II SA/Ke 638/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi H. B.-K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach postanowieniem z [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania H. B.-K. od postanowienia Prezydenta Miasta [...], odmawiającego wydania zaświadczenia o uszkodzeniu dowodu osobistego i utracie dowodu osobistego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium podało, że pismem z 5 stycznia 2015 r. H. B.-K., po ostatecznym sprecyzowaniu żądania, wniosła o wydanie zaświadczenia o uszkodzeniu dowodu osobistego nr [...] i utracie wydanego 3 grudnia 2003 dowodu osobistego nr [...]r. Zgodnie z art. 217 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia wszczynane jest na podstawie żądania osoby uprawnionej. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie podstawą prawną ubiegania się o wydanie zaświadczenia jest art. 217 § 2 pkt 2 kpa. Zgodnie z art. 218 kpa, w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Osoba ubiegająca się o zaświadczenie winna wykazać swój interes prawny. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Dalej Kolegium podało, że po wpłynięciu wniosku organ przeprowadził niezbędne postępowanie dowodowego i ustalił, że dowód osobisty [...]został unieważniony 5 października 2004 r., z uwagi na fakt, iż naniesione zostały na nim błędne dane wnioskodawczyni. Podczas personalizacji danych zamieszczonych w tym dowodzie został pominięty łącznik w nazwisku "B. K.". Podstawę do unieważnienia odwodu osobistego stanowił § 5 ust. 3a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz.U.2000.112.1182 ze zm.). W kolejno wydanym dowodzie osobistym, seria [...], opisana wyżej pomyłka została usunięta i dokument został prawidłowo wystawiony z uwzględnieniem łącznika na nazwisko "B.-K. H. D.". Powyższy dowód został wydany 7 września 2004 r. i w rejestrach prowadzonych przez Biuro Dowodów Osobistych nie odnotowano faktu jego uszkodzenia, natomiast widnieje zapis "ważny do dnia 07.09.2014r.". Organ dodał, że w aktach sprawy znajduje się zwrócony 24 września 2014 r. przez wnioskodawczynię dowód osobisty [...], który utracił ważność na skutek upływu terminu ważności. W ocenie organu II instancji brak jest zatem podstaw do wydania skarżącej zaświadczenia żądanej treści. Ubocznie Kolegium zauważyło, że z rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawach wydawania dowodów osobistego oraz sposobu i trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz.U.2015.212), zmieniło poprzednio obowiązujący wzór wniosku o wydanie dowodu osobistego, w którym nazwisko dwuczłonowe wpisywano w dwóch odrębnych rubrykach. Obecnie we wniosku o wydanie dowodu osobistego nazwisko, w tym również dwuczłonowe, wpisywane jest w jednej rubryce. Nadto organ dodał, że po złożeniu wniosku spełniającego wymogi określone powołanym wyżej rozporządzeniem, właściwy organ gminy wydaje potwierdzenie złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego zawierające przewidywaną datę odbioru dowodu osobistego, odpowiednio, w postaci papierowej albo elektronicznej. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie H. B.-K., domagając się jego uchylenia, zarzuciła: brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych istotnych do rozstrzygnięcia, mających istotny wpływ na wydane postanowienie; przeoczenie, że żąda ona wydania zaświadczenia na skutek zawinionego działania lub zaniechania organu prowadzącego ustawowe działania w zakresie dowodów osobistych; bagatelizowanie pozbawienia ją ustawowego prawa do własnej tożsamości. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że z § 5 ust. 3a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty wynika, że przy odbiorze nowego dowodu osobistego dotychczasowy dowód unieważnia się przez odcięcie lewego rogu. Tymczasem Kolegium przeoczyło, że 5 października 2004 r. nic takiego nie miało miejsca. Dalej podała, że po otrzymaniu zaskarżonego postanowienia, sprawdzając podstawę prawną unieważnienia dowodu, odkryła prawdę o braku unieważnienia dowodu [...]w dacie 5 października 2004 r. Zdaniem skarżącej powyższe umożliwiało posługiwanie się dowodem [...]przez inne osoby. Skarżąca również zarzuciła, że Kolegium przeoczyło, że dane wprowadzone do systemu informatycznego przeznaczonego do przyjmowania i przesyłania wniosków do Centrum Personalizacji Dokumentów wymagały wcześniejszego ich sprawdzenia przez organ rozpatrujący wniosek z danymi znajdującymi się w gminnym zbiorze meldunkowym i Urzędzie Stanu Cywilnego (§ 1 ust. 6 i ust. 7 ww. rozporządzenia) i winą za zaniechanie organu została ona obarczona poprzez zmuszenie do złożenia podpisu. Podała, że choć złożyła podpis zgodny z aktem stanu cywilnego, organ nie dokonał weryfikacji danych, a ona składając podpis była pouczona o konieczności podziału nazwiska. Z powyższym trudno było się jej pogodzić i dlatego po paru miesiącach zwróciła dowód [...]poprzez reklamację – błędne dane. Pomimo zwrotu dowodu i wypełnienia nowego wniosku, nie przyjęto od niej nowego zdjęcia ani nie wydano jej zaświadczenia o utracie dowodu osobistego [...](zgodnie z § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia). Wydano jej natomiast nowy dowód osobisty, zwalniając ją z opłaty za jego wydanie – podstawa tego zwolnienia jest dla niej niezrozumiała. Następnie skarżąca podkreśliła, że Kolegium zbagatelizowało jej ustawowe prawo do jednego nazwiska i dwóch imion, dywagując jedynie na temat łącznika. Strona skarżąca zaprzeczyła, aby kiedykolwiek nazywała się "K." oraz aby dwa nazwiska "B. K." były jej tożsamością osobistą. Autorka skargi podniosła, że wie, że w przekazie danych innego miasta na zdublowanym numerze PESEL jej drugiego męża obok jej byłego nazwiska B. figuruje nieaktualne nazwisko K. pierwszej żony bez identyfikatora cyfrowego. Konsekwencją tego stanu jest przychodzenie na jej adres korespondencji dla adresatów o nazwiskach, które nie są zgodne z jej nazwiskiem i dlatego tej korespondencji nie odbiera. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny, który legł u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia jest bezsporny. Mianowicie skarżąca ubiegając się w 2003 r. o wydanie dowodu osobistego, we wniosku, stosownie do obowiązującego wówczas wzoru wynikającego z załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz. U. nr 112, poz. 1182), wpisała swoje dwuczłonowe nazwisko w dwóch rubrykach: w pierwszej wpisała pierwszy człon nazwiska, w rubryce nr 2 jego drugi człon. W wydanym na ten wniosek dowodzie osobistym [...]błędnie wpisano nazwisko; błąd polegał na pominięciu w nazwisku łącznika. Na wniosek skarżącej 7 września 2004 r. wydano nowy dowód osobisty [...], w którym jej nazwisko zostało już prawidłowo napisane, a więc w brzmieniu B.-K.. Występując o wymianę tego drugiego dowodu, we wniosku z 20.08.2014 r. skarżąca zasygnalizowała, że poprzedni dowód został utracony z powodu kradzieży tożsamości. Występując z wnioskiem o wydanie zaświadczenia (pismo z 5 stycznia 2015 r.) H. B.-K. wyjaśniła, że poprzez wydanie dowodu osobistego [...]na dwa nazwiska z wykorzystaniem jej danych osobowych i numeru PESEL doszło do kradzieży jej tożsamości, co uzasadnia jej zdaniem stwierdzenie, że doszło do utraty tego dowodu osobistego. Z kolei jeśli chodzi o dowód osobisty wydany w 2004 r., który utracił ważność w 2014 r., skarżąca wskazała: "Reklamacja dowodu osobistego [...]spowodowała wydanie "za darmo" dowodu [...]na moje nazwisko w części jawnej, z pozostawieniem w części zakodowanej do odczytu maszynowego tych samych nieprawdziwych danych (dwa nazwiska) z moją datą urodzenia co w zareklamowanym dowodzie [...]. Stanowi to istotne uszkodzenie dowodu osobistego [...]w przekazie danych i powoduje wykorzystywanie danych w niewłaściwy sposób w sieci PESEL-NET do obsługi systemu ewidencji ludności PESEL i w PESEL-Net cyfrowej sieci teletransmisji danych systemu PESEL oraz umożliwia podszywanie się pod moją tożsamość osobistą". Jak słusznie wskazało Kolegium, wydanie przez organ zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 kpa możliwe jest wówczas, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, co wynika z art. 218 § 1 kpa. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 2000, nr 112, poz. 1182), przez utratę dowodu osobistego należy rozumieć brak fizycznej kontroli nad dowodem osobistym przez jego posiadacza, który nastąpił w wyniku przestępstwa, zagubienia lub innego zdarzenia losowego. Taka regulacja świadczy o tym, że po pierwsze utrata dowodu osobistego dotyczyć może tylko przedmiotu fizycznego czyli dowodu osobistego jako kawałka plastiku, a po drugie, pod pojęciem tak rozumianej utraty nie mieści się utrata tożsamości, na którą powołuje się skarżąca. Również o uszkodzeniu dowodu osobistego w rozumieniu ustawy o dowodach osobistych można mówić tylko w odniesieniu do dowodu osobistego jako kawałka plastiku. Wynika to chociażby z art. 46 pkt 4, który przewiduje wymianę dowodu osobistego z powodu jego uszkodzenia w stopniu utrudniającym lub uniemożliwiającym identyfikację jego posiadacza. Tymczasem skarżąca żądanie wydania zaświadczenia, że dowód osobisty [...], którym posługiwała się przez 10 lat i który utracił już swoją ważność, jest uszkodzony uzasadniła tym, że dowód ten został wydany z pozostawieniem w części zakodowanej do odczytu maszynowego tych samych nieprawdziwych danych (dwa nazwiska) z jej datą urodzenia. Tak więc okoliczności, na które powołuje się skarżąca nie dotyczą samego dowodu osobistego lecz ewentualnie dokumentacji związanej z dowodami osobistymi (przez którą, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o dowodach osobistych należy rozumieć ogół dokumentów w postaci papierowej lub elektronicznej sporządzanych w związku z wydawaniem dowodów osobistych zarówno przez wnioskodawców jak i organy administracji publicznej). Reasumując skarżąca nawet nie przedstawiła żadnych okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie, że doszło do utraty dowodu osobistego wydanego w 2003 r. oraz do uszkodzenia dowodu osobistego wydanego w 2004 r. Ponadto jak podniósł organ, nie dysponuje on żadnymi dokumentami bądź innymi danymi, potwierdzającymi fakt utraty dowodu [...]i uszkodzenia dowodu [...]. Takimi danymi w rozumieniu art. 218 § 1 kpa nie mogą być składane przez skarżącą do organu pisma, w których twierdzi ona, że ukradziono jej tożsamość. Mając powyższe na uwadze skarga, jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami).