II SA/Ke 640/07
WyrokWSA w Kielcach2008-02-13
Skład orzekający: Renata Detka, Dorota Chobian, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma kompetencje do samodzielnego ustalania, czy istniały podstawy do skierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, gdy decyzje o skierowaniu na badania stały się ostateczne?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niepoddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania, czy istniały podstawy do wydania skierowania na te badania. Skoro decyzje o skierowaniu na badania stały się ostateczne i nie zostały zaskarżone, organ cofający uprawnienia bada jedynie fakt wydania skierowania i niepoddania się badaniom, co obliguje go do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień.Stan faktyczny
A. M. został skierowany na badania lekarskie i psychologiczne z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Nie poddał się tym badaniom, w związku z czym Starosta cofnął mu uprawnienia do kierowania pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy, wskazując na odrębność postępowania administracyjnego od karnego i brak wpływu ewentualnego uniewinnienia w sprawie karnej na postępowanie administracyjne. A. M. zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając organom dowolne przyjęcie, że kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości i brak rzetelnego postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. M.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2008r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu sprawy z odwołania A. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] znak:[...], orzekającej o cofnięciu A. M. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i T, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.
Do wydania tej decyzji doszło na tle następujących okoliczności.
W dniu 28 marca 2007r. Komendant Powiatowy Policji przesłał do Starostwa Powiatowego wydane w dniu 23 marca 2007r. skierowanie na badanie lekarskie oraz decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne A. M. z powodu kierowania przez niego pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. W powyższych decyzjach znajdowało się pouczenie, że badania należy przeprowadzić w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w terminie 30 dni od daty ich otrzymania,
a następnie wyniki badań przedłożyć w Starostwie Powiatowym. Zarówno w skierowaniu na badanie lekarskie jak i w decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne zawarte było pouczenie, że przysługuje od nich odwołanie do Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji. A. M. nie przedłożył żadnych badań w związku z czym po upływie wyznaczonego terminu Starosta pismem z dnia 14 maja 2007r. zawiadomił go o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B i T, informując go jednocześnie o prawie wypowiedzenia się
w sprawie w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Powyższe zawiadomienie A. M. otrzymał w dniu 18 maja 2007r. jednak żadnych wyjaśnień nie złożył. Decyzją z dnia 18 czerwca 2007r. Starosta na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym cofnął A. M. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B i T. W odwołaniu od tej decyzji A. M. zarzucił, iż skierowanie go na badania lekarskie i psychologiczne jest dla niego niezrozumiałe, skierowania bowiem tego typu wydawane są osobom, wobec których stwierdzono fakt przestępstwa lub wykroczenia polegającego na kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości. Przyznając, iż został oskarżony o taki właśnie czyn z art. 178 a kk jednocześnie zarzucił, iż to nie on był w owym dniu kierowcą samochodu marki [...].
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze
dodatkowo ustaliło, że akta sprawy A. M. zostały przekazane do Prokuratury Rejonowej celem zatwierdzenia aktu oskarżenia oraz, że z informacji przekazanej przez Komendanta Powiatowego Policji wynika, że w dniu 12 stycznia 2007r. w O. A. M. kierował samochodem osobowym marki [...] po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. Wynik badań I. - [...] mg/l
i II.- [...] mg/l. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium przytoczyło treść art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy z dnia 20 czerwca 197r. Prawo o ruchu drogowym a także art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c tej ustawy
i wskazało, że skoro zainteresowany nie poddał się badaniom w wyznaczonym przez organ kontroli ruchu drogowego terminie, prawidłowo Starosta cofnął uprawnienia do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy wskazał nadto, że postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi z powodu niepoddania się badaniom jest zupełnie odrębnym postępowaniem od postępowania karnego, które ma na celu nałożenie sankcji karnej za popełnienie przestępstwa z art. 178 a § 1 kodeksu karnego, tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. W związku z tym wynik toczącego się postępowania sądowego pozostaje bez wpływu na postępowanie
