II SA/Ke 638/07
WyrokWSA w Kielcach2008-02-13
Skład orzekający: Renata Detka, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego uznanych później przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i postanowienie, stwierdzając, że zostały one wydane na podstawie przepisów Prawa budowlanego, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją. Nawet jeśli w dacie wydawania decyzji przez organy administracji przepisy te obowiązywały, sąd nie może zaakceptować decyzji opartej na przepisie, którego legalność została podważona przez Trybunał Konstytucyjny. Taka sytuacja stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej S. S. rozbiórkę stacji tankowania gazem, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji ustaliły, że stacja została wybudowana na działce nr III w okresie między 14.05.2001r. a 7.04.2003r., podczas gdy pozwolenie na budowę dotyczyło działki nr II i miało ograniczony termin ważności. Skarżący podnosił, że nie dopuścił się samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją akty, uznając, że zostały wydane na podstawie przepisów Prawa budowlanego, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i postanowienie; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; przyznano koszty pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2008r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; IV. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego A. K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT oraz 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania S. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...], nakazującą S. S. rozbiórkę stacji tankowania gazem znajdującej się na działce nr [...] w miejscowości W., gmina C., wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy wskazał, że wskutek interwencji Zarządu Parków Krajobrazowych z dnia [...] na działkach nr I, II, III w miejscowości W., gmina C., zostały przeprowadzone w dniu [...] oględziny, w trakcie których ustalono, iż w południowej części działki nr III znajduje się funkcjonująca stacja dystrybucji gazu płynnego propan-butan.
Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw propan-butan dla tankowania pojazdów auto-gaz wraz z zabudową urządzeń towarzyszących, pompą auto-gaz i dystrybutorem do tankowania samochodów gazem płynny propan w obrębie działek nr I, II, III we wsi W. ustalił Burmistrz C. decyzją z dnia [...], ograniczając jej termin ważności do dnia [...]. W rozstrzygnięciu tym zawarto informację, że roboty budowlane można rozpocząć na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor nie wystąpił jednakże w terminie ważności w/w decyzji o takie pozwolenie.
Decyzją z dnia [...] Burmistrz C. zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. S. pozwolenia na budowę stacji dystrybucji gazu płynnego propan-butan na działce nr [...]. Ponadto, w pozwoleniu tym, z uwagi na czasowy charakter inwestycji, określono użytkowanie obiektu na okres 3 lat.
W dniu [...] do organu I instancji zgłosił się D. S. - właściciel w/w działek, oświadczając, że inwestorem wszystkich robót budowlanych związanych z budową stacji tankowania gazu jest jego ojciec - S. S., zaś ustawienie obiektów stacji nastąpiło około 5 lat temu.
Podczas kolejnych oględzin dokonanych w dniu [...] ustalono, iż na przedmiotowych działkach znajduje się między innymi użytkowana stacja tankowania gazu, na którą składa się agregat pompowy wraz z dystrybutorem ustawiony na betonowej płycie oraz dyżurka o wymiarach w rzucie 4,0 x 4,20 m. Według oświadczenia obecnego podczas oględzin S. S. stacja ta w obecnym usytuowaniu - na działce nr III - została postawiona około 1994r., na co posiadał pozwolenie na budowę wydane przez Urząd Gminy.
W dniu [...] S. S. złożył dodatkowe wyjaśnienia, w których wskazał, iż w 1997r. nastąpiła ponowna legalizacja stacji auto - gaz na skutek zgłoszenia dokonanego w Urzędzie Rejonowym - po uprzednim zdemontowaniu tej stacji.
Organ I instancji ustalił, że S. S. nie posiadał dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę stacji tankowania gazem na działce nr III. Natomiast po upływie terminu wskazanego w decyzji z dnia [...] inwestor dokonał rozbiórki stacji, przenosząc ją następnie z działki nr B na działkę nr C. Przedmiotowa budowa miała miejsce między 14.05.2001r. a 7.04.2003r., o czym świadczy treść odpowiednich map. Ze względu na powyższe, zdaniem organu, stacja stacji tankowania gazu na działce Nr III została wykonana samowolnie.
Wobec nieprzedłożenia przez inwestora dokumentów wyszczególnionych w postanowieniu organu I instancji z dnia [...] o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z budową w/w obiektu (wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane) organ I instancji decyzją z dnia [...] nakazał S. S. rozbiórkę przedmiotowej stacji tankowania gazem, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...]. Powodem uchylenia decyzji było między innymi to, że została podjęta bez stosownego zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Natomiast w postanowieniu nie wyjaśniono, o jakie dokumenty chodzi.
Ze względu na powyższe organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie i po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] nakazał S. S. wstrzymanie robót budowlanych związanych z budową stacji tankowania gazem na działce Nr III w miejscowości W., gmina C., z powodu zrealizowania budowy bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy budowa nie została zakończona pod względem prawnym oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia odnośnie zrealizowanej samowolnie stacji tankowania gazem następujących dokumentów:
1) zaświadczenia Burmistrza C. o zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, tj. 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 cyt. ustawy, aktualnym na dzień opracowania projektu, przy czym przedłożony projekt winien być sprawdzony w trybie art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
w terminie do dnia [...], pouczając, że niedopełnienie wymienionych obowiązków w określonym terminie skutkować będzie wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu.
Z uwagi na niezłożenie w/w dokumentów organ I instancji decyzją z dnia [...] znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 cyt. ustawy, nakazał S. S. rozbiórkę stacji tankowania gazem znajdującej się na działce Nr III w miejscowości W., gmina C., wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, przy czym rozbiórka objęła: instalację zbiornikową (dwa zbiorniki na gaz wraz z fundamentem płytowym), rurociąg gazowy technologiczny, pompę tłoczną gazową i dystrybutor oraz ustawiony obok obiekt kontenerowy o wymiarach w rzucie 4,0 m x 4,2 m do obsługi tej stacji.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł S. S., podnosząc, iż nie dopuścił się samowoli budowlanej. Projekt przenośnej stacji "Auto-gaz" w miejscowości W. został bowiem zatwierdzony przez Burmistrza C., a w skład tej posesji wchodzą działki I, II, III. Podkreślił, że na wniosek urzędnika dopisał, celem uściślenia, dokładne położenie w/w stacji. Zezwolenie wydano niezgodnie z wnioskiem. Obecnie "organ nie chce sprostować swojej pomyłki". Pomimo złożonego wniosku o wydanie nowych warunków na budowę tej stacji, warunków tych nie wydano z uwagi na zawieszenie postępowania do czasu wydania przez Wojewodę decyzji w sprawie budowy drogi krajowej [...].
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, w całości podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu I instancji. Podkreślił, że budowa stacji tankowania gazem na przedmiotowej działce wymagała bowiem uzyskania pozwolenia na budowę - stosownie do art. 29 ust. 1 cyt. ustawy. W ocenie organu II instancji niezłożenie przez S. S. dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia [...] skutkowało wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...] orzekającej nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej stacji tankowania gazem.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wskazał, że pozwolenie na budowę w/w stacji dotyczyło działki nr II, nie zaś działki nr III i po upływie 3 lat straciło swoją ważność. Natomiast z zaświadczenia z Urzędu Gminy z dnia [...], przedłożonego przez S. S., wynika jedynie, iż gmina C. nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego i nie ma możliwości określenia statusu działek Nr I, II, III.
Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. S., zarzucając, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o "nieprawdziwe przesłanki". Dowodzą tego, zdaniem skarżącego, jego odwołania oraz dokumenty wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dotyczące budowy w/w stacji. Do skargi załączono m. in. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] o uchyleniu postanowienia z dnia [...] wydanego z upoważnieniu Burmistrza C. o odmowie sprostowania błędu w decyzji Burmistrza C. z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego konstrukcji zespolonej stacji dystrybucji gazu na działce nr II położonej we W. i udzieleniu pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga odniosła zamierzony skutek, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości.
Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, wskazać należy, że w ustalonym przez organy stanie faktycznym zastosowanie znajduje przepis art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Z materiału dowodowego zebranego w aktach administracyjnych bezsprzecznie wynika, że S. S., wybudował obiekt stacji dystrybucji gazu płynnego propan-butan na działce nr III, bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a tym samym dopuścił się samowoli budowlanej.
Organy obu instancji słusznie przyjęły, że budowa na działce nr IIII w miejscowości W., gmina C., stacji tankowania gazem z instalacją zbiornikową, na którą składają się dwa zbiorniki na gaz wraz z fundamentem płytowym, rurociąg gazowy technologiczny, pompa tłoczna gazową i dystrybutor oraz ustawiony obok obiekt kontenerowy o wymiarach w rzucie 4,0 m x 4,2 m do obsługi tej stacji, wymagała uprzedniego uzyskania przez skarżącego pozwolenie na budowę - stosownie do art. 28 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 cyt. ustawy.
Stosownie bowiem do art. 28 ust. 1 cyt. ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Wskazania ponadto wymaga, iż realizacja przedmiotowej inwestycji nie mieści w kategorii obiektów określonych tak w art. 29 ustawy, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, jak i w art. 30 tej ustawy, które wymagają jedynie zgłoszenia. Zgodnie z art. 3 ust. 7 cyt. ustawy robotami budowlanymi jest m. in. budowa. Z kolei stosownie do art. 3 ust. 6 cyt. ustawy, przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b ustawy obiektem budowlanym jest m. in. budowla stanowiąca całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, stosownie zaś do art. 3 ust. 3 ustawy budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, części budowlane urządzeń technicznych jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że stacja dystrybucji gazu płynnego propan-butan położona na działce nr III jest budowlą w rozumieniu art. 3 ust. 3 cyt. ustawy, zaś jej wzniesienie przez skarżącego należy zakwalifikować jako budowę obiektu budowlanego - stosownie do treści art. 3 ust. 6 cyt. ustawy - co słusznie uczyniły organy administracji.
Podzielić także należy dokonane przez organy obu instancji ustalenia, iż stacja tankowania gazem została wybudowana na działce nr III w okresie między 14.05.2001r. a 7.04.2003r. Jak bowiem wynika z mapy przyjętej do zasobu Starostwa Powiatowego w dniu 14.05.2001r. (K-I-26) stacja tankowania gazu usytuowana jest na działce o nr II (oznaczenie nr 6), nie zaś na działce oznaczonej nr III. Z kolei na mapie przyjętej do w/w zasobu w dniu 7.04.2003r. przedmiotowa stacja zlokalizowana jest na działce nr III (K-I-28).
Wymaga podkreślenia, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Burmistrza C z dnia [...] 1 zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca S. S. pozwolenia na budowę stacji dystrybucji gazu płynnego propan-butan, z której wynika, iż inwestycja będzie realizowana na działce nr II, a z uwagi na jej czasowy charakter, ustalono okres użytkowanie tego obiektu na 3 lata.
Z powyższych względów za bezzasadne uznać należy zarzuty skarżącego, iż prowadził budowę stacji gazu płynnego propan-butan na działce nr III w oparciu
o ważne pozwolenia na budowę. Niezależnie bowiem od wskazanego w w/w decyzji ograniczonego okresu użytkowania tego obiektu stwierdzić trzeba, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany na zupełnie innej działce niż wymieniona w treści pozwolenia na budowę.
W konsekwencji tych okoliczności zasadnie organy uznały, iż przedmiotowa stacja została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, co przesądza o prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Stosownie bowiem do art. 48 ust. 1 cyt. ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 1, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
i nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 pkt 2), właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
W myśl art. 48 ust. 3 ustawy w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy
z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Z kolei zgodnie z art. 48 ust. 4 cyt. ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Mając na uwadze powyższe podnieść należy, iż S. S. nie wykonał w terminie nałożonych obowiązków określonych w postanowieniu z dnia [...], co przesądza o zasadności orzeczenia przez organ I instancji nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu i utrzymaniu tego rozstrzygnięcia w mocy przez organ odwoławczy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem nie sposób jednak pominąć faktu, że wyrokiem z dnia 20.12.2007r. sygn. P 37/2006, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b
i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Sentencja tego wyroku ogłoszona została w Dz. U. nr 247, poz.1844.
W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że dysponowanie decyzją
o warunkach zabudowy, ostateczną w dniu wszczęcia postępowania rozbiórkowego, ustawodawca uczynił warunkiem zalegalizowania samowoli dokonanej na terenie, na którym nie obowiązuje plan miejscowy. Równocześnie warunkiem legalizacji samowoli dokonanej na terenie, na którym obowiązuje plan miejscowy, ustawodawca uczynił uzyskanie zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami tego planu, przy czym nie ma żadnych obostrzeń co do daty takiego zaświadczenia. Oznacza to faktyczne zróżnicowanie sytuacji prawnej sprawców samowoli, według kryterium obowiązywania na danym terenie planu miejscowego. Tymczasem adresatami regulacji poświęconej legalizacji samowoli są podmioty, które wybudowały obiekty budowlane bez pozwolenia na budowę, i to właśnie ten brak stanowi cechę relewantną. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zróżnicowanie sytuacji prawnej inwestorów, wynikające z przyczyn od nich niezależnych (a do takich należy obowiązywanie, albo nieobowiązywanie, na danym terenie planu miejscowego), godzi w zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa oraz rodzi wątpliwości co do racjonalności działań prawodawcy.
Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia (o ile termin ten nie zostanie inaczej określony). Oznacza to, że z tym dniem przepis prawa poddany negatywnej ocenie Trybunału Konstytucyjnego traci obowiązującą moc. Jakkolwiek w dacie zaskarżonej decyzji art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" nie został jeszcze wyeliminowany z obrotu prawnego, to już wtedy był niezgodny z przepisem ustawy.
W tym miejscu podnieść należy, iż zgodnie z art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej i jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba, że stanowi ona inaczej. Z kolei zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Z tych unormowań wynika po pierwsze, że przepisy Konstytucji są prawem najwyższej rangi, a po drugie, że podlegają, tak jak i przepisy innych ustaw, bezpośredniemu stosowaniu przez sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, nie może nie uwzględnić stanu potwierdzonego późniejszym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Niedopuszczalne byłoby bowiem zaakceptowanie przez Sąd decyzji wydanej w oparciu o przepis, którego legalność została podważona przez Trybunał Konstytucyjny.
W konsekwencji wskazanych okoliczności, orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny, już po wydaniu zaskarżonej decyzji, o niekonstytucyjności obowiązującego przepisu, który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji musi być kwalifikowane przez Sąd jako wadliwość będącą podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145 a k.p.a.
Zasada stosowania szerokich możliwości eliminowania z obrotu prawnego aktów opartych na przepisach niezgodnych z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą została sformułowana w art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym przepisem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Wynika z tego, iż w przypadku wydania aktu w oparciu o przepis niekonstytucyjny, ustawa zasadnicza wprowadza możliwość zastosowania takich środków proceduralnych, aby zrealizować zasadę stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują w takiej sytuacji możliwość żądania wznowienia postępowania (art. 145a).
Ze względu na okoliczność, iż podstawą prawną zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia z dnia [...] nakładającego obowiązki, których niewykonanie skutkowało orzeczonym nakazem rozbiórki obiektu budowlanego, były przepisy ustawy niezgodne z Konstytucją, niezbędnym dla końcowego załatwienia sprawy było uchylenie wszystkich wymienionych wyżej aktów, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I i II wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b i art. 134 w związku z art. 135 ustawy p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt III znajduje oparcie w art. 152 ustawy p.p.s.a.
O kosztach Sąd orzekł jak w pkt IV sentencji wyroku na podstawie § 15 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło