II SA/Ke 638/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2014r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 61a § 1 kpa, odmówiło wszczęcia, na wniosek K. S., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] zatwierdzającej umowę sprzedaży gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,33 ha, pomiędzy J. K. a C, a prozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że K. S. w dniu 21 czerwca 2013r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] ,atwierdzającej umowę sprzedaży gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,33 ha, pomiędzy J. K. a C. , zarzucając, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Odmawiając postanowieniem z dnia [...] wszczęcia przedmiotowego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło rozstrzygnięcie ostateczną decyzją. W przypadku zaistnienia takich okoliczności organ władny jest na podstawie art. 61a § 1kpa odmówić wszczęcia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że już na wniosek K. S. toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] i zostało zakończone ostateczną decyzją. Organ wskazał, że bezspornym jest, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia 18 września 2009r. po rozpatrzeniu wniosku K. S. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] zatwierdzającej umowę sprzedaży gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,33 ha pomiędzy J. K., a C. W ocenie Ministra decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...] na tle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jej wydania, nie zawierała naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które mogły by być uznane za rażące naruszenie prawa, nie była też dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, które stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Po rozpatrzeniu wniosku K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia 12 listopada 2009r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 18 września 2009r. Organ podkreślił, że sprawa prawidłowości decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...]1977r została ostatecznie rozstrzygnięta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skoro było już prowadzone w trybie art. 156 § 1 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...], to ponowny wniosek w tej samej sprawie jest niedopuszczalny. W takich okolicznościach sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznało że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] zatwierdzającej umowę sprzedaży gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,33 ha pomiędzy J. K., a C. odpowiada prawu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniosła K. S., zarzucając postanowieniu naruszenie prawa, poprzez nie połączenie wniosku jej ze sprawą zainicjowaną przez jej brata B. K., co do którego nie zachodziła przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania, albowiem brat nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Rolnictwa. W ocenie skarżącej, wnioski dwóch osób złożone w tym samym zakresie przedmiotowym winny być rozpoznawane łącznie, a nie w odrębnych postępowaniach. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w sprawie prowadzonej przez Ministra Rolnictwa z wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] ówczesny pełnomocnik K. S. nie podniósł argumentacji, że matka skarżącej bez tytułu prawnego rozporządziła własnością skarżącej oraz jej rodzeństwa do przedmiotowego gospodarstwa. W ocenie skarżącej postępowanie przed Ministrem prowadzone było nie starannie, bowiem do udziału w nim nie wezwano rodzeństwa skarżącej. Błąd ten powieliło również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w niniejszym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd administracyjny dokonuje jego oceny w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie jego wydania i w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydawania. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie pozostawania jego w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Przedmiotem oceny w sprawie niniejszej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie tegoż organu z dnia 18 grudnia 2013r. o odmowie wszczęcia, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] zatwierdzającej umowę sprzedaży gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,33 ha pomiędzy J. K. a C. Odmowa wszczęcia postępowania nastąpiła z powodu stwierdzenia przez organ, że było już prowadzone w trybie art. 156 § 1 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...], i ponowny wniosek w tej samej sprawie jest niedopuszczalny. Zgodnie z art. 61 a § 1 kpa gdy żądanie , o którym mowa w art. 61 kpa ( żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Należy wskazać, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce, gdy wystąpi niedopuszczalność wszczęcia postępowania z przyczyn przedmiotowych bądź z przyczyn podmiotowych. Do przyczyn podmiotowych należy zaliczyć złożenie wniosku przez podmiot nie posiadający przymiotu strony w sprawie, natomiast do przyczyn przedmiotowych należy zaliczyć sytuacje które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Okolicznością nie budząca wątpliwości w niniejszej sprawie jest fakt, że z wniosku K. S. toczyło się już postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] Ostateczną decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję własna z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] Należy wskazać, że organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zobowiązany jest do ustalenia z urzędu, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta którąkolwiek z wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 1999r. w sprawie IV SA 1889/97, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994r. w sprawie II SA 2164/92). Skoro zatem prowadzone, już było postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] ponowny wniosek w tej samej sprawie jest niedopuszczalny. Nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie chociażby skarżąca powoływała się na inne przyczyny nieważności. Ponowne postępowanie byłoby bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana w poprzednim postępowaniu ( wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003r. w sprawie I SA 2038/01). Uwzględnienie żądania K. S. i wydanie nowej decyzji nadzorczej w sprawie, w której funkcjonuje w obrocie prawnym ostateczna decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] prowadziłaby do wydania decyzji obciążonej wadą nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Podniesione w skardze zarzuty dotyczące braku połączenia wniosku K. S. z wnioskiem jej brata B. K. i nie zawiadomienia o toczącym się postępowaniu pozostałego rodzeństwa nie mają usprawiedliwionych podstaw, ponieważ nie doszło do wszczęcia postępowania. Należy wszak mieć na względzie, że skutkiem postanowienia wydanego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego, w tym wypadku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skoro postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte, to organ administracji nie mógł prowadzić postępowania wyjaśniającego, i zawiadamiać innych uczestników jak również łączyć sprawy do wspólnego rozpoznania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.