rozpatrywanej sprawie 4,22 %, początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej – 4.213,68 zł została pomniejszona o 355,29 zł, czyli o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. W rezultacie powyższych obliczeń – przedstawionych szczegółowo w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji – prawidłowo ustalono kwotę jednolitej płatności obszarowej dla G. C. za 2011r. na 3.858,39 zł. W zakresie uzupełniającej płatności podstawowej wskazać trzeba, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 wynosiła 2,39 ha i była zgodna z powierzchnią działek rolnych stwierdzoną przez organ I instancji podczas przeprowadzonej kontroli. Z tego też względu organy właściwie orzekły w przedmiocie przyznania G. C. wspomnianej pomocy w wysokości 655,41 zł. Odnosząc się do zarzutu, że ponowna decyzja organu I instancji (poprzednia decyzja tego organu została uchylona) przyznaje płatności w kwocie niższej od pierwotnie przyznanych należy wyjaśnić stronie skarżącej, że przepis art. 139 k.p.a. – zakaz reformationis in peius – nie ma zastosowania do decyzji organu pierwszej instancji wydanej w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 maja 1998r., FPS 2/98, ONSA 1998, nr 3, poz. 79). Wynika to z wykładni językowej przepisu art. 139 k.p.a., który wyraźnie ogranicza swój zakres do postępowania i decyzji organu odwoławczego. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło