II SA/Ke 639/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2014r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 61a § 1 kpa, odmówiło wszczęcia, na wniosek B. K., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] zatwierdzającej umowę sprzedaży gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,33 ha, pomiędzy J. K. a C., a po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że B. K. w dniu 18 listopada 2013r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] zatwierdzającej umowę sprzedaży gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,33 ha, pomiędzy J. K. a C., zarzucając, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Dodatkowo wskazał, ze nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w 2009 roku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. Odmawiając postanowieniem z dnia [...] wszczęcia przedmiotowego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło rozstrzygnięcie ostateczną decyzją. W przypadku zaistnienia takich okoliczności organ władny jest na podstawie art. 61a § 1kpa odmówić wszczęcia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że już na wniosek K. S. siostry B. K. toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] [...] i zostało zakończone ostateczną decyzją. Organ wskazał, że bezspornym jest, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia 18 września 2009r. po rozpatrzeniu wniosku K. S. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...], zatwierdzającej umowę sprzedaży gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,33 ha pomiędzy J. K., a C. W ocenie Ministra decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...] na tle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jej wydania, nie zawierała naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które mogły by być uznane za rażące naruszenie prawa, nie była też dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, które stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Po rozpatrzeniu wniosku K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. Organ podkreślił, że sprawa prawidłowości decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] została ostatecznie rozstrzygnięta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skoro było już prowadzone w trybie art. 156 § 1 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...], to ponowny wniosek w tej samej sprawie jest niedopuszczalny. W takich okolicznościach sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznało że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] zatwierdzającej umowę sprzedaży gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,33 ha pomiędzy J. K., a C. odpowiada prawu. Odnośnie zarzutu B. K., że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] organ wskazał, że nie uzasadnia to kolejnego wszczęcia postępowania w sprawi oceny w trybie art. 156 § 1 kpa przedmiotowej decyzji. Zarzut nie brania udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną stanowi zdaniem organu podstawę żądania wznowienia na podstawie 145 § 1 pkt 4 kpa postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2009r. Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazał, że B. K. nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Naczelnika Gminy z [...] Organ wskazał, że przedmiotową decyzją Naczelnik Gminy zatwierdził umowę sprzedaży przez J. K. działek nr [....] o pow. 9,33 ha Tytułem własności J. K. do tych działek był akt własności ziemi z dnia 7 października1974r. wydany na podstawie ustawy o uregulowaniu gospodarstw rolnych. Na mocy tego aktu J. K. stała się z mocy prawa właścicielką nieruchomości rolnych położonych w N. oznaczonych numerami [...] o powierzchni 12,55 ha. W oparciu o przedmiotowy akt własności ziemi prawo własności J. K. do przedmiotowych nieruchomości został ujawniony w księdze wieczystej Kw Nr [...]. Organ wskazał, że jak wynika ze złożonych przez wnioskodawcę dokumentów, Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia 11 sierpnia 1986r. w sprawie z wniosku K. S. o dział spadku po J. K. co do nieruchomości o pow. 9,3212 ha położonych w N. oznaczonych numerami działek 135/2, 136/6, 134/2, 136/6, 134/2 i 124 dla których urządzona była księga wieczysta Kw Nr 9639 przyznał na wyłączną własność K. S. K. S. została wykreślona z tej księgi w wyniku postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie w dziale II tej księgi właściciela nieruchomości Skarb Państwa. Organ podkreślił, że w ramach postępowania administracyjnego nie może rozstrzygać kwestii czy nieruchomość objęta aktem własności ziemi weszła do majątku dorobkowego małżonków J. i J. K. a tym samym czy prawo do tej nieruchomości przysługuje spadkobiercom J. K. Te okoliczności zdaniem organu świadczą, że B. K. brat K. S. nie posiada interesu prawnego do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł B. K., zarzucając postanowieniu naruszenie prawa, poprzez przyjęcie, że go wiąże decyzja Ministra Rolnictwa wydana z wniosku K. S. w przedmiocie unieważnienia decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...], mimo ze w postępowaniu tym nie brał udziału. W uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację uzasadniającą stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji z [...] Zarzucił, że postępowanie prowadzone przez Ministra Rolnictwa było niewłaściwe i nie dostrzegł rażącego naruszenia prawa, a także nie ustalił prawidłowo stron postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd administracyjny dokonuje jego oceny w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie jego wydania i w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydawania. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie pozostawania jego w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Przedmiotem oceny w sprawie niniejszej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie tegoż organu z dnia [...] o odmowie wszczęcia, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] zatwierdzającej umowę sprzedaży gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,33 ha pomiędzy J. K., a C. Odmowa wszczęcia postępowania nastąpiła z powodu stwierdzenia przez organ, że było już prowadzone w trybie art. 156 § 1 kpa postępowanie z wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...], i ponowny wniosek w tej samej sprawie jest niedopuszczalny. Postępowanie to toczyło się z wniosku K. S. siostry B. K. Zgodnie z art. 61 a § 1 kpa gdy żądanie , o którym mowa w art. 61 kpa ( żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Należy wskazać, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce, gdy wystąpi niedopuszczalność wszczęcia postępowania z przyczyn przedmiotowych bądź z przyczyn podmiotowych. Do przyczyn podmiotowych należy zaliczyć złożenie wniosku przez podmiot nie posiadający przymiotu strony w sprawie, natomiast do przyczyn przedmiotowych należy zaliczyć sytuacje które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Okolicznością nie budząca wątpliwości w niniejszej sprawie jest fakt, że z wniosku K. S. toczyło się już postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] Ostateczną decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję własna z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] Należy wskazać, że organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zobowiązany jest do ustalenia z urzędu, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta którąkolwiek z wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 1999r. w sprawie IV SA 1889/97, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994r. w sprawie II SA 2164/92). Skoro zatem prowadzone, już było postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] ponowny wniosek w tej samej sprawie jest niedopuszczalny. Nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie chociażby skarżąca powoływała się na inne przyczyny nieważności. Ponowne postępowanie byłoby bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana w poprzednim postępowaniu ( wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003r. w sprawie I SA 2038/01). Uwzględnienie żądania B. K. i wydanie nowej decyzji nadzorczej w sprawie, w której funkcjonuje w obrocie prawnym ostateczna decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] prowadziłaby do wydania decyzji obciążonej wadą nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Podniesione w skardze zarzuty dotyczące braku udziału B. K. w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy nie uzasadnia wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie oceny w trybie art. 156 § 1 kpa prawidłowości przedmiotowej decyzji Naczelnika Gminy . Zarzut nie brania udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną może stanowić podstawę żądania wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 września 2009r. Natomiast zarzuty dotyczące postępowania prowadzonego przez Ministra Rolnictwa w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...], jak również wskazywane naruszenia prawa w wydanej w tym postępowaniu decyzji są bez przedmiotowe w niniejszej sprawie, której przedmiotem oceny jest postanowienie o odmowie wszycia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.