II SA/Ke 641/06

WyrokWSA w Kielcach2007-01-25

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków w postępowaniu o wznowienie postępowania w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego, jeśli zeznania te miałyby dotyczyć okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a nie zostały jeszcze stwierdzone innymi dowodami?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej narusza przepisy postępowania (art. 78 § 1 kpa), odmawiając przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, jeśli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a nie została ona jeszcze stwierdzona innymi dowodami. Dotyczy to sytuacji, gdy skarżący domaga się wykazania pracy w warunkach szczególnych w okresach, które nie zostały uznane przez organ, a także gdy organ odmawia przesłuchania świadków, których zeznania mogłyby stać w sprzeczności z dotychczasowymi, lub gdy nie odnosi się do wniosków dowodowych z dokumentów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego H.M. z powodu nieudokumentowania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Po wznowieniu postępowania i złożeniu dodatkowych dokumentów, organ I instancji ponownie odmówił uchylenia decyzji, uznając, że H.M. udokumentował jedynie 12 lat 8 miesięcy i 23 dni pracy w warunkach szczególnych. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, odrzucając wnioski dowodowe skarżącego. H.M. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów kpa poprzez odmowę przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi H.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ke 641/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania pana H. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] w sprawie odstąpienia od uchylenia decyzji z dnia [...], odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 31 października 2003r. z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 2 kpa, tj. że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej z powodu nie udokumentowania co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda ustalił, że H.M. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 12 grudnia 2000r. i uzyskał status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku od dnia 1 marca 2001r., który pobierał przez 12 miesięcy. W dniu 30 października 2003r. H.M. wystąpił o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Przedłożone dokumenty zatrudnieniowe potwierdzały ponad 30 lat okresu uprawniającego do zasiłku, jednakże brak było dokumentów, które potwierdzałyby co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach. Przedstawione w dniu rejestracji świadectwo pracy z A. S.A. w K. z dnia 30 listopada 2000r. jednoznacznie określało, że w okresie od 16 czerwca 1975r. do 30 listopada 2000r. takich prac H.M. nie wykonywał. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] [...] Starosta odmówił przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W dniu 6 maja 2004r. H. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie oraz wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków celem potwierdzenia pracy w warunkach szczególnych. Postępowanie zostało wznowienie postanowieniem z dnia [...]. W dniu 28 lipca 2004r. wnioskodawca doręczył dodatkowe świadectwa pracy, potwierdzające wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. W dniu 26 [...] PUP wydał decyzje orzekającą o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...], odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W jej uzasadnieniu stwierdzono, że H.M. łącznie udokumentował okres uprawniający od zasiłku wynoszący 31 lat 2 miesiące i 3 dni, w tym 12 lat 8 miesięcy i 23 dni okresu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze oraz, że brak jest podstaw do uznania pracy H.M. w charakterze kierowcy samochodu powyżej 3,5 tony, jako pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, gdyż nie wykonywał jej stale i w pełnym wymiarze czasu. Od powyższej decyzji H.M. złożył odwołanie. Wojewoda decyzją z dnia [..] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, że organ I instancji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. Na skutek złożonej przez H.M. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 30 listopada 2005r. /sygn. akt II SA /Ke 144/05/ uchylił decyzję organu II instancji wskazując, że organ nie zajął się oceną terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] wydał decyzję znak: [...] w sprawie odstąpienia od uchylenia decyzji z dnia [...], odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 31 października 2003r., z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 2 kpa tj., że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej, z powodu nie udokumentowania co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że H.M. w piśmie z dnia 12 lipca 2006r. w sposób szczegółowy wskazał daty, w których uzyskiwał poszczególne informacje tj. adresy podanych świadków, a także sposoby ich poszukiwania i po analizie tego pisma organ uznał, że H.M. zachował termin z art. 148 kpa do złożenia podania o wznowienie podania. Wnioskodawca posiada łącznie udokumentowany okres wynoszący 31 lat 2 miesiące i 3 dni, w tym okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wynoszący 12 lat 8 miesięcy i 23 dni. Brak natomiast podstaw do uznania pracy w charakterze kierowcy samochodu powyżej 3,5 tony jako pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, gdyż nie wykonywał jej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Od powyższej decyzji H.M. odwołał się podnosząc, że PUP nie zaliczył mu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w A. S.A. w K. od dnia 16 czerwca 1975r. do 22 maja 1977r. oraz okresu pracy w Angoli od 5 sierpnia 1985r. do dnia 8 lipca 1986r., gdzie pracował jako monter mechanik silników spalinowych. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z jego akt osobowych i akt osobowych R. R., gdyż za okres pracy w Angoli w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu przyjęto zarobki R. R., który pracował na takim samym stanowisku. Podniósł, że jego stałą pracę i w pełnym wymiarze polegającą na naprawie i usprawnieniu pojazdów mogą poświadczyć J. F. i A. Ź. Ponadto wyjaśnił, że w dalszym ciągu poszukiwał świadków, którzy pracowali bezpośrednio z nim i widzieli jaką prace rzeczywiście wykonywał na wydziale HC w A. i wniósł o przesłuchanie K. S., J. B. i W. O., a także o przeprowadzenie dowodu z akt osobowych K. S., który wykonując taką samą pracę ma zaliczony ten okres jako pracę w warunkach szczególnych, jak również dokumentów znajdujących się w A. S.A. Rozpoznając odwołanie Wojewoda wskazał, że organ I instancji uwzględnił wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zawarte w wyroku z dnia 30.11.2005r. ustalając, że H.M. zachował jednomiesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji co do udokumentowania przez odwołującego się okresu uprawniającego do zasiłku oraz co do tego, że w warunkach szczególnych przepracował on tylko 12 lat 6 miesięcy i 27 dni a mianowicie od 06.05.1968r. do 02.12.1968r., od 03.12.1968r. do 13.05.1972r. od 23.05.1977r. do 04.11.1978r., od 25.01.1979r. do 30.07.1980r., od 01.01.1986r. do 25.03.1992r. , od 10.10.1997r. do 12.11.1997r. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu wniosków dowodowych Wojewoda wskazał, że jego zdaniem wynikający z dołączonego do odwołania druku ZUS RP-7 fakt wyliczenia podstawy emerytury H.M. za okres pracy Angoli na podstawie zarobków pracownika zajmującego równorzędne stanowisko nie może stanowić podstawy do uznania, że zainteresowany wykonywał prace w szczególnych warunkach. Ponadto organ II instancji stwierdził, że postępowanie wyjaśniające z udziałem świadków zostało już prawidłowo przez organ I instancji na wniosek H.M. przeprowadzone i potwierdziło ono, że praca w warunkach szczególnych nie była przez niego wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym zeznania kolejnych świadków musiałyby stać w sprzeczności z zeznaniami świadków dotychczasowych, o których powołanie wnioskował sam zainteresowany. W związku z tym powoływanie kolejnych świadków w tej sprawie, w świetle całokształtu dotychczas zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, nie ma uzasadnienia. W skardze na tę decyzję, domagając się jej uchylenia, H.M. zarzucił naruszenie przepisów art. 75 § 1 i 78 § 1 kpa, polegające na odmowie przeprowadzenia zawnioskowanych przez niego dowodów i w konsekwencji niewyjaśnienie sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej uppsa/. W niniejszej sprawie kontrola sądowoadministracyjna wykazała naruszenie przepisów prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na jej wynik. Na wstępie wskazać należy, iż wobec uchylenia z dniem 1 stycznia 2002r. art. 37 j ust. 1 a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/ zawierającego ograniczenie możliwości wykazywania pracy w warunkach szczególnych tylko odpowiednią dokumentacją/ prawidłowo organ I instancji uznał za dopuszczalne w niniejszej sprawie prowadzenie dowodów z zeznań świadków w celu ustalenia okresów pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. W myśl art. 78 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Tylko wówczas organ administracji publicznej może nie uwzględnić takiego żądania/ które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub na rozprawie/, jeżeli dotyczy ono okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Otóż stwierdzić należy, iż z naruszeniem tego przepisu Wojewoda odmówił przeprowadzenia zawnioskowanych w odwołaniu przez skarżącego dowodów. Nie może budzić bowiem żądnych wątpliwości to, iż skoro H.M. żądał przeprowadzenia dowodów w celu wykazania, że pracował w warunkach szczególnych wykonując pracę w Angoli od 5 sierpnia 1985 do 8 lipca 1986r. oraz pracując w A. od 16 czerwca 1975r. do 22 maja 1977r. a więc w okresach, które nie zostały uznane przez organ I instancji za pracę w warunkach szczególnych, były to dowody na okoliczność, która ma bardzo istotne znaczenie dla sprawy i która zdaniem organów obu instancji nie została stwierdzona innymi dowodami. Dlatego też nie do przyjęcia jest zaprezentowane przez Wojewodę stanowisko, iż niedopuszczalne jest przesłuchiwanie świadków wówczas, gdy ich zeznania miałyby stać w sprzeczności z zeznaniami już przesłuchanych świadków. Ponadto wskazać należy, iż w odwołaniu skarżący domagał się także przesłuchania świadków w celu wykazania, że pracował w warunkach szczególnych w Angoli a na tę okoliczność organ I instancji nie przesłuchiwał żadnych świadków a ponadto skarżący żądał przeprowadzenia dowodów z dokumentów, który to wniosek również nie został uwzględniony. Zauważyć należy, iż poważne wątpliwości może budzić także prawidłowość ustaleń organu I instancji / w świetle zebranego przez ten organ materiału dowodowego / jeśli chodzi na przykład o okres pracy skarżącego w A. od 1998r. do 2000r. oraz od 1975r. do 1977r. Mianowicie, jak wynika z zarządzenia nr 5/ DN/94 z dnia 29 lipca 1994r. w sprawie ustalenia stanowisk zaliczanych do prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, do takich prac w zakładzie, w którym pracował H.M., była zaliczona nie tylko praca kierowcy samochodu powyżej 3,5 tony ale także praca operatora wózka widłowego. Z zeznań świadka S. S. wynika, że w okresie od 1998 do 1999r. jedyną pracą jaką wykonywał H.M. w pełnym wymiarze czasu pracy była praca w charakterze kierowcy samochodu powyżej 3,5 tony i przy obsłudze wózka widłowego. Z kolei świadek F.Z. potwierdził wykonywanie na zmianę pracy w charakterze kierowcy samochodu powyżej 3,5 tony i operatora wózka widłowego w okresie od 1998 do 2000r. Nie można uznać za prawidłowe stanowiska, że tylko praca w pełnym wymiarze albo jako kierowcy albo jako operatora wózka widłowego uprawniałaby do zaliczenia jej jako wykonywanej w szczególnych warunkach, natomiast wykonywanie w pełnym wymiarze obu tych prac jednocześnie nie jest pracą w warunkach szczególnych. Z kolei z zeznań świadka S.Z. wynika, że w latach 1975 - 1977 skarżący pracował w pełnym wymiarze pracy przy sprowadzaniu podwozi powyżej 3,5 tony. Do tego dowodu organy w ogóle się nie odniosły. W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż organ II instancji naruszył przepisy art. 78 i 80 kpa a przez to również art. 7 i 77 kpa, zaś organ I instancji art. 7, 77 i 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Dlatego też zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 c uppsa. Stosownie do art. 152 uppsa Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło