II SA/Ke 63/05

WyrokWSA w Kielcach2005-10-13

Skład orzekający: sędzia NSA Anna Żak, NSA Teresa Kobylecka, WSA Beata Ziomek (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku dla bezrobotnych jest zasadna, jeśli osoba nie przedłożyła kompletu dokumentów z powodu okoliczności od niej niezależnych, a organ nie podjął wystarczających działań wyjaśniających w zakresie możliwości rejestracji warunkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego sprawy. Skoro skarżąca nie mogła z przyczyn od niej niezależnych przedłożyć kompletu dokumentów, organy powinny były podjąć działania wyjaśniające, w tym poinformować o możliwości rejestracji warunkowej zgodnie z art. 8 i 9 KPA. Brak takiego postępowania wyjaśniającego stanowi istotne uchybienie skutkujące uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny
H.S. została uznana za osobę bezrobotną i odmówiono jej prawa do zasiłku, ponieważ suma okresów uprawniających do zasiłku w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację była krótsza niż 365 dni. Skarżąca podniosła, że nie mogła uzyskać niezbędnych dokumentów od byłego pracodawcy, a pracownik PUP udzielił jej niewłaściwych informacji dotyczących rejestracji. Organy administracji utrzymywały w mocy decyzję, wskazując na brak wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie: NSA Teresa Kobylecka, WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant: Ref. staż. Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wojewoda decyzją z dnia [...] Nr [...]utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]Nr [...] Starosty K. w przedmiocie uznania H.S. z dniem 2 lutego 2004r. za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że z ustalonego przez Starostę K. stanu faktycznego wynika, iż w dacie rejestracji tj. w dniu 2 lutego 2004r. suma okresów uprawniających H.S. do zasiłku dla bezrobotnych w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji była krótsza niż 365 dni. W odwołaniu od decyzji Starosty K. H.S. podniosła, iż w miesiącu grudniu 2002r. wraz z innymi byłymi pracownicami firmy "A" zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w K. w celu uzyskania informacji o sposobie rejestracji i nabyciu zasiłku dla bezrobotnych. Firma w której pracowały została sprzedana w miesiącu listopadzie 2002r., a nowy właściciel nie uregulował zaległych poborów i nie wydał im świadectw pracy. Pracownik PUP stwierdził, że rejestracja może nastąpić po otrzymaniu wyroku sądowego. Wyrok Sądu Rejonowego w K. w kwestii wynagrodzenia zapadł w dniu 16 maja 2003r. Egzekucja komornicza jak również ubieganie się o realizację roszczeń w Biurze Terenowym Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nie przyniosły oczekiwanych efektów. W rezultacie w dniu 3 września 2003r. złożyła pozew do Sądu Rejonowego o ustalenie ustania stosunku pracy. Do dnia rejestracji sprawa nie została przez sąd rozstrzygnięta. Jej zdaniem, w związku z zaistniałymi okolicznościami odmowa przyznania zasiłku dla bezrobotnych jest bezzasadna. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty K. stwierdzając, że H.S. nie udokumentowała zgodnie z wymogami art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu okresu zatrudnienia uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku. Brak jest bowiem dokumentu potwierdzającego okresy pracy. Z wyjaśnień zainteresowanej wynika, że w terminie od dnia 1 sierpnia 1996r. do dnia 10 listopada 2002r. pracowała w firmie "A", a zatem w dniu rejestracji tj. 2 lutego 2004r. nie wykazała co najmniej 365 dni pozostawania w stosunku pracy. Zgodnie z przepisem § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 lutego 1997r. Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy (Dz.U. Nr 25, poz. 131 ze zm.) rejestracja bezrobotnego następuje w dniu przedłożenia kompletu dokumentów, o których mowa w § 3 ust. 1 i 2, po wypełnieniu przez osobę karty rejestracyjnej oraz poświadczeniu własnoręcznym podpisem w obecności pracownika pup prawdziwości danych i oświadczeń złożonych w karcie. Wprawdzie stosownie do treści § 3 pkt 7 cyt. rozporządzenia, w szczególnie uzasadnionych wypadkach starosta może wyrazić zgodę na rejestrację osoby nie posiadającej kompletu dokumentów, jednakże z akt sprawy nie wynika, że H.S. o taką rejestrację warunkową wystąpiła. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła H.S. stwierdzając, iż jest niezasadna. Podniosła, że winę za brak przyznania jej zasiłku dla bezrobotnych ponosi pracownik PUP, który udzielił jej niewłaściwych informacji, a z przebiegu rozmowy nie spisano żadnej notatki. Nadmienia, że została już ukarana przez pracodawcę, który nie wydając świadectw pracy i innych dokumentów pozbawił ją możliwości korzystania z zasiłku przedemerytalnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Na wstępie należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienie o charakterze procesowym. Stosownie do § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazuje się sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z tego względu właściwym do rozpoznania skargi H.S. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna wykazała naruszenie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczności sprawy wskazują na jej szczególny charakter, odbiegający od typowych przypadków, z jakimi organy mają do czynienia przy stosowaniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.). Nie można pominąć faktu, że sprawa miała wydźwięk społeczny, nie dotyczyła jednostkowego przypadku lecz grupy osób, które zostały pozbawione pracy w sposób niezgodny z prawem, a okoliczności te były organom znane. Wyjątkowość sytuacji skarżącej polegała na tym, że bez własnej winy i z przyczyn od siebie niezależnych, nie była w stanie sprostać wymogom jakie ustawodawca określił w § 2 ust. 1 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 3 powołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997r. Stosownie bowiem do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia, rejestracja osoby bezrobotnej następuje w dniu przedłożenia kompletu dokumentów, w tym świadectwa pracy oraz innych dokumentów, niezbędnych do ustalenia uprawnień. Uprawnienia te wynikają m.inn. z regulacji zawartej w art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która w odniesieniu do skarżącej uzależniała prawo do zasiłku dla bezrobotnych od konieczności zatrudnienia przez okres co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania z wynagrodzeniem w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia. Okoliczności podnoszone przez skarżącą, związane z niemożliwością przedłożenia w dniu zgłoszenia się do PUP kompletu dokumentów powinny zobligować organy administracji do podjęcia starań zmierzających do wyjaśnienia tej kwestii, albowiem od jej oceny zależał sposób rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo stwierdzenie, że skarżąca nie udowodniła, iż wcześniej występowała z wnioskiem o rejestrację warunkową jest niewystarczające, albowiem to organy administracji publicznej są zobligowane do działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa ( art. 8 kpa ) oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków jak również czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek ( art. 9 kpa). Należy zatem stwierdzić, że w świetle zasad wyrażonych w art. 8 i 9 kpa to na organach ciąży obowiązek wykazania, że informowały stronę o możliwości rejestracji warunkowej jaką dawały przepisy rozporządzenia. Brak przeprowadzenia w tym względzie postępowania wyjaśniającego stanowi istotne uchybienie skutkujące uchyleniem decyzji organów obu instancji administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa nie zdołały należycie wyjaśnić stanu faktycznego leżącego u podstaw rozstrzygnięcia zawartego w wydanej decyzji, Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji mając na względzie poczynione wyżej uwagi ustali czy istotnie skarżąca zgłosiła się w celu rejestracji w grudniu 2002r., jakich udzielono jej wówczas wskazówek, a jeżeli argumentacja H.S. co do braku udzielenia jej informacji w kwestii rejestracji warunkowej określonej w § 3 ust. 7 cyt. rozporządzenia potwierdzi się, organ powinien umożliwić stronie złożenie stosownego wniosku i rozpoznać go. W tym stanie rzeczy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło