II SA/Ke 636/11
PostanowienieWSA w Kielcach2012-01-13
Skład orzekający: Sędzia Teresa Kobylecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest bezrobotna, nie posiada dochodów ani majątku, a jej rodzice uzyskują niskie dochody, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jej sytuacja materialna, brak dochodów i majątku, a także niskie dochody rodziców utrzymujących ją, wskazują na niemożność poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Konieczność uiszczenia opłat sądowych i kosztów pełnomocnika stanowiłaby dla niej i jej rodziny zbyt duże obciążenie finansowe, uniemożliwiające realizację podstawowych potrzeb życiowych i dostęp do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
M.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni jest bezrobotna, nie posiada dochodów ani majątku, a utrzymują ją rodzice o niskich dochodach. Wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który oddalił jej wcześniejszy wniosek. W uzasadnieniu sprzeciwu opisała swoją trudną sytuację materialną związaną z niemożnością prowadzenia działalności gospodarczej w zrujnowanym kiosku, na którego rozbiórkę i budowę nowego przeznaczyła oszczędności.Rozstrzygnięcie
Sąd zwolnił M.S. od kosztów sądowych w całości i ustanowił dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy tymczasowego obiektu budowlanego postanawia I. zwolnić M.S. od kosztów sądowych w całości; II. ustanowić dla M.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. S. domagała się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnego stałego źródła dochodu na swoje utrzymanie. Nie posiada też żadnego majątku. Jest na utrzymaniu rodziców uzyskujących łączny dochód miesięczny brutto w kwocie 1560,13 zł, z którymi zamieszkuje. W związku z tym nie stać jej na uiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem ani na opłacenie adwokata z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentowania przed NSA.
Referendarz sądowy przy Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach postanowieniem z dnia 22 grudnia 2011 r. oddalił wniosek M. S.
o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosek o ustanowienia adwokata.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyła M. S. wnosząc
o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
W uzasadnieniu podniosła, że kiosk o powierzchni 14 m2 został wybudowany
w 1998 r. i "od kilku lat przedstawia obraz nędzy i rozpaczy albowiem praktycznie popadł w ruinę" a skarżąca nie miała środków aby go remontować czy konserwować
w związku z czym od kilku lat nie prowadziła w nim działalności gospodarczej. Po zawarciu umowy najmu gruntu o większej powierzchni postanowiła rozebrać stary kiosk i wybudować nowy, na który to cel przeznaczyła całe swoje oszczędności oraz oszczędności rodziny zgromadzone na przestrzeni kilkunastu lat. Z powodu sprzeciwu Prezydenta miasta Kielce w sprawie zamiaru budowy nie może prowadzić w kiosku tym działalności. Nie mogła go również podnająć. W efekcie nie miała możliwości uzyskania jakiegokolwiek dochodu z tego obiektu.
Wskazała również, że od kilkunastu lat jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem osądu jest zatem złożony przez M. S. wniosek
o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym ), przy czym stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Z treści złożonego przez skarżącą wniosku wynika, że sama dochodu nie uzyskuje a rodzice, na których jest utrzymaniu, uzyskują go w kwocie niskiej
w stosunku do potrzeb trzyosobowej rodziny. Sytuacja ta nie daje zdaniem Sądu możliwości uiszczenia przez nią kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Konieczność uiszczenia tych kosztów w wysokości 350 zł (opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz wpis od skargi kasacyjnej), a także kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, byłaby dla skarżącej i jej rodziny zbyt dużym obciążeniem finansowym uniemożliwiającym realizację podstawowych potrzeb życiowych.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, Sąd przychylił się do wniosku strony skarżącej.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło