II SA/Ke 633/13

WyrokWSA w Kielcach2013-10-09

Skład orzekający: Renata Detka, Jacek Kuza, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki, obliczonej na podstawie powierzchni zabudowy i ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, jest zgodne z prawem, gdy zobowiązany twierdzi, że obowiązek został wykonany w całości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenia organów co do niewykonania w całości nakazu rozbiórki są prawidłowe, ponieważ analiza materiału dowodowego (w tym dokumentacji fotograficznej) wykazała pozostawienie elementów objętych nakazem. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a wysokość nałożonej grzywny została obliczona zgodnie z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co jest właściwe dla obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części. Grzywna ta ma charakter przymuszający, a nie karny, a jej wykonanie w całości skutkuje umorzeniem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na S. Z. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucił, że obowiązek został wykonany w całości i że wysokość grzywny została błędnie wyliczona. Organ II instancji uchylił postanowienie w części dotyczącej terminu wpłaty grzywny i orzekł co do istoty, wzywając do wpłaty grzywny w nowym terminie, a w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.),, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi S. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], po rozpatrzeniu zażalenia S Z na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakładające na S Z grzywnę w wysokości 19.138,95 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz wzywające zobowiązanego do wpłacenia powyższej grzywny na rachunek bankowy PINB w terminie 21 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w tym samym terminie, gdyż w przeciwnym razie będzie orzeczone wykonanie zastępcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wyznaczonego do wpłacenia grzywny w celu przymuszenia wraz z opłatą za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na rachunek bankowy organu egzekucyjnego i orzekając co do istotny sprawy, na podstawie art. 122 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przytaczanej dalej jako ustawa o egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2012, poz. 1015ze zm.) wezwał S Z do wpłacenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia wraz z opłatą za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny na rachunek bankowy organu egzekucyjnego - w terminie do dnia 19 lipca 2013r., a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tego postanowienia organ II instancji ustalił, że egzekwowany w sprawie obowiązek wynikał z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakazującej S Z rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego o wymiarach 3,78 x 6,60m, wykonanej od jego strony północnej na działce nr ewid. 370/2 położonej w m. [...], która to decyzja stała się ostateczna w organie I instancji ponieważ żadna ze stron nie wniosła od niej odwołania do organu II instancji. Następnie organ II instancji wyjaśnił, że upomnieniem z dnia [...] PINB , działając jako wierzyciel wezwał zobowiązanego do wykonania powyższego obowiązku rozbiórki, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji. W dniu 9 stycznia 2013 r. pracownicy organu I instancji dokonali kontroli sprawdzającej wykonania obowiązku, wynikającego z decyzji z dnia 30 października 2012 r. stwierdzając, że obowiązek ten został wykonany częściowo, tj. dokonano rozbiórki dachu nad rozbudową oraz rozbiórkę jednej ze ścian, Pozostały natomiast ściany od strony zachodniej i od strony północnej. W związku z takimi ustaleniami PINB działając już jako organ egzekucyjny, tytułem egzekucyjnym z dnia [...] wszczął w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem zaś z dnia [...] będącym przedmiotem niniejszego postępowania, organ egzekucyjny nałożył na S Z grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 19.138,95 zł z powodu uchylenia się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji stwierdził, że PINB jako organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem, wszczął w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne po upływie ustawowego siedmiodniowego terminu od dnia doręczenia upomnienia zobowiązanemu, a zatem zgodnie z art. 15 § 1 zdanie drugie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie, dotyczącego rozbiórki, organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych, tj. grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego. W ocenie organu odwoławczego organ egzekucyjny słusznie w pierwszej kolejności nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia, która jest najmniej dolegliwym środkiem egzekucyjnym w przypadku konieczności wyegzekwowania obowiązków wynikających z Prawa budowlanego. Organ zauważył też, że stosownie do przepisu art. 125 § 1 ustawy o egzekucji administracyjnej, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Organ II instancji uznał również, że wysokość nałożonej grzywny została przez organ egzekucyjny określona w sposób prawidłowy. Stosowanie bowiem do przepisu art. 121 § 4 ustawy o egzekucji administracyjnej jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Zgodnie zaś z przepisem § 5 cyt. wyżej art. 121 ustawy o egzekucji administracyjnej wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, 1/5 ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczenia premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Ponieważ powierzchnia zabudowy części budynku mieszkalnego objęta nakazem rozbiórki wynosi 24,94m2, tj. 3,78 x 6,60m, a zgodnie z obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia Komunikatem Prezesa GUS z dnia 21.02.2013r., ogłoszonym w Dz. Urz. GUS z dnia 25.02.2013r., poz. 9 - cena 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2012r. wynosi - 3837 zł - grzywnę w celu przymuszenia należało wyliczyć według wzoru 24,94 x 767,4 (1/5 kwoty 3837)= 19 138,95. Organ zwrócił też uwagę, że już po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłosił w dniu 23 maja 2013 r. Komunikat w sprawie ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2013r., podając cenę 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w kwocie 4019 zł., a zatem w kwocie wyższej niż kwota, która stanowiła podstawę do wyliczenia grzywny przez organ I instancji. Tym samym grzywna wyliczona w oparciu o cenę 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2013r. zł wyniosłaby w takim wypadku – 20.046,77 zł , a zatem więcej niż nakazał organ I instancji. Z uwagi jednak na wynikający z art. 139 Kpa w związku z art. 144 Kpa zakaz orzekania przez organ II instancji na niekorzyść strony wnoszącej środek zaskarżenia - organ odwoławczy nie mógł w tym zakresie zreformować rozstrzygnięcia organu I instancji na niekorzyść skarżącego. Odnosząc się do argumentów zażalenia organ II instancji podniósł, że nie zasługują one na uwzględnienie. Twierdzenie, iż obowiązek został w całości wykonany może stanowić podstawę do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o czym stanowi przepis art. 33 pkt 1 ustawy o egzekucji administracyjnej. Jednakże prawo wnoszenia zarzutów przysługuje jedynie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego wszczynającego postępowanie egzekucyjnego w administracji, o czym skarżący został pouczony wraz z doręczeniem tytułu wykonawczego. Jak wynika zaś z akt sprawy w ustawowym terminie skarżący nie wniósł zarzutu wykonania obowiązku w całości lub w części. W związku z powyższym zarzut ten nie może zostać rozpatrzony na etapie postępowania zażaleniowego w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia – jako oczywiście spóźniony. Niemniej jednak z akt sprawy wynika, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany w całości, ponieważ do rozebrania pozostały dwie ściany rozbudowanej części, co skutkuje brakiem bezprzedmiotowości postępowania, a na zobowiązanym w dalszym ciągu spoczywa obowiązek rozebrania dalszej części obiektu, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Odnośnie zarzutu dotyczącego wysokości grzywny, organ zażaleniowy wyjaśnił, że w przypadku obowiązku rozbiórki budynku lub jego części (w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego) organ egzekucyjny nie dysponuje uznaniem jak w przypadku nakładania grzywny za niedokonanie rozbiórki innych niż budynki obiektów budowlanych. Dlatego nie miał możliwości zmiany wysokości nałożonej grzywny. Na koniec organ wyjaśnił, że ponieważ wyznaczony przez organ I instancji termin uiszczenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia i opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia już upłynął, stosownie do przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa należało uchylić w tej części rozstrzygnięcie organu I instancji i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy o nowym terminie do wpłacenia nałożonej grzywny wraz z opłatą za wydanie postanowienia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł S Z, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania prowadzonego w celu przymuszenia go do wykonania obowiązku lub uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucił : 1. bezzasadne przyjęcie, że nie wykonał w terminie decyzji nakazującej wykonanie rozbiórki budynku mieszkalnego pomimo, że w pełni i w terminie ten obowiązek wykonał, o czym zawiadomił organ I instancji; 2. oczywiście błędne wyliczenie wysokości grzywny, a przez to rażące naruszenie treści art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że wybudowane wiele lat wcześniej ogrodzenie zostało wykorzystane jako jedna ze ścian budynku gospodarczego i pozostało po rozbiórce. Ogrodzenie to nie wymagało pozwolenia na budowę, nie było i nie jest częścią składową rozebranego budynku. Skarżący stwierdził, że nie wzniósł budynku mieszkalnego, ani też jego części poprzez rozbudowę istniejącego budynku. Połączył jedynie istniejące od lat ogrodzenie z domem mieszkalnym dachem jednospadowym zadaszając część podwórza bez wykonywania fundamentów. Zadaszenie to i wszystkie związane z zadaszeniem konstrukcje rozebrał niezwłocznie po wydaniu decyzji rozbiórkowej przywracając poprzedni stan. Odnośnie wysokości nałożonej grzywny skarżący podniósł, że znacznie przekracza maksymalną wysokość grzywny. Podniósł też, że zmiana na skutek jego odwołania rozstrzygnięcia i przyjęcie innej podstawy prawnej przez organ II instancji jest zmianą na niekorzyść do której organ nie był uprawniony. Powołując się na pogląd wyrażony w wyroku WSA w Kielcach z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie II SA/Ke 587/10 skarżący stwierdził, że wysokość grzywny w celu przymuszenia nie jest uzależniona od wartości obiektu podlegającego rozbiórce, a podstawowym kryterium jej nałożenia, jest ocena dolegliwości z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanej strony do wykonania nałożonego obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, bez konieczności stosowania bardziej uciążliwych środków. Skarżący zarzucił też, że nakładając na niego grzywnę organ I instancji nie kierował się treścią ustawy, ale działał w celu przymuszenia go jako radnego do rezygnacji ze składania zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które dotyczy niedopełnienia przez tego inspektora obowiązków służbowych w innej sprawie dotyczącej wybudowania budynku na wodociągu gminnym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia będącego przedmiotem skargi (art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Na wstępie należy zauważyć, że w związku z zakresem kognicji sądu administracyjnego określonym w przytoczonym art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, realizacja żądania skargi zawartego w jej pierwszym punkcie nie była możliwa nawet w razie jej uwzględnienia. Sąd administracyjny nie rozstrzyga bowiem sprawy administracyjnej załatwionej zaskarżonym do sądu aktem, ale rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną poprzez orzeczenie o legalności takiego aktu. W związku z tym jego uprawnienia określone w art. 145 p.p.s.a. ograniczają się – w razie uwzględnienia skargi - do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenie jego nieważności. Nie może on natomiast orzec o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w celu przymuszenia strony do wykonania obowiązku, tak jak to wnioskowł skarżący. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakazującej S Z rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego o wymiarach 3,78 x 6,60m, wykonanej od jego strony północnej na działce nr ewid. 370/2 położonej w miejscowości [...]. Prowadzone obecnie postępowanie egzekucyjne jest następstwem niewykonania przez zobowiązanych tego właśnie nakazu, co było jednak przez skarżącego kwestionowane. Twierdził on bowiem, że nakaz rozbiórki w całości wykonał, o czym zawiadomił organ I instancji. W ocenie Sądu jednak ustalenie organu co do niewykonania w całości nakazanej rozbiórki jest prawidłowe. Należy zauważyć, że określenie przedmiotu rozbiórki zostało ostatecznie dokonane w decyzji PINB z dnia [...], której S Z nie zaskarżył. Określenie tego przedmiotu zawarte w tamtej decyzji nie może być podważane na etapie postępowania egzekucyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 29 § 1 ustawy o egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (co dotyczy również zakresu tego obowiązku, a więc i określenia przedmiotu rozbiórki, czyli parametrów i charakteru obiektu budowlanego, który ma być rozebrany). Jak wynika więc z decyzji rozbiórkowej z dnia 30 października 2012 r., dotyczyła ona rozbudowy budynku mieszkalnego wykonanej od jego północnej strony, o wymiarach 3,78m x 6,60m, na działce położonej w Nizinach, przy czym konstrukcja tej rozbudowy została precyzyjnie określona w uzasadnieniu tej decyzji. Zgodnie z nim wschodnią i zachodnią ścianę rozbudowanego pomieszczenia na długości 1,5 m od ściany budynku mieszkalnego wykonano jako murowane z cegły ceramicznej, natomiast pozostałą część ściany zachodniej stanowi ściana istniejącego budynku gospodarczego. W obu tych ścianach tj. zachodniej i wschodniej zamontowano stolarkę drzwiową. Ścianę północną wykonano z prefabrykowanych betonowych elementów ogrodzeniowych (słupki i płyty przęsłowe). Przy północnej ścianie istniejącego budynku mieszkalnego usytuowano betonowe słupki ogrodzeniowe podpierające więźbę dachową o konstrukcji drewnianej pokrytą blachą trapezową. Ściany i słupy posadowiono na ławach i stopach fundamentowych. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 9 stycznia 2013 r., po upływie blisko miesiąca od daty upomnienia z dnia [...], którą to kontrolę przeprowadzili ci sami pracownicy PINB, którzy dokonali oględzin przedmiotowego obiektu w toku postępowania rozpoznawczego, stwierdzono pozostawienie elementów rozbudowy objętej nakazem rozbiórki z dnia [...], w postaci: betonowych słupków usytuowanych przy ścianie istniejącego budynku mieszkalnego, fragmentu zachodniej ściany z zamontowaną stolarkę drzwiową oraz części rozbudowy od strony północnej, tj. części prefabrykowanych betonowych elementów ogrodzeniowych (słupki i płyty przęsłowe) stanowiących północną ścianę rozbudowy. W czasie tej kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną (k. I – 15 akt administracyjnych), na której wszystkie opisane elementy są dobrze widoczne. Z uwagi na stwierdzenie niewykonania w całości nakazu rozbiórki orzeczonego decyzją z dnia [...], organ I instancji w piśmie z dnia 11 stycznia 2013 r. poinformował stronę, że wykonane roboty rozbiórkowe nie mogą być uznane za wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji. W odpowiedzi na to pismo S Z przesłał do organu fax, w którym nie zgodził się z treścią pisma organu stwierdzając, że od strony północnej pozostawił płot oddzielający podwórko, a od strony zachodniej letnią kuchnię z wyjściem na ogródek. Żadnych innych prac rozbiórkowych skarżący już później nie wykonywał, co przyznał na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. (k. 20). W przedstawionych okolicznościach nie może być zdaniem Sądu wątpliwości, że ustalenie organów co do nie wykonania w całości nakazu rozbiórki jest niewadliwe. Sam skarżący przyznał na rozprawie przed Sądem, że nie rozebrał jednej belki znajdującej się na płocie od północnej strony przedmiotowej rozbudowy, która to belka podtrzymywała rozebrany dach. Analiza protokołu z kontroli z 9 stycznia 2013 r., a zwłaszcza sporządzonych wówczas zdjęć nie pozostawia wątpliwości, że również betonowe słupki usytuowane przy północnej ścianie istniejącego budynku mieszkalnego, co do których nawet skarżący nie twierdził, aby były częścią jakichś innych obiektów budowlanych, nie zostały przez niego rozebrane. To samo dotyczy fragmentu zachodniej ściany z zamontowaną stolarką drzwiową, która nie może stanowić "letniej kuchni z wyjściem na ogródek", skoro na wspomnianych zdjęciach, za przeszklonymi drzwiami stanowiącymi wspomnianą stolarkę widoczne jest podwórko, a nie letnia kuchnia, która prawdopodobnie znajduje się bardziej na północ. Nieskuteczne natomiast były twierdzenia S Z co do tego, że pozostawiona północna część przedmiotowej rozbudowy stanowi płot oddzielający podwórko, który stoi tam od wielu lat. Po pierwsze dlatego, że na wspomnianych zdjęciach oprócz domniemanego płotu znajdują się prefabrykowane betonowe elementy ogrodzeniowe (słupki i płyty przęsłowe), przystawione do tego płotu. Po drugie natomiast, skoro w decyzji rozbiórkowej za część przedmiotowej rozbudowy została uznana jej północna ściana wykonana z prefabrykowanych betonowych elementów ogrodzeniowych (słupki i płyty przęsłowe), to obecne twierdzenia skarżącego, że cała ta ściana stanowi stare ogrodzenie nie wymagające pozwolenia na budowę i nie będące częścią tej rozbudowy – nie mogą być w niniejszej sprawie uwzględnione, ani weryfikowane z uwagi na przytoczoną wyżej zasadę wynikającą z art. 29 § 1 ustawy o egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących wadliwego określenia kwoty nałożonej grzywny w celu przymuszenia, Sąd stwierdza, że nie są one zasadne. Zarówno powołane przez skarżącego orzeczenie WSA w Kielcach z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 587/10, jak i wywody zawarte w skardze dotyczą grzywny w celu przymuszenia orzekanej na podstawie art. 121 § 2 i 4 ustawy o egzekucji administracyjnej, której wysokość rzeczywiście nie jest uzależniona od wartości obiektu podlegającego rozbiórce, ma – co do jej wysokości – charakter uznaniowy i określoną maksymalną wysokość (10.000 zł dla osób fizycznych). W niniejszej sprawie jednak przepis art. 121 § 2 nie miał zastosowania, ponieważ nałożona grzywna znajdowała oparcie w art. 121 § 5 powoływanej ustawy. Zgodnie z nim natomiast, wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Wysokość nałożonej na skarżącego grzywny została wyliczona w zgodzie z tym przepisem, a także z prawidłowym zastosowaniem art. 139 w zw. z art. 144 kpa. Co do tego natomiast, że przedmiotem rozbiórki była część budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nie może być wątpliwości, ponieważ zostało to jednoznacznie przesądzone w sentencji ostatecznej decyzji rozbiórkowej z dnia 30 października 2012 r. oraz w opartym na niej tytule wykonawczym z dnia 3 kwietnia 2013 r. Poza tym sam skarżący stwierdził w uzasadnieniu skargi, że orzeczony nakaz rozbiórki dotyczył parterowego budynku, tyle że gospodarczego, a nie mieszkalnego, co w świetle treści przytoczonego przepisu art. 121 § 5 ustawy o egzekucji administracyjnej nie ma prawnego znaczenia. Określony w tym przepisie sposób obliczania grzywny w celu przymuszenia dotyczy bowiem wszystkich budynków, a nie tylko mieszkalnych. Na koniec należy podkreślić, że na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek doprowadzenia do wyegzekwowania realizacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Ponieważ skarżący pomimo upomnienia, przedmiotowej rozbudowy w całości nie rozebrał, organ nie tylko był uprawniony ale i zobowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, a w jego ramach do zastosowania wszystkich niezbędnych środków mających na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z dnia [...]. Jedynym przy tym sposobem uniknięcia dalszego prowadzenia egzekucji jest zastosowanie się przez skarżącą do objętego tytułem wykonawczym obowiązku. Stosownie do treści art. 119 § 2 ustawy o egzekucji administracyjnej grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepieniężnym. Z kolei zgodnie z art. 7 § 2 ww. ustawy, organ egzekucyjny powinien stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W niniejszej sprawie organ miał do wyboru dwa środki: grzywnę w celu przymuszenia albo wykonanie zastępcze przewidziane w art. 127 ustawy, polegające na zleceniu innej osobie wykonania egzekwowanego obowiązku na koszt zobowiązanego. Podkreślić należy, że nałożona zaskarżonym postanowieniem grzywna nie jest karą pieniężną, lecz środkiem mającym na celu przymuszenie skarżącego do wykonania przez niego obowiązku rozbiórki. Warto też przypomnieć skarżącemu, że wykonanie w całości orzeczonej rozbiórki przed ściągnięciem nałożonej grzywny, skutkuje umorzeniem tej grzywny, stosownie do art. 125 § 1 ustawy. Powyższa okoliczność przemawia także za podzieleniem stanowiska organu, że w tej konkretnej sytuacji bardziej uzasadnione jest zastosowanie środka w postaci grzywny w celu przymuszenia niż wykonania zastępczego. To ostatnie bowiem pociągnęłoby za sobą znaczne koszty (wyceny robót, wykonania dokumentacji technicznej, wyłonienia wykonawcy itp.), którymi obciążony zostałby skarżący, niezależnie od kosztów samej rozbiórki. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego kierowania się przez organ I instancji przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia przesłankami pozaprawnymi, należy zauważyć, że skontrolowane postanowienie tego organu jest zgodne z przepisami prawa, a wniosek skarżącego o wyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego został załatwiony odmownie postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...]. Nie można też zgodzić się z zarzutem niedopuszczalnej zmiany postanowienia organu I instancji przez organ II instancji na niekorzyść żalącego się, skoro organ I instancji zastosował właściwy przepis art. 121 § 5 ustawy o egzekucji administracyjnej, a tylko omyłkowo powołał w podstawie prawnej swej decyzji również art. 121 § 2, którego nie stosował. Mając powyższe na uwadze oraz uwzględniając to, iż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego zostało doręczone S Z upomnienie, tytuł wykonawczy został wystawiony po upływie 7 dni od jego doręczenia, a wysokość nałożonej grzywny została prawidłowo przez organ II instancji określona i umotywowana, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia bądź stwierdzenia jego nieważności. Skoro zaś podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło