II SA/Ke 643/11
PostanowienieWSA w Kielcach2011-10-14
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy osiągają stałe dochody i posiadają majątek, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w części, jeśli wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wnioskodawcy, którzy wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w części, jeśli posiadają stałe dochody i majątek pozwalający na partycypację w kosztach. W tym przypadku, ze względu na osiąganie stałych dochodów i możliwość korzystania z usług pełnomocnika, przyznano zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł.Stan faktyczny
Wnioskodawcy A. B. i A. T. złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dorosłym niepełnosprawnym synem, osiągają dochody z emerytury, wynagrodzenia za pracę oraz dzierżawy nieruchomości, a także ponoszą znaczne wydatki na utrzymanie syna, spłatę kredytu i koszty utrzymania domu oraz leczenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 47250 zł, a wpis sądowy 1418 zł.Rozstrzygnięcie
Zwolniono A. B. i A. T. od kosztów sądowych każdorazowo ponad kwotę 500 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 14 października 2011 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków A. B. i A. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze A. B. i A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: zwolnić A. B. i A. T. od kosztów sądowych każdorazowo ponad kwotę 500 zł.
A. B. i A. T. do swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej dołączyli dwa formularze urzędowe PPF, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych.
Ze złożonych formularzy wynika następujący stan faktyczny:
Wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z dorosłym niepełnosprawnym synem. Skarżący pobiera emeryturę w wysokości 1509 zł, skarżąca otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 3071,75 zł netto, ponadto osiągają dochód z dzierżawy posiadanych nieruchomości w wysokości 2500 zł miesięcznie. W sumie trzyosobowa rodzina uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 7080,75 zł. Wnioskodawcy ponoszą koszty utrzymania syna na studiach w wysokości 1000 zł oraz koszty jego leczenia w wysokości około 400 zł miesięcznie. Skarżący oświadczyli, że spłacają kredyt w miesięcznych ratach po 1800 zł oraz ponoszą koszty utrzymania domu w wysokości 1200 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni musi stale przyjmować leki, za które płaci 200 zł miesięcznie. Po odliczeniu wyżej wymienionych wydatków skarżącym pozostaje do dyspozycji kwota około 2500 zł miesięcznie. Wnioskodawcy wraz z synem są właścicielami domu wielkości 180 m² oraz działek o łącznej powierzchni 0,4009 ha. Ponadto do wspólności małżeńskiej skarżących należą grunty o łącznej powierzchni 0,3714 ha. Działki zostały oddane w dzierżawę. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe wielkości 37 m² .
Zgodnie z art. 199 z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270- zwanej dalej p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (w tym wpisy i inne opłaty sądowe), chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W rozpatrywanej jako wartość przedmiotu zaskarżenia podano kwotę 47250 zł – wysokość opłaty adiacenckiej określonej w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi ponad 10.000 zł do 50.000zł – 3% wartości zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł. W rozpoznawanej sprawie wpis sądowy od skargi wynosi 1418 zł. Skarżący A. B. i A. T. są zobowiązani do ponoszenia kosztów sądowych solidarnie stosownie do art. 214 § 2 ppsa.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków lub tylko od opłat sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę.
W rozpatrywanej sprawie oceniając sytuację majątkową skarżących, w tym wydatki na leczenie wnioskodawczyni i niepełnosprawnego syna oraz konieczność spłaty kredytu bankowego, uznano, że nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i najbliższej rodziny. Jednakże ze względu na to, że oboje osiągają stałe dochody z wynagrodzenia za pracę, emerytury, czynszu z dzierżawionych nieruchomości i stać ich na korzystanie z usług pełnomocnika z wyboru, uznano, że mają oni możliwość uiścić solidarnie kwotę 500 zł na każdym etapie postępowania sądowego – 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, a w wypadku oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny 500 zł wpisu od skargi kasacyjnej. Rozstrzygnięcie to nie ma wpływu na koszty sądowe niższe niż 100 zł np. 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, 100 zł tytułem wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło