II SA/Ke 646/16
WyrokWSA w Kielcach2016-12-06
Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Chobian, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy aktualizacja ewidencji gruntów i budynków może być dokonana na podstawie dokumentacji, która odzwierciedla stan prawny nieruchomości zgodny z księgami wieczystymi, nawet jeśli ten stan prawny różni się od dotychczasowych zapisów w ewidencji?Ratio decidendi
Ewidencja gruntów i budynków ma charakter wyłącznie rejestrowy i deklaratoryjny, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów. Organy administracji w postępowaniu ewidencyjnym mogą badać jedynie treść ksiąg wieczystych i złożonych do nich dokumentów. Aktualizacja ewidencji powinna polegać na zastąpieniu danych niezgodnych ze stanem prawnym wynikającym z ksiąg wieczystych odpowiednimi danymi zgodnymi z tym stanem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Skarżyskiego o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja miała na celu doprowadzenie do zgodności stanu wykazanego w ewidencji ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa, błędne ustalenia faktyczne oraz pominięcie istotnych dowodów, w tym decyzji o podziale działki z 1989 r. i rozbieżności w aktach notarialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. S. i H. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
II SA/Ke 646/16
UZASADNIENIE
Decyzją z 10 maja 2016 r., znak: [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i Kartograficznego w K. po rozpatrzeniu odwołania B. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne utrzymał w mocy decyzję Starosty Skarżyskiego z dnia 29 stycznia 2016 r. o dokonaniu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu 1 S. jednostka ewidencyjna S. polegającej na:
wykreśleniu z jednostki rejestrowej G.2001 działki nr [...] o powierzchni 0,5927 ha i wpisaniu w jej miejsce działki nr [...] o powierzchni 0,[...] ha jako własność B. i H. małż. S.ch,
wykreśleniu z jednostki rejestrowej G.2413 działki nr [...] o powierzchni 0,1950 ha oraz T. K. jako jej właściciela,
wpisaniu w jednostce rejestrowej G.3903 działek nr [...] /1 o powierzchni 0,0256 ha, [...] /3 o powierzchni 0,0165 ha, [...] /1 o powierzchni 0,0765 ha, [...] /4 o powierzchni 0,0500 ha jako własność Skarbu Państwa,
utworzeniu nowej jednostki rejestrowej i wpisaniu w niej działek nr [...] /2 o powierzchni 0,1510 ha, [...] /2 o powierzchni 0,1529 ha, jako własność w 1/2 części T. K. c. F. i R. oraz w 1/2 części B. i H. małż. S.
W uzasadnieniu organ wskazał, że 27 stycznia 2015 r. do Starostwa Powiatowego w Skarżysku - Kamiennej wpłynęło pismo M. S. z prośbą
o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu miasto S. gminy S., polegającej na doprowadzeniu do zgodności zapisu w ewidencji gruntów ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej nr [...], w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej w tej księdze jako działka nr [...] /3 o powierzchni 0,3022 ha, zgodnie z którym współwłaścicielem tej nieruchomości jest T. M. (obecne nazwisko T. K.).
Do pisma z dnia 27 stycznia 2015 r. M. S. dołączył "mapę sytuacyjną do regulacji stanu prawnego" przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego w dniu 4 listopada 2014 r. pod identyfikatorem [...] oraz kopię pełnomocnictwa sporządzonego w formie aktu notarialnego z dnia 23 stycznia 2015 r. Rep. A nr [...] udzielonego mu przez T. K. do występowania w jej imieniu między innymi przed organami administracji publicznej w sprawach dotyczących nieruchomości opisanej w piśmie z dnia 27 stycznia 2015 r.
Decyzją z 29 stycznia 2016 r. Starosta Skarżyski orzekł o dokonaniu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, jednostka ewidencyjna S. miasto, obręb 1 S., powiat skarżyski, we wskazany wyżej sposób.
Uzasadniając swoje stanowisko Starosta Skarżyski stwierdził, że poprzez dokonanie aktualizacji opisanej w rozstrzygnięciu decyzji z dnia 29 stycznia 2016 r. doprowadził do zgodności stanu wykazanego w ewidencji gruntów i budynków
w zakresie prawa własności ze stanem ujawnionym w księgach wieczystych nr [...] z uwzględnieniem dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 listopada 2014 r. pod identyfikatorem [...], wykonując tym samym obowiązek ciążący na organie prowadzącym ewidencję gruntów i budynków wynikający z art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1, § 46 ust. 3 i § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
W złożonym odwołaniu B. S. zarzucił organowi, że nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, dokonanie sprzecznych ustaleń faktycznych z treścią materiału dowodowego, naruszenie przepisów o księgach wieczystych i hipotece oraz niewykorzystanie wszystkich dostępnych środków dowodowych.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. ustalił, że w 1963 r. dokonano podziału gruntów ukazowych, zapisanych w tabeli likwidacyjnej wsi B. pod numerem 13, położonych w S. przy ulicy W. nr 82, należących do spadkobierców F. M., oznaczonych jako działka nr [...] o powierzchni 2,6216 ha.
Zgodnie z mapą z dnia 14 grudnia 1963 r., dotyczącą podziału wyżej opisanej nieruchomości, wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Państwowe Biuro Geodezji i Urządzeń Terenów Rolnych w K. w dniu 1 sierpnia 1964 r. za numerem [...], działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] /1 o powierzchni 0,1020 ha, [...] /2 o powierzchni 0,3056 ha, [...] /3 o powierzchni 0,3022 ha, [...] /4 o powierzchni 0,0658 ha, [...] /5
o powierzchni 0,3003 ha, [...] /6 o powierzchni 0,3000 ha, [...] /7 o powierzchni 0,0815 ha, [...] /8 o powierzchni 1,1642 ha. Jak wynika z adnotacji zamieszczonej na tej mapie dokonanej przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Urbanistyki i Architektury Wojewódzka Pracownia Urbanistyczna, plan podziału działki nr [...] został pozytywnie zaopiniowany, a działki nr [...] /1, [...] /4 i [...] /7 zostały przeznaczone na cele komunikacji i winny być przekazane na użytek publiczny przy pierwszym akcie sprzedaży.
Mapa z dnia 14 grudnia 1963 r., wpisana do ewidencji w składnicy geodezyjnej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Państwowe Biuro Geodezji i Urządzeń Terenów Rolnych w K. w dniu 1 sierpnia 1964 r. za numerem [...] /63 dotycząca podziału działki nr [...] położonej w S., została złożona do akt księgi wieczystej "S. Kw. nr [...]" (obecnie nr [...]) założonej w dniu 19 grudnia 1964 r.
W księdze wieczystej nr [...] /9 figuruje Skarb Państwa - Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. - Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej jako właściciel między innymi działki nr [...] /1 o powierzchni 0,1020 ha i działki nr [...] /4 o powierzchni 0,0658 ha, położonych w S., na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego Wydział Zamiejscowy w Skarżysku - Kamiennej z dnia 19 grudnia 1966 r. sygn. akt Ns [...]. Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] ujawniona w niej nieruchomość obejmuje między innymi działki oznaczone numerami [...] /1 i [...] /4 zgodnie z opisem i mapą złożoną do akt tej księgi pod numerami kart 21 i 22.
W trakcie postępowania odwoławczego ustalono, że wskazane w treści księgi nr [...] dokumenty znajdują się w aktach tej księgi pod numerami 22 i 23. Na wniosek organu II instancji Sąd Rejonowy w Skarżysku - Kamiennej przesłał kopie dokumentów stanowiących karty nr 22 i 23 akt księgi wieczystej [...]. Jak wynika z nadesłanych dokumentów pod numerem 23 karty akt księgi wieczystej [...] znajduje się mapa z dnia 14 grudnia 1963 r., dotycząca podziału działki nr [...] , wpisana do ewidencji w składnicy geodezyjnej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Państwowe Biuro Geodezji i Urządzeń Terenów Rolnych w K. w dniu 1 sierpnia 1964 r. za numerem [...] /63, opisana szczegółowo w niniejszej decyzji.
W dniu 14 czerwca 1968 r. został zawarty akt notarialny Rep. A Nr [...], na mocy którego C. M. zbył na rzecz T. M. udział wynoszący 1/2 w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /3 o powierzchni 0,3022 ha. Na wniosek zawarty w tym akcie notarialnym, w dniu 27 czerwca 1968 r. została założona księga wieczysta obecnie nr [...] dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /3 o powierzchni 0,3022 ha położonej w S..
Następnie został zawarty akt notarialny Rep. A Nr [...], na mocy którego C. M. zbył na rzecz T. Z. udział wynoszący 1/2 w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /3 o powierzchni 0,3022 ha, który na mocy aktu notarialnego z dnia 11 marca 1975 r. Rep. [...] stał się wspólną własnością T. Z. i jej męża K. Z..
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej z dnia 5 marca 1991 r. sygn. akt IC 14/91 między innymi T. Z. i K. Z. zostali zobowiązani do złożenia oświadczenia woli, że przenoszą na B. S. prawo własności nieruchomości położonej w S. przy ulicy W. 82, dla której ówczesne Państwowe Biuro Notarialne prowadziło między innymi księgę wieczystą nr KW [...]. Na mocy aktu notarialnego z dnia 19 marca 1992 r. Rep. A nr [...] i zawartego w nim oświadczenia woli B. S. i jego żona H. S. stali się właścicielami między innymi udziału wynoszącego 1/2
w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /3 na planie w aktach księgi wieczystej "S. KW [...]" (obecnie nr [...]), czyli zgodnie z mapą z dnia 14 grudnia 1963 r., wpisaną do ewidencji w składnicy geodezyjnej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Państwowe Biuro Geodezji i Urządzeń Terenów Rolnych w K. w dniu 1 sierpnia 1964 r. za numerem [...].
Obecnie w księdze wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /3 o powierzchni 0,3022 ha położonej
w S., jako właściciele tej nieruchomości figurują: T. M. c. F. i R. z udziałem wynoszącym 1/2 oraz B. S. s. S. i K. i H. S. c. M. i A. z udziałem wynoszącym 1/2 na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.
Dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /2 o powierzchni 0,3056 ha, w dniu 22 listopada 1972 r. została założona księga wieczysta "[...] - S." obecnie nr [...]. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej z dnia 5 marca 1991 r. sygn. akt IC [...] między innymi T. Z. i K. Z. zostali zobowiązani do złożenia oświadczenia woli, że przenoszą na B. S. również prawo własności nieruchomości położonej w S. przy ulicy W. [...], dla której ówczesne Państwowe Biuro Notarialne prowadziło księgę nr KW [...]. Na mocy aktu notarialnego z dnia 19 marca 1992 r. Rep. A nr [...] i zawartego w nim oświadczenia woli B. S. i jego żona H. S. stali się właścicielami także nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /2 na planie w aktach księgi wieczystej "S. KW [...]" (obecnie nr [...]), czyli zgodnie z mapą z dnia 14 grudnia 1963 r. wpisaną do ewidencji w składnicy geodezyjnej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Państwowe Biuro Geodezji i Urządzeń Terenów Rolnych w K. w dniu 1 sierpnia 1964 r. za numerem [...] /63.
Obecnie w księdze wieczystej nr [...] figurują: B. S. s. S. i K. i H. S. c. T. i A. (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) jako właściciele działki nr [...] /2 o powierzchni 0,3056 ha położonej w S..
Natomiast ewidencja gruntów dla obrębu - miasto S. gmina S. została założona w 1969 r.
Z gruntów przedstawionych na mapie z dnia 14 grudnia 1963 r. jako działki nr [...] /1, [...] /2, [...] /3, [...] /4, [...] /5, [...] /7, [...] /8 przy założeniu ewidencji gruntów utworzono trzy działki nr [...] , [...] i [...] .
Z rejestrów gruntów z 1969 r. wynika, że pod numerem [...] figurował H. N. s. I. i K. jako władający gruntami, oznaczonymi między innymi jako działka nr [...] o powierzchni 0,7000 ha, pod numerem 590 figurowała K. N. c. J. i Z. jako władająca gruntami, oznaczonymi między innymi jako działka nr [...] o powierzchni 0,5900 ha, natomiast pod numerem 789 figurował C. M. s. F. jako władający gruntami, oznaczonymi między innymi jako działka nr [...] o powierzchni 1,4800 ha.
Porównując mapę z dnia 14 grudnia 1963 r., wpisaną do ewidencji w składnicy geodezyjnej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Państwowe Biuro Geodezji i Urządzeń Terenów Rolnych w K. w dniu 1 sierpnia 1964 r. za numerem [...] /63 (późniejszy numer [...] oraz [...]), dotyczącą podziału działki nr [...] położonej w S., ze stanem wykazanym na mapie ewidencyjnej sporządzonej przy założeniu ewidencji gruntów, działka nr [...] stanowiła pas gruntu utworzony z części działek nr [...] /1, [...] /3, [...] /4, [...] /6, [...] /7 i [...] /8 wzdłuż północnej granicy tych działek, działka nr [...] stanowiła pas gruntu obejmujący część działek nr [...] /3, [...] /4, [...] /6, [...] /7, [...] /8, natomiast działka nr [...] stanowiła pas gruntu obejmujący część działek nr [...] /1, [...] /3, [...] /4, [...] /7 i [...] /8 oraz działki nr [...] /2 i [...] /5.
Po dokonanej aktualizacji ewidencji gruntów obrębu - miasto S. nastąpiła zmiana granic i powierzchni działek nr: [...], [...] , [...] . Z części gruntów stanowiących działkę nr [...] utworzono działkę nr [...] , z części gruntów stanowiących działki nr [...] i [...] utworzona działkę nr [...] , z części działek nr [...], [...] i [...] utworzono działkę nr [...] /1, a z pozostałej części działek nr [...] , [...] i [...] utworzono działkę nr [...] /2.
Porównując mapę z dnia 14 grudnia 1963 r., wpisaną do ewidencji w składnicy geodezyjnej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Państwowe Biuro Geodezji i Urządzeń Terenów Rolnych w K. w dniu 1 sierpnia 1964 r. za numerem [...] /63 dotyczącą podziału działki nr [...] położonej w S., ze stanem wykazanym na mapie ewidencyjnej sporządzonej po aktualizacji ewidencji gruntów, działka nr [...] stanowiła pas gruntu utworzony z części działek nr [...] /1, [...] /3, [...] /4 wzdłuż północnej granicy tych działek, działka nr [...] stanowiła pas gruntu obejmujący część działek nr [...] /1, [...] /3, [...] /4 oraz działkę nr [...] /2, działka nr [...] /1 obejmowała grunty stanowiące dawne działki nr [...] /5 i [...] /6, natomiast działka nr [...] /2 obejmowała grunty oznaczone dawniej jako działki nr [...] /7 i [...] /8.
W rejestrze gruntów obrębu - miasto S. założonym w 1981 r., po dokonanej aktualizacji ewidencji gruntów wykazano:
- pod numerem 1831, T. K. c. F. jako właściciela działki nr [...]
o powierzchni 0,1950 ha z powołanym aktem notarialnym Rep. Nr [...],
- pod numerem 295, T. c. P i Z. s. W. małż. Z. jako właścicieli gruntów, w tym działki nr [...] o powierzchni 0,5927 ha na podstawie aktów notarialnych: Rep. Nr [...], Rep. Nr [...], Rep. Nr [...].
W kolejnym rejestrze gruntów założonym w 1989 r. wykazano:
- pod numerem [...] B. s. S. i K. oraz H. c. [...] a i A. małż. S.ch jako władających gruntami oznaczonymi jako działka nr [...] o powierzchni 0,5927 ha.
W dniu 7 listopada 1989 r. Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej
i Kartograficznej w K. Filia w Skarżysku - Kamiennej wpisał do ewidencji operat techniczny nr 2082-12/89 dotyczący podziału działki nr [...] o powierzchni 0,5803 ha na działki nr [...] /1 o powierzchni 0,1644 ha, [...] /2 o powierzchni 0,1578 ha i [...] o powierzchni 0,2581 ha. Podział ten został zatwierdzony decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia 23 listopada 1989 r. znak: [...].
Jednak w rejestrze gruntów obrębu - miasto S. powyżej opisany podział działki nr [...] nie został ujawniony.
W rejestrze gruntów obrębu - miasto S. założonym w 1994 r.
w systemie informatycznym wykazano:
- w jednostce rejestrowej nr [...] T. K. c. F. jako właściciela działki nr [...] o powierzchni 0,1950 ha z powołanym aktem notarialnym Rep. Nr [...],
- w jednostce rejestrowej nr [...], B. s. S. i K. oraz H. c. [...] a i A. małż. S. jako władających gruntami oznaczonymi jako działka nr [...] o powierzchni 0,5927 ha.
W aktualnej ewidencji gruntów i budynków obrębu miasto S. gmina S. widnieją zapisy:
- w jednostce rejestrowej G.2413 figuruje T. K. c. F. jako właściciel działki nr [...] o powierzchni 0,1950 ha na podstawie aktu notarialnego nr [...],
- w jednostce rejestrowej G.2001 figurują: (małżeństwo) B. S. s. S. i K. oraz H. S. c. [...] a i A. jako właściciele między innymi działki zabudowanej nr [...] o powierzchni 0,5927 ha z powołaniem numerów ksiąg wieczystych [...] i KW [...].
Zgodnie z aktualną mapą ewidencyjną obrębu - miasto S., działka nr [...] stanowi grunty położone pomiędzy ulicą Warszawską a działką nr [...] /1, graniczące od strony południowej z działką nr [...] . Działkę nr [...] przedstawioną na aktualnej mapie ewidencyjnej obrębu - miasto S. tworzą grunty również położone pomiędzy ulicą Warszawską a działką nr [...] /1, przebiega od ulicy W. w kierunku wschodnim do granicy z działką nr [...] /1, graniczące od strony północnej z działką nr [...] .
W dniu 14 listopada 2014 r. do państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego został przyjęty pod identyfikatorem [...] operat techniczny dla między innymi działek nr [...] i [...] , którego celem było sporządzenie mapy deregulacji stanu prawnego.
Wykonawca tego opracowania porównał stan wykazany w ewidencji gruntów ze stanem prawnym wykazanym w księgach wieczystych na podstawie mapy z dnia 14 grudnia 1963 r., pochodzącej z dokumentacji wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Państwowe Biuro Geodezji i Urządzeń Terenów Rolnych w K. w dniu 1 sierpnia 1964 r. za numerem [...] /63, której następnie nadano kolejne numery: [...].
Jak stwierdził wykonawca opracowania o identyfikatorze [...] powyższa dokumentacja nr [...] zawiera wiarygodne dane umożliwiające obliczenie współrzędnych punktów granicznych. Do opracowania o identyfikatorze [...] wykorzystano także mapę ewidencyjną, mapę zasadniczą, operat ewidencji gruntów z 1967 roku i aktualizacji z roku 1979, zarysy pomiarowe z 1947 r. wykorzystane przy założeniu ewidencji gruntów i dane z mapy numerycznej. Wykonawca opracowania o identyfikatorze [...] obliczył współrzędne punktów granicznych uwzględniając stany prawne działek ujawnionych w księgach wieczystych na bazie operatu z 1963 roku, obliczył powierzchnie działek, sporządził szkice rozbieżności przedstawiające przebieg granic według różnych opracowań oraz dane z ewidencyjnej mapy numerycznej i opracował mapę z wykazami synchronizacyjnymi oraz z wykazami zmian danych ewidencyjnych działek w celu doprowadzenia do zgodności stanu wykazanego w ewidencji gruntów i budynków ze stanem prawnym.
Według mapy stanowiącej wynik opracowania o identyfikatorze P.2610.2014.1085 w skład gruntów oznaczonych obecnie na mapie ewidencyjnej jako działki nr [...] i [...] wchodzą działki nr [...] /1, [...] /2, [...] /3 i [...] /4 ujawnione
w księgach wieczystych nr [...],[...], KI [...]:
działce nr [...] /1 odpowiada pas gruntu wzdłuż ulicy W. stanowiący część działek nr [...] i [...] oznaczony jako działki nr [...] /1 i [...] /1,
działce nr [...] /4 odpowiada pas gruntu przylegający do działki nr [...] /1, składający się z części działek [...] i [...] oznaczonych jako działki nr [...] /3 i [...] /4,
działce nr [...] /3 odpowiadają grunty stanowiące część działek nr [...]
i [...] oznaczone jako działki nr [...] /2 i [...] ,
działce nr [...] /2 odpowiadają grunty, będące częścią działki nr [...] oznaczone jako działka nr [...] .
W trakcie postępowania prowadzonego przez Starostę Skarżyskiego B. S. złożył do akt sprawy kserokopię umowy dobrowolnej z dnia 31 maja 1989 r. w sprawie sprzedaży działki położonej w S. przy ulicy W. Nr ewidencyjny [...] , przez T. i K. małż. Z. na rzecz B. S. oraz kopię aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 19 marca 1992 r. zawierającego oświadczenie woli, na mocy którego B. S. i jego żona H. S. stali się właścicielami nieruchomości należących niegdyś do T. i K. małż. Z. objętych księgami wieczystymi KW nr [...] i KW nr [...].
Treść kserokopii aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 19 marca 1992 r. różniła się znacznie od treści aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 19 marca 1992 r. złożonego do akt księgi wieczystej nr KI 1R/0000[...] /3.
W myśl treści aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 19 marca 1992 r., którego kopię przedstawił B. S., właścicielami działki nr [...] /3
o powierzchni 0,3022 ha objętej księgą wieczystą KW nr [...] oraz działki nr [...] /2
o powierzchni 0,3056 objętej księgą wieczystą KW nr [...] byli T. i K. małż. Z.. Nieruchomość ta została oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni 0,5803 ha, która została podzielona na działki nr [...] /1, [...] /2 i [...] . Według treści kserokopii aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 19 marca 1992 r. przedstawionej przez B. S., na mocy tego aktu B. i H. S. stali się właścicielami działek nr [...] /1, [...] /2 i [...] zgodnie z mapą nr [...] dotyczącą podziału działki nr [...] zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia 23 listopada 1989 r. znak: G- [...].
Jak ustalił Starosta Skarżyski, B. S. nie posiada oryginału aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 19 marca 1992 r., którego kopię przedstawił.
Natomiast zgodnie z oryginałem dokumentu aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 19 marca 1992 r., złożonego do akt księgi wieczystej nr [...], B. S. i jego żona H. S. stali się właścicielami udziału wynoszącego 1/2 w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /3 na planie w aktach księgi wieczystej "S. KW [...] '’ (obecnie nr [...]) oraz nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /2 na planie w aktach księgi wieczystej "S. KW [...] “ (obecnie nr [...]).
W ocenie organu w niniejszej sprawie istotny jest zapis ujawniony w księgach wieczystych nr [...], [...] zgodnie z którym B. S. i jego żona H. S. stali się właścicielami udziału wynoszącego 1/2 w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /3 oraz nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /2.
Natomiast akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia 19 marca 1992 r. w wersji przedstawionej przez B. S. nie został ujawniony w tych księgach wieczystych.
Organ wskazał, że Starosta Skarżyski podjął postępowanie w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na wniosek T. K. reprezentowanej przez M. S. i na podstawie wskazanej w tym wniosku dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 listopada 2014 r. pod identyfikatorem P.2610.2014.1085. Ponieważ jednak zakres aktualizacji objętej tą dokumentacją nie dotyczył wyłącznie nieruchomości należącej do wnioskodawczyni, w świetle wyżej przytoczonych przepisów Starosta Skarżyski miał obowiązek dokonać wnioskowanej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej.
Świętokrzyski Inspektor podniósł, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że stan wykazany aktualnie w ewidencji gruntów w odniesieniu do gruntów oznaczonych jako działki nr [...] i [...] jest niezgodny ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych.
Zatem w świetle wyżej przytoczonych przepisów Starosta Skarżyski miał obowiązek aktualizacji operatu ewidencyjnego dla obrębu - miasto S. poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych
w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem prawnym odpowiednimi danymi
zgodnymi ze stanem prawnym.
Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków obrębu - miasto S.
w odniesieniu do gruntów oznaczonych jako działki nr [...] i [...] wynikająca
z dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego
w dniu 4 listopada 2014 r. pod identyfikatorem P[...] prowadzi jednoznacznie do odzwierciedlenia w ewidencji gruntów i budynków stanu prawnego tych gruntów wykazanego w księgach wieczystych.
Organ odwoławczy uznał, że Starosta Skarżyski zajął w decyzji z dnia 29 stycznia 2016 r. prawidłowe stanowisko orzekając o aktualizacji ewidencji gruntów
i budynków w oparciu o wskazaną przez wnioskodawczynię dokumentację.
Skargę na decyzję z 10 maja 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. złożyli H. i B. S. wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zarzucając:
- obrazę art. 140 kc,
- naruszenie zasady res iudicata,
- pominięcie w treści zaskarżonej decyzji wydanej przez Naczelnika Miasta
i Gminy w S. w dniu 23 listopada 1989 r. decyzji o podziale działki [...] na działki o nr ewid. [...] /1, [...] /2 i [...] o łącznej powierzchni 0,5603 ha, wpisanej do ewidencji Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. filia w Skarżysku-Kamiennej na podstawie operatu technicznego nr [...] sporządzonego przez geodetę uprawnionego J. M. w dniu 3 listopada 1989 r.
- nieprzeprowadzenie wszystkich istotnych w sprawie dowodów zmierzających do ustalenia prawdy materialnej w postępowaniu,
- naruszenie zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych,
- błędną interpretację ukazu uwłaszczeniowego cara Aleksandra II Romanowa
z [...] 4r.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że ww. ukazem uwłaszczeni byli włościanie, czyli po prostu chłopi i to im przyznano na własność użytkowane w tej dacie grunty i obdarzono innymi przywilejami.
W ocenie skarżących, organy celowo operują starymi numerami ewidencyjnymi działek, aby wprowadzić w tej sprawie kompletny zamęt. Służy to zakamuflowaniu decyzji ówczesnego Naczelnika Miasta i Gminy S., a obecnie Starosty Skarżyskiego. Zwrócili uwagę, że Naczelnik Miasta i Gminy S. w dniu 23 listopada 1989 r. zatwierdził plan podziału działki nr ewid. [...] na trzy działki na podstawie operatu technicznego geodety J. M. i jako właściciela wpisał T. Z., poprzednika prawnego działek skarżących.
Skarżący podnieśli, że działki te były przedmiotem przedwstępnej umowy notarialnej Rep. A [...] spisanej w PBN w Skarżysku-Kamiennej przed notariuszem M. Z. W tej umowie istnieje zapis ostatniego akapitu ze strony 1 aktu, z którego wynika wprost, że zgodnie z mapą i rejestrem pomiarowym wpisanymi do ewidencji Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filii Terenowej w Skarżysku-Kamiennej, nieruchomość została oznaczona nr [...] i zawiera wg aktualnych pomiarów 58 arów 3 m2 oraz została podzielona na działki nr [...] /1, [...] /2 i [...] . Wobec takiego zapisu w akcie notarialnym uzasadnionym jest stwierdzenie, że notariusz widziała te dwa dokumenty i stąd zastanawiające jest stwierdzenie na stronie 6 uzasadnienia decyzji, że Starosta Skarżyski obecnie,
a wówczas Naczelnik Miasta i Gminy S., decyzję swoją ujawnił.
Skarżący wskazali, że ma to dla sprawy najistotniejsze znaczenie, bo było przedmiotem wyrokowania Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej w sprawie IC 14/91.
W ocenie skarżących koniecznym wydaje się być przesłuchanie w charakterze świadków Starosty Skarżyskiego na okoliczność wydania decyzji z 23 listopada 1989 r. jak i przesłuchanie w takim charakterze notariusza M. Z. na okoliczność dwóch różnych aktów z dnia 19 marca 1992 r. Rep. A [...] . Są one, zdaniem skarżących, tak różne co do swej formy i treści, że nie sposób przyjąć żadnego z nich jako podstawy ustaleń faktycznych.
Skarżący ponieśli, że doszło do obrazy art. 140 kc określającego treść i zakres prawa własności, jak i do obrazy zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest
w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą.
Materialnoprawne podstawy orzekania przez organy w niniejszej sprawie wyznaczały przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (wersja na datę orzekania przez organ II instancji opublikowana w Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (wersja na datę orzekania przez organ II instancji opublikowana w Dz. U. z 2015 r. poz. 542 z późn. zm.), przytaczanego w dalszym ciągu jako rozporządzenie.
Przedmiot kontroli sądowej w niniejszej sprawie stanowi decyzja Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego w K. podjęta w następstwie rozpatrzenia odwołania B. S., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji (Starosty Skarżyskiego) orzekającą o dokonaniu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu 1 S. jednostka ewidencyjna S. polegającej na:
1. wykreśleniu z jednostki rejestrowej [...] działki nr [...] o powierzchni 0,5927 ha i wpisaniu w jej miejsce działki nr [...] o powierzchni 0,[...] ha jako własność B. i H. małż. S.
2. wykreśleniu z jednostki rejestrowej G. [...] działki nr [...] o powierzchni 0,1950 ha oraz T. K. jako jej właściciela,
3. wpisaniu w jednostce rejestrowej G. [...] działek nr [...] /1 o powierzchni 0,0256 ha, [...] /3 o powierzchni 0,0165 ha, [...] /1 o powierzchni 0,0765 ha, [...] /4 o powierzchni 0,0500 ha jako własność Skarbu Państwa,
4. utworzeniu nowej jednostki rejestrowej i wpisaniu w niej działek nr [...] /2
o powierzchni 0,1510 ha, [...] /2 o powierzchni 0,1529 ha, jako własność w 1/2 części T. K. c. F. i R. oraz w 1/2 części B. i H. małż. S..
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy stanął na stanowisku, że aktualne zapisy figurujące w ewidencji gruntów pozostają
w sprzeczności z treścią ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości obejmujących ww. działki, a dokonana aktualizacja – przeprowadzona w oparciu
o załączoną do wniosku mapę przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego w dniu 4 listopada 2014 r. pod identyfikatorem [...] – usunie tę niezgodność.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności podkreślić, że prowadzona przez starostów ewidencja gruntów i budynków ma wyłącznie rejestrowy i deklaratoryjny charakter.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Uznaje się, że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. W rezultacie, decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące zasięgu prawa własności, w tym między innymi przebiegu granic i ustalenia powierzchni działki nie mogą więc być rozstrzygane w postępowaniu aktualizacyjnym (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 października 2014 r., I OSK 580/13; z dnia 12 lipca 2012r., sygn. akt I OSK 1004/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 września 2014 r., III SA/Kr 596/14).
Z ustaleń organów obu instancji, poczynionych na podstawie obszernego materiału dowodowego wynikają następujące okoliczności:
1. Wszystkie objęte przedmiotem postępowania działki pochodzą z dokonanego w 1963 roku podziału działki oznaczonej numerem [...] (wchodzącej w skład spadku po F. M.) położonej w S. przy ul. W.. W wyniku tego podziału utworzone zostały działki oznaczone numerami: [...] /1 o powierzchni 0,1020 ha, [...] /2 o powierzchni 0,3056 ha, [...] /3 o powierzchni 0,3022 ha, [...] /4 o powierzchni 0,0658 ha, [...] /5 o powierzchni 0,3003 ha, [...] /6 o powierzchni 0,3000 ha, [...] /7 o powierzchni 0,0815 ha i [...] /8 o powierzchni 1,1642 ha. Jak wynika z adnotacji zamieszczonej na mapie podziałowej z 14 grudnia 1963 r., działki nr [...] /1, [...] /4 i [...] /7 zostały przeznaczone na cele komunikacji "i jako takie winny być przekazane na użytek publiczny przy pierwszym akcie sprzedaży". W postanowieniu o dziale spadku z 19 grudnia 1966 r. Sądu Powiatowego Wydział Zamiejscowy w Skarżysku Kamiennej, działki nr [...] /1, [...] /4 i [...] /7 zostały przyznane na rzecz Skarbu Państwa – Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K.. Postanowienie to stanowiło także podstawę wpisu Skarbu Państwa jako właściciela ww. działek w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej. Pozostałe działki wchodzące w skład spadku po F. M. przypadły natomiast jego synowi C.
2. Aktem notarialnym z 14 czerwca 1968 r. Nr Rep. A [...] C. M. przeniósł na rzecz T. M. (obecnie K.) własność udziału stanowiącego ½ część działki Nr [...] /3 o powierzchni 0,3022 ha. Na wniosek zawarty w § 8 tego aktu założona została księga wieczysta (obecnie nr [...] /3) dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /3 o powierzchni 0,3022 ha położonej w S..
3. W roku 1969, a więc już po zawarciu ww. aktu notarialnego, założona została ewidencja gruntów dla obrębu - miasto S. gmina S..
Przy założeniu ewidencji, z działek oznaczonych numerami [...] /1, [...] /2, [...] /3, [...] /4, [...] /5, [...] /7 i [...] /8 utworzono trzy działki: nr [...] (potem [...] /1 i [...] /2), [...] i [...] . C. M. s. F. ujawniony w niej został jako władający gruntami, oznaczonymi między innymi jako działka nr [...] o powierzchni 1,4800 ha.
Jak wynika z załączonej do wniosku mapy sytuacyjnej sporządzonej dnia 15 października 2014 r. przez geodetę uprawnionego M. S., stanowiącej część operatu technicznego wpisanego do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (identyfikator ewidencyjny P.2610.2014.1085):
- działka nr [...] /1 obejmowała grunty stanowiące dawne działki nr [...] /5
i [...] /6, natomiast działka nr [...] /2 obejmowała grunty oznaczone dawniej jako działki nr [...] /7 i [...] /8,
- działka nr [...] stanowiła pas gruntu utworzony z części działek nr [...] /1, [...] /3, [...] /4 wzdłuż północnej granicy tych działek,
- działka nr [...] stanowiła pas gruntu obejmujący południową część działek nr [...] /1, [...] /3, [...] /4 oraz działkę nr [...] /2.
4. Aktem notarialnym z 19 września 1974 r. Nr Rep. [...] C. M. sprzedał T. Z. działkę położoną w S. oznaczoną nr [...] o pow. 0,3022 ha. Aktem notarialnym z 11 marca 1975 r. T. Z. i K. Z. rozszerzyli wspólność ustawową małżeńską na majątek obejmujący m.in. tę właśnie działkę. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej z dnia 5 marca 1991 r. sygn. akt IC 14/91 T. Z. oraz spadkobiercy K. Z. (K. Z., H. Z., U. S. i Z. K.) zostali zobowiązani do złożenia oświadczenia woli, że przenoszą na B. S. prawo własności nieruchomości położonej
w S. przy ulicy W., dla której ówczesne Państwowe Biuro Notarialne prowadziło księgę wieczystą nr KW [...] i [...] . W wykonaniu tego wyroku, w akcie notarialnym z dnia 19 marca 1992 r. Nr Rep. A [...] B. S. złożył oświadczenie, że wyraża zgodę na przeniesienie własności działki nr [...] /2 wraz z udziałem do ½ części we współwłasności działki nr [...] /3 na siebie i swoją żonę H. S..
Opisane wyżej akty notarialne znajdują się w aktach ksiąg wieczystych KW nr [...] (prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] /3
o powierzchni 0,3022 ha położonej w S.) oraz w KW nr [...] (prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej m.in. jako działka nr [...] /2 o powierzchni 0,3056 ha położonej w S.) i ujawnione zostały jako podstawa wpisów dokonywanych w tych księgach. W KW nr [...] jako właściciele figurują: T. M. z udziałem wynoszącym 1/2 oraz B. S. i H. S. z udziałem wynoszącym 1/2 na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, zaś w dziale drugim KW nr [...] ujawnieni zostali B. S.
i H. S. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej.
5. W rejestrze gruntów obrębu - miasto S. założonym w 1981 r., po dokonanej aktualizacji ewidencji gruntów wykazano:
- pod numerem 1831 T. K. c. F. jako właściciela działki nr [...]
o powierzchni 0,1950 ha z powołanym aktem notarialnym Rep. Nr [...] ,
- pod numerem 295 T. i K. małż. Z. jako właścicieli gruntów, w tym działki nr [...] o powierzchni 0,5927 ha na podstawie aktów notarialnych: Rep. Nr [...].
W kolejnym rejestrze gruntów założonym w 1989 r. wykazano:
- pod numerem [...] B. oraz [...] małż. S.jako władających gruntami oznaczonymi jako działka nr [...] o powierzchni 0,5927 ha.
W dniu 7 listopada 1989 r. Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej
i Kartograficznej w K. Filia w Skarżysku - Kamiennej wpisał do ewidencji operat techniczny nr [...] dotyczący podziału działki nr [...] o powierzchni 0,5803 ha na działki nr [...] /1 o powierzchni 0,1644 ha, [...] /2 o powierzchni 0,1578 ha i [...] o powierzchni 0,2581 ha. Podział ten został zatwierdzony decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia 23 listopada 1989 r. znak: [...] Podział ten nie został jednak ujawniony w rejestrze gruntów.
W aktualnej ewidencji gruntów i budynków obrębu miasto S. gmina S. widnieją zapisy:
- w jednostce rejestrowej [...] T. K. c. F. jako właściciel działki nr [...] o powierzchni 0,1950 ha na podstawie aktu notarialnego nr [...] ,
- w jednostce rejestrowej [...] figurują: B. i H. małżonkowie S. jako właściciele między innymi działki zabudowanej nr [...] o powierzchni 0,5927 ha z powołaniem numerów ksiąg wieczystych Kw [...] i KW [...] .
Nie ulega wątpliwości, że stan ujawniony w ewidencji gruntów nie odzwierciedla stanu prawnego wynikającego z ksiąg wieczystych założonych dla nieruchomości objętych postępowaniem. Różnice wynikają chociażby z tego, że księgi wieczyste założone zostały dla działek powstałych po podziale działki nr [...] (nr [...] /1 – [...] /8), które nie zostały ujawnione przy zakładaniu ewidencji gruntów. Z działek tych utworzono wówczas działki [...] , [...] i [...] , nie uwzględniając przy tym faktu, że postanowieniem o dziale spadku z 19 grudnia 1966 r. Sądu Powiatowego Wydział Zamiejscowy w Skarżysku Kamiennej, działki nr [...] /1, [...] /4 i [...] /7 zostały przyznane na rzecz Skarbu Państwa – Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. i urządzona została dla nich księga wieczysta KW nr [...].
Treść ksiąg wieczystych odzwierciedla jednak stan prawny wszystkich nieruchomości, który – co nie ulega wątpliwości – ujawniony został w aktualnej ewidencji gruntów w sposób wadliwy.
Jak wynika z operatu dołączonego do wniosku w niniejszej sprawie, wykonawca tego opracowania porównał stan ujawniony w ewidencji gruntów ze stanem prawnym wykazanym w księgach wieczystych i na mapie stanowiącej część tego operatu przedstawił, które działki odpowiadają tytułom własności ujawnionym w księgach wieczystych. I tak:
1. W księdze wieczystej KW [...] figuruje działka nr [...] /2 (oznaczona na
mapie nowym numerem [...] ) będąca własnością małżonków S. na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej. Stanowi ona natomiast jedynie część ujawnionej w ewidencji gruntów działki nr [...] , do której wpisani zostali małżonkowie S. jako właściciele na podstawie KW [...] i KW [...] . Tymczasem ewidencyjna działka nr [...] obejmuje także inne działki będące – zgodnie z zapisami zawartymi w KW nr [...] i KW nr [...] – własnością innych osób, a konkretnie T. M. (współwłasność w ½ części co do działki nr [...] /3, oznaczonej na mapie numerem [...] /2 i [...] /2) i Skarbu Państwa (co do działek 108/1 i [...] /4, którym odpowiadają działki oznaczone na mapie jako działki nr [...] /1, [...] /1, [...] /4 i [...] /3).
Dlatego prawidłowo organ wykreślił z ewidencji działkę nr [...] oraz dokument KW [...] , wpisał natomiast działkę nr [...] (dawny numer [...] /2), objętą KW Nr [...] .
2. W księdze wieczystej KW nr [...] obejmującej działkę nr [...] /3 (odpowiadającą działkom nr [...] /2 i [...] /2) wpisani są jako właściciele T. M. (obecnie K.) do ½ części oraz B. i H. małżonkowie S. na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej do ½ części. Działka ta stanowi część ujawnionej w ewidencji gruntów działki oznaczanej numerem [...] , opisanej już w pkt 1 oraz działki nr [...] . Ta ostatnia działka z kolei również obejmuje grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, ujawnione w KW 27460 (część działek nr [...] /1 i [...] /4). Dostosowując błędne zapisy w ewidencji gruntów do stanu prawnego wynikającego z ksiąg wieczystych, organ zgodnie z prawem w nowej jednostce rejestrowej wpisał działki nr [...] /2 i [...] /2 oraz ich właścicieli zgodnie z KW nr [...] , wykreślił także z ewidencji działkę nr [...] .
3. W księdze wieczystej KW nr 27460 wpisano m.in. działki nr [...] /1 i [...] /4 stanowiące własność Skarbu Państwa. Działki te oznaczone zostały aktualnie numerami [...] /1, [...] /1, [...] /4 i [...] /3. Stanowią one część działek ujawnionych w ewidencji pod nr [...] i [...] . Tymczasem Skarb Państwa ujawniony został
w ewidencji gruntów jedynie jako właściciel działki nr [...] /3 (dawna działka nr [...] /7) na podstawie KW [...]. Prawidłowo zatem organy ewidencyjne wpisały ww. działki do tej jednostki rejestrowej.
Stosownie do treści § 44 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności
z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, należy do zadań starosty. Przepis § 45 ust. 1 rozporządzenia stanowi ponadto, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:
1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;
2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;
3) wyeliminowania danych błędnych.
Zgodnie zaś z § 45 ust. 2 w zw. z § 35 rozporządzenia, źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do aktualizacji operatu są m.in. materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.
W stanie niniejszej sprawy źródłem i podstawą dokonanych przez Starostę zmian w ewidencji jest dołączony do wniosku operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (identyfikator ewidencyjny [...]) wraz z mapą sytuacyjną sporządzoną 15 października 2014 r. przez geodetę uprawnionego M. S. Z dokumentów zawartych w tym operacie wynika, że stan ujawniony w ewidencji gruntów nie odzwierciedla stanu prawnego wynikającego z ksiąg wieczystych.
Wnioski wypływające z lektury operatu potwierdza dodatkowo zebrany
w sprawie materiał dowodowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazła się szczegółowa analiza stanu prawnego wszystkich działek objętych rozstrzygnięciem, poprzedzona badaniem treści ksiąg wieczystych i dokumentów znajdujących się
w aktach tych ksiąg. Organ przedstawił także wszystkie zmiany wpisów ewidencyjnych od założenia ewidencji gruntów i wyjaśnił, z jakich przyczyn nie odzwierciedlają one aktualnie stanu prawnego wynikającego z tytułów własności. Tym samym, objęta skargą decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji znajduje uzasadnienie w powołanych wyżej przepisach rozporządzenia, a także w § 12, zgodnie z którym prawa właścicieli do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych.
Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w skardze podkreślić należy, że organy orzekały w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz kodeksu postępowania administracyjnego, nie stosowały zatem przepisów kodeksu cywilnego, a konkretnie art. 140 kc i w związku z tym nie mogły go naruszyć.
Organy nie stosowały też, ani nie dokonywały jakiejkolwiek interpretacji ukazu uwłaszczeniowego cara Aleksandra II z [...] 4 r., a ustalenia poprzedzające zaskarżoną decyzję zapadły w następstwie analizy stanu prawnego wynikającego z ksiąg wieczystych.
Niezasadnym jest również zarzut dotyczący naruszenia zasady res iudicata oraz zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, tym bardziej, że poza powołaniem go w skardze nie został w żaden sposób uargumentowany.
Co się zaś tyczy decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z 23 listopada 1989 r. znak: G-8414/35/89 zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] o pow. 5803 m2 na działki nr [...] /1, [...] /2 i [...] , to rzeczywiście kopia tej decyzji znajduje się w aktach sprawy, jednak jak ustala organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, podział zatwierdzony tą decyzją (do której oryginału nie udało się dotrzeć mimo czynionych przez organ w tym zakresie starań) nie został ujawniony w ewidencji gruntów. Fakt, że w decyzji wskazano, że działka nr [...] stanowi własność K. i T. małżonków Z. nie wpływa w żaden sposób na ustalenie stanu prawnego tej działki, który wynika z zapisów ksiąg wieczystych i znajdujących się w nich aktów notarialnych.
W aktach sprawy znajduje się także kopia odpisu umowy przedwstępnej z 19 grudnia 1989 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego w Państwowym Biurze Notarialnym w Skarżysku-Kamiennej za Nr Rep. A [...], zgodnie z którą T.
i K. małżonkowie Z. zobowiązali się sprzedać B. i H. małżonkom S. nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...] o pow. 58 a 03 m.kw., położoną w Skarżysku-Kamiennej, podzieloną na działki nr [...] /1, [...] /2 i [...] . Podkreślić jednak należy, że umowa przedwstępna nie przenosi własności rzeczy na nabywcę, co następuje dopiero w następstwie zawarcia umowy przyrzeczonej (art. 389 kc). Umowa ta nie była w związku z tym podstawą wpisu prawa własności na rzecz małżonków S.ch w księgach wieczystych KW nr [...] i KW nr [...] . Wpisów w tym zakresie dokonano natomiast na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej z 5 marca 1991 r. sygn. akt I C [...] (który stosownie do treści art. 1047 § 1 kpc zastąpił treść oświadczenia woli T. Z., K. Z., H. Z., U. S. i Z. K.) oraz oświadczenia B. S. zawartego w akcie notarialnym z dnia 19 marca 1992 r. Nr Rep. A [...] , zgodnie z którym wyraził on zgodę na przeniesienie własności działki nr [...] /2 wraz z udziałem do ½ części we współwłasności działki nr [...] /3 na siebie i swoją żonę [...] ę S.. Sąd zauważa także, że w aktach sprawy znajduje się kopia aktu notarialnego z tej samej daty, o tym samym numerze Repertorium A, zawartego przed tym samym notariuszem, złożona przez B. S., o innej treści aniżeli dokument znajdujący się w aktach KW nr [...] i KW nr [...] . Organ ewidencyjny nie był jednak uprawniony do oceny rozbieżności w treści tych aktów, gdyż w postępowaniu ewidencyjnym, mającym – jak już powiedziano na wstępie – wyłącznie rejestrowy charakter, organy administracji mogą badać jedynie treść ksiąg wieczystych i złożonych do akt tych ksiąg dokumentów, w tym także aktów notarialnych. Dlatego prawidłowo dla ustalenia stanu prawnego działek objętych postępowaniem, organy przyjęły stan wynikający z wpisów dokonanych w obu wymienionych wyżej księgach wieczystych na podstawie treści tego aktu notarialnego, który był podstawą wpisu prawa własności (współwłasności w ½ części w przypadku KW nr [...] ) na rzecz małżonków S.ch.
Co się zaś tyczy zawartego w skardze wniosku o przesłuchanie świadków Starosty Skarżyskiego i notariusza M. Z., Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnia, że zgodnie z art. [...] § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające, ale jedynie z dokumentów. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków nie jest zatem możliwe w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło