II SA/Ke 630/05

Sygnatura akt: II SA/Ke 630/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant: referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi R. Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. II SA/Ke 630/05 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Wojewoda utrzymał w mocy decyzję wydaną w dniu [...] z upoważnienia Starosty W. , w sprawie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania dotyczącego pozostałej do spłaty części pożyczki udzielonej R. Ł. ze środków Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że w dniu [...] została zawarta pomiędzy Powiatowym Urzędem Pracy we W. a R.Ł. umowa dotycząca udzielenia pożyczki w kwocie 10.000 zł. na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Urząd Pracy we W. odmówił wnioskowanego przez R. Ł. umorzenia niespłaconej części pożyczki, z uwagi na niespełnienie warunków umowy dotyczących udokumentowania wydatkowania pożyczki w terminie określonym umową i terminowej spłaty zobowiązań. Na skutek skargi R. Ł. od decyzji Wojewody utrzymującej w mocy tę decyzję Starosty W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2004 r. uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku WSA w Krakowie stwierdził, że organy administracji przy rozstrzyganiu wniosku nie zbadały przesłanek z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity - Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, ze. zm.)bowiem nie wyjaśniły, czy za umorzeniem części pożyczki przemawiały szczególne względy gospodarcze lub społeczne. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji stwierdził, że R.Ł. w dniu 7 lipca 2003 r. spłacił całość zobowiązania, co stało się podstawą umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji uznał, że ponieważ w związku ze spłatą reszty pożyczki przestał istnieć przedmiot umorzenia, postępowanie w jego sprawie stało się bezprzedmiotowe. W skardze na tę decyzję R. Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o umożliwienie mu umorzenia 30 % pobranej kwoty pożyczki, a w związku z jej spłatą w całości, o zwrot wpłaconej kwoty, a także kwoty 598 zł. uiszczonej przez skarżącego tytułem karnych odsetek. Skarżący zarzucił, że organ I instancji wbrew wytycznym Wojewódzkie-go Sądu Administracyjnego w Krakowie nie zbadał przesłanek umorzenia niespłaconej części pożyczki ograniczając się do stwierdzenia faktu jej spłacenia w całości. Zarzucił też, że spłaty pozostałej części pożyczki wraz z karnymi odsetkami dokonał mimo nie rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w Krakowie, ponieważ został do tego zmuszony przez Powiatowy Urząd Pracy we W., który zagroził, że w razie niespłacenia pożyczki wypełni weksel i skieruje sprawę do sądu, co narazi skarżącego na dalsze koszty i odsetki. Skarżący wyjaśnił, że pieniądze na spłatę pozostałych 30 % pożyczki uzyskał z pożyczek jakie zaciągnął u rodziny i znajomych. Ponadto dodał, że jego sytuacja materialna jest w dalszym ciągu trudna. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził też, że wniosek skarżącego o umorzenie niespłaconej części pożyczki nie został rozpatrzony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni przepisu art. 105 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji również naruszenia przepisów postępowania, polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i naruszeniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego wskazanych w art. 8 i 9 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy o p.p.s.a.). W związku z treścią i podstawą prawną decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją należy stwierdzić, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy było jedynie to, czy postępowanie administracyjne było rzeczywiście bezprzedmiotowe, w znaczeniu zaprezentowanym przez organy administracji. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W niniejszej sprawie postępowanie wszczęte na skutek wniosku o umorzenie niespłaconej części pożyczki nie stało się, zdaniem sądu, bezprzedmiotowe. Za takim wnioskiem przemawiają istotne argumenty. Jak wynika z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wykonanie przez R. Ł. zawartej w dniu 20 lipca 1999 r. umowy pożyczki w części dotyczącej spłaty nie umorzonej części pożyczki udzielonej mu z Funduszu Pracy, nastąpiło w wyniku wadliwego, niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o umorzenie tej części pożyczki. Ta wadliwość działania administracji nie może, zdaniem sądu, rodzić dla strony negatywnych skutków, polegających na zaniechaniu merytorycznego rozpoznania jej wniosku o umorzenie niespłaconej części pożyczki na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. Nr 58/2003 poz. 514 ze zm.). Przyjęcie przeciwnego poglądu było by sprzeczne ze wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Krakowie, które z mocy art. 153 popsa wiążą w sprawie zarówno sąd jak i organy administracji, których działanie było przedmiotem zaskarżenia. Dopuszczenie interpretacji zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji naruszało by również ogólną zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 8 kpa. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Nie do pogodzenie z tą zasadą byłoby zaakceptowanie sytuacji, gdy na skutek wadliwego, sprzecznego z prawem działania administracji, nie mogło by dojść do merytorycznego rozpoznania wniosku strony. Przy ocenie sprawy należy mieć również na uwadze, że skarżący nie miał możliwości uniknięcia skutków decyzji o odmowie umorzenia części udzielonej mu pożyczki, przez złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzji Wojewody z dnia [...] . ze względu bowiem na negatywną treść tej decyzji (odmowa umorzenia pozostałej do spłacenia części pożyczki), nie podlegała ona wykonaniu, a więc i nie mogła być wstrzymana. Wadliwe przyjęcie, że postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe spowodowało, że organy obu instancji, z naruszeniem art. 7 kpa zaniechały podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności nie ustaliły okoliczności wskazanych w wyroku WSA w Krakowie tj. nie zbadały, czy za umorzeniem niespłaconej przez R. Ł. części pożyczki przemawiały szczególne względy gospodarcze lub społeczne, o czym mowa w art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wskazane wyżej naruszenia prawa miały istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ pozbawiły stronę możliwości skonkretyzowania jej praw i obowiązków wynikających z mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w drodze merytorycznej decyzji administracyjnej. Uchybienia prawa, o jakich mowa wyżej, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Starosty W., o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.