w sprawie cofnięcia uprawnień, tym samym brak jest przesłanek do zawieszenia postępowania w rozstrzyganej sprawie.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na powyższą decyzję A. M. wniósł o jej uchylenie zarzucając, że organy I i II instancji dowolnie przyjęły, że kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, podczas gdy nie przyznaje się on do zarzucanego mu czynu i dotychczas żaden uprawniony do tego organ nie stwierdził, aby dopuścił się on takiego zachowania. Podniósł, iż jeśli w toczącej się przed Sądem Rejonowym sprawie zostanie uniewinniony i Sąd prawomocnym wyrokiem stwierdzi, że to nie on kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, utrzymanie w mocy decyzji o cofnięciu mu uprawnień będzie rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący stwierdził, że fakt zaniechania zwrócenia się do Sądu Rejonowego o informację i poprzestanie jedynie na informacji od Komendanta Powiatowego Policji stanowi o nierzetelnym prowadzeniu postępowania i oparciu decyzji o błędne ustalenia faktyczne. Przepis ustawy mówi bowiem wyraźnie o obowiązku poddania się badaniom lekarskim osób, wobec których stwierdzono, że kierowały one pojazdem. Tymczasem organ kontroli ruchu drogowego stwierdził jedynie sam fakt zdarzenia, nie zaś kto krytycznego dnia kierował pojazdem. Zdaniem autora skargi zasadnym było więc zawieszenie postępowania w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie karnej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ dodatkowo wskazał, iż w obu wydanych przez Komendanta Policji skierowaniach na badanie znajduje się pouczenie o możliwości odwołania się od tych decyzji do Komendanta Wojewódzkiego Policji. A. M. odwołań od tych decyzji nie złożył, stały się one ostateczne i nie mogą być wzruszone
w przedmiotowym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) zwanej dalej ustawą, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 i badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3 ustawy. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż w prowadzonym na jego podstawie postępowaniu starosta bada jedynie, czy w stosunku do danej osoby zostało wydane skierowanie na badania w jednym z wymienionych w nim trybów i czy zobowiązany temu badaniu się poddał. Słusznie Kolegium wskazało, iż w wypadku niepoddania się tym badaniom orzeczenie o cofnięciu uprawnień jest obligatoryjne.
Skarżący dwoma decyzjami z dnia 23 marca 2007r., wydanymi przez uprawniony do tego organ, został skierowany na badanie psychologiczne - na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - i na badanie lekarskie - na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy. Obie te decyzje otrzymał w dniu 30 marca 2007r. i mimo zawartego w nich pouczenia o możliwości i sposobie ich zaskarżenia poprzez złożenie odwołania, z tej możliwości nie skorzystał. W tej sytuacji w dacie wszczęcia przez Starostę postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami decyzje te były ostateczne. Okolicznością niesporną jest to, iż A. M. badaniom się nie poddał. W tej sytuacji prawidłowo organy w niniejszej sprawie uznały, iż zachodzi podstawa do orzeczenia o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów wskazać należy, iż
w postępowaniu dotyczącym cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi organy / starosta w I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w II instancji / nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania, czy zachodziły podstawy do skierowania na badania lekarskie i psychologiczne, a co za tym idzie do badania prawidłowości i kwestionowania ustaleń, jakie legły u podstaw ostatecznej decyzji kierującej na takie badania. Również w niniejszej, toczącej się przed sądem sprawie, Sąd nie jest władny do dokonywania oceny prawidłowości ostatecznych decyzji Komendanta Powiatowego, decyzje te bowiem nie zostały wydane w granicach rozpoznawanej przez Sąd sprawy w rozumieniu art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej uppsa /. Stąd też podnoszone w skardze zarzuty, sprowadzające się do tego, iż skarżący w dniu 12 stycznia 2007r. nie prowadził pojazdu, nie mogą być skutecznie podnoszone. Tego typu zarzuty skarżący powinien był podnosić w toku postępowania toczącego się przed Komendantem Policji, a dotyczącego wydania skierowania na badania lekarskie i psychologiczne i jeśli uważał, iż brak jest podstaw do kierowania go na badania, powinien był odwołać się do Wojewódzkiego Komendanta Policji.
Jedynie na marginesie podnieść należy, że cofnięcie uprawnień ma na celu niejako "zmuszenie" kierowcy do podporządkowania się wydanej wcześniej decyzji o skierowaniu na badania. Dlatego też jeżeli kierowca podda się badaniom i uzyska orzeczenie lekarskie o zdolności do kierowania pojazdami silnikowymi, może on złożyć wniosek o wydanie decyzji o przywróceniu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi.
Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, a przy jej wydawaniu organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny
orzekł na podstawie art. 151 uppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło