II SA/Ke 630/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2007r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego T. G. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania S. S. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] znak:[...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą S. S. dokonanie rozbiórki wiaty o średnicy 15m samowolnie realizowanej na działce nr ewidencyjny 127 w miejscowości W. gmina C. W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 3 grudnia 2001r. ustalono, że na działce nr 128 w miejscowości W. realizowany jest budynek wielofunkcyjny pod nazwą "Miejsce Obsługi Podróżnych" oraz okrągły zbiornik – które stanowią przedmiot odrębnych postępowań. Istniejący obiekt budowlany składający się z 16 słupów żelbetowych wylewanych z betonu o przekroju 20 x 45cm usytuowanych w okręgu o średnicy 15m ze ścianami betonowymi do wysokości 1,20m ponad poziom terenu, ściany od góry zwieńczone belką żelbetową o przekroju 20 x 20cm – został wykonany wiosną 2001r bez stosownego zgłoszenia w Urzędzie Gminy i Miasta C. Według inwestora S. S. miejsce to miało służyć do składowania materiałów budowlanych, w związku z realizacją głównej inwestycji. Wojewoda K. decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność pozwolenia z 1996r. na budowę obiektu "Miejsce Obsługi Podróżnych". W dniu 19 lipca 2002r. inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na dokończenie budowy oraz przedłożył projekt budowlany obiektu pod nazwą "zadaszone miejsce do grillowania". Decyzją z dnia [...] podjętą w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego uznając, że jest to obiekt małej architektury wymagający stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa Budowlanego zgłoszenia we właściwym organie architektoniczno-budowlanym, zaś takiego zgłoszenia inwestor nie dokonał. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2005r. sygn.akt II SA/Ke 175/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił opisane wyżej postanowienie wskazując brak skutecznego doręczenia decyzji z dnia [...]. Decyzją z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. S. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] motywując swoje stanowisko koniecznością uwzględnienia nowego stanu prawnego zaistniałego od dnia 11 lipca 2003r. W wyniku kolejnej kontroli przeprowadzonej w dniu 19 kwietnia 2006r. stwierdzono, że stan zaawansowania obiektu uległ zmianie: w czterech polach pomiędzy słupami nad ścianą betonową do belki wieńczącej wykonane jest wypełnienie z siporeksu, wewnątrz obiektu wykonano ścianki z cegły o zróżnicowanej wysokości i kształcie, od strony zachodniej do obiektu tego (poza okręgiem) dobudowane są dwa pomieszczenia o wymiarach w rzucie 1,20 x 3,10m, których ściany są murowane z siporeks, a strop żelbetowy wylewany, wykonana jest betonowa wylewka, nad obiektem znajduje się dwupoziomowa konstrukcja dachu typu namiotowego stalowo-drewniana częściowo pokryta gontem. Inwestor S. S. oświadczył, że zadaszone miejsce do grillowania wykonał na podstawie zgłoszenia z 2002r. co do którego Urząd nie wniósł sprzeciwu, a następnie w dniu 27.10.2003r. dokonał zgłoszenia zadaszenia obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, iż S. S. wnioskiem z dnia 27.10.2003r. zgłosił zamiar wykonania zadaszenia na słupach ogradzających składowisko materiałów budowlanych zgromadzonych od 1996r. W dniu 26.11.2003r. inwestor na wniosek organu uzupełnił zgłoszenie przedkładając stosowne dokumenty. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Gminy i Miasta w C. zgłosił sprzeciw w sprawie rozpoczęcia robót budowlanych polegających na wykonaniu zadaszenia na istniejących słupach ogradzających składowisko materiałów budowlanych uznając, że zadaszenie dotyczy obiektu objętego nakazem rozbiórki. W ocenie organu I instancji, istniejący na działce nr 127 obiekt nie jest obiektem małej architektury tj. zadaszeniem do grillowania lecz wiatą, dla której wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo Budowlane wstrzymał roboty budowlane związane z budową wiaty i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia: 1) do dnia 30.06.2006r. zaświadczenia Burmistrza Gminy i Miasta C. o zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku braku planu – ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 2) do dnia 31.08.2006r. dokumentów wymienionych w art. 33 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 Prawa Budowlanego. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku określonego w pkt 1 postanowienia, działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 cyt. ustawy PINB decyzją z dnia [...] nakazał rozbiórkę samowolnie realizowanej wiaty. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. S. podnosząc, iż od początku realizował obiekt małej architektury, dokonując wymaganego prawem zgłoszenia. Oceniając powyższą decyzję organ II instancji przyjął za prawidłowe ustalenia PINB, że zrealizowana wiata wymagała pozwolenia na budowę, a brak pozwolenia uzasadniał zastosowanie procedury legalizacyjnej przewidzianej art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Niespełnienie nałożonych przez organ obowiązków skutkuje stosownie do art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 rozbiórką obiektu budowlanego. Nadto organ II instancji podkreślił, że S. S. rozpoczął roboty budowlane wiosną 2001r., kiedy to nie posiadał ważnego pozwolenia na budowę obiektu "Miejsce Obsługi Podróżnych" a wszystkie działania podejmowane w celu kontynuacji przedsięwzięcia nie doprowadziły do uzyskania takiego pozwolenia. Z tego względu inwestor nie miał podstaw do podejmowania prac przygotowawczych, którymi są zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 3 zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów. Zmiana kwalifikacji prawnej wykonanych robót ma ścisły związek z tym co rzeczywiście zostało wykonane na działce a tym, co początkowo inwestor zgłaszał twierdząc, że przedmiotowy obiekt stanowi miejsce przechowywania materiałów budowlanych w związku z budową "Miejsca Obsługi Podróżnych". Obiekt zatem zmienił swój charakter i nie odpowiada już przepisowi art. 3 pkt 4 Prawa Budowlanego, który określa pojęcie obiektu "małej architektury". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Przede wszystkim należy stwierdzić, że już w toku pierwszej kontroli tj. w dniu 3.12.2001r. obiekt budowlany znajdujący się na działce nr ew. 127 w miejscowości W. nie był obiektem małej architektury. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu przed 11 lipca 2003r. (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) przez obiekt małej architektury należało rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące realizacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, drabinki, śmietniki. W ocenie Sądu wykonanie 16 słupów żelbetowych po okręgu o średnicy 15m ze ścianami betonowymi do wysokości 1,20m ponad poziom terenu, ściany od góry zwieńczone belką żelbetową o przekroju 20 x 20cm – nie spełnia wymogów określonych w powołanym wyżej przepisie, a w szczególności nie można uznać by tak wykonany obiekt był obiektem niewielkim. Wbrew stanowisku organu wyrażonego w decyzji z dnia [...] przedmiotowy obiekt należało zakwalifikować jako budowlę, a nie jako obiekt małej architektury. Według definicji zawartej w art. 3 pkt 3, w której wskazano przykładowo rodzaje budowli - budowla oznacza każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. Budowa tego rodzaju obiektu budowlanego wymagała pozwolenia na budowę, ponieważ art. 29 ustawy Prawo budowlane nie wyłączał budowli od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Uchybienie organu w kwestii oceny prawnej kwalifikacji wykonanego obiektu nie miało wpływu na dalszy tok postępowania z uwagi na uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] będącej następstwem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 sierpnia 2005r. sygn.akt II SA/Ke 175/05 jak również późniejszych zmian stanu faktycznego i prawnego w sprawie. Ustawa o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, która weszła w życie od dnia 11 lipca 2003r. w art. 7 ust. 2 wprowadziła zasadę, iż do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ – wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 - ustawy w brzmieniu po nowelizacji. Przepisy te stwarzały możliwość legalizacji obiektu budowlanego (jego części) będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Na gruncie konkretnej sprawy powyższa regulacja oznaczała, że po uchyleniu decyzją z dnia [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującej rozbiórkę obiektu małej architektury organ nadzoru I instancji miał obowiązek uwzględnić w istniejącym stanie faktycznym nowy stan prawny. W świetle ustaleń dokonanych w toku kontroli z dnia 19 kwietnia 2006r. nie budzi wątpliwości, iż realizowany na działce nr ewidencyjny 127 obiekt stanowi wiatę. Budowa wiaty zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wymaga pozwolenia na budowę, albowiem zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia dotyczy wiat o powierzchni zabudowy do 25m2. Należy zatem stwierdzić, że inwestor zarówno w stanie faktycznym przed nowelizacją ustawy Prawo budowlane jak też po jej nowelizacji takiego pozwolenia nie uzyskał. W tej sytuacji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż przedmiotowy obiekt był realizowany na podstawie dokonanego w 2002r. zgłoszenia a jego zadaszenie nastąpiło wobec braku sprzeciwu organu na zgłoszenie inwestora z dnia 27.10.2003r. dotyczące "zadaszenia na słupach ogradzających składowisko materiałów budowlanych zgromadzonych od 1996r.". Podkreślenia wymaga fakt, że po wezwaniu inwestora do uzupełnienia wniosku, którym dokonał zgłoszenia "zadaszenia" - organ decyzją z dnia [...] znak: [...] zgłosił sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia kompletnego wniosku tj. od dnia 1.12.2003r. (art. 30 ust. 1 pkt 5). Już zatem choćby z tego względu nie ma podstaw do uznania, że podejmując działania polegające na zadaszeniu wiaty, inwestor działał zgodnie z prawem. Z przedłożonego materiału dowodowego wynika, że inwestor na działce nr 127 dokonał samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 cyt. ustawy. W świetle zmienionej z dniem 11 lipca 2003r. ustawy Prawo budowlane z 1994r., właściwy organ stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez pozwolenia na budowę jest obowiązany wydać postanowienie wstrzymujące prowadzone roboty budowlane jednocześnie nakładając na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów o jakich mowa w art. 48 ust.3 tej ustawy. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] znak: [...] działając w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy rozpoczął proces legalizacji i wstrzymał roboty budowlane przy przedmiotowym obiekcie, nakazując inwestorowi złożenie do 30.06.2006r. zaświadczenia Burmistrza Gminy i Miasta C. o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku braku planu – ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 2) do dnia 31.08.2006r. dokumentów wymienionych w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa Budowlanego. Ponieważ inwestor nie spełnił tych obowiązków PINB działając zgodnie z prawem na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 cyt. ustawy decyzją z dnia [...] znak: [...] orzekł nakaz rozbiórki realizowanej wiaty. Stosownie bowiem do treści art. 48 ust. 4 powołanej ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 tego artykułu, który w tych okolicznościach obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki, nie dając organowi możliwości odstąpienia od jej nakazania. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i dlatego na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.