II SA/Ke 647/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. Zaskarżoną decyzją Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. z 17 kwietnia 2013 r. w części dotyczącej odmowy zwrotu nieruchomości położonej w Kielcach oznaczonej w ewidencji gruntów jako część działki nr [...] będącej własnością Skarbu Państwa aktualnie w użytkowaniu wieczystym Gminy K.. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła Gmina K. reprezentowana przez Prezydenta Miasta K.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Skarga jest niedopuszczalna z uwagi na jej wniesienie przez organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji. Zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie powstały rozbieżności, głównie na tle spraw związanych z decyzjami odszkodowawczymi za drogi nabyte przez powiaty, w których decyzję w pierwszej instancji wydawał starosta, a skargę do sądu wnosił zarząd powiatu. Rozbieżności te zostały ostatecznie usunięte uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2016 r. o sygnaturze I OPS 2/15 w której przyjęto, że "powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta". Teza tej uchwały z uwagi na jej uzasadnienie może być bezpośrednio odnoszona do wszystkich sytuacji, gdy skargę do sądu administracyjnego wnosi jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydawał w sprawie decyzję. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd skonfrontował prawidłowość przyjętej w dotychczasowym orzecznictwie tezy odmawiającej jednostkom samorządu terytorialnego prawa do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym odwoławczym i postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji, gdy jej organ wydawał decyzję, z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i konstytucyjnie zagwarantowaną jednostkom samorządu terytorialnego zasadą ochrony ich samodzielności. Stąd szczególna waga podjętej uchwały wynikająca nie tylko z punktu widzenia rozstrzygnięcia powstałych rozbieżności i wiążącego z mocy art. 269 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jej charakteru, ale również ze wskazania nowych w orzecznictwie argumentów przemawiających za niemożnością odstąpienia od zasady, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej, w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę w tej sprawie jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. We wspomnianej uchwale wyjaśniono, że wypływająca z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP ochrona sądowa samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga zapewnienia tym jednostkom statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ani też przyznania im prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Jednostki te nie mają własnych praw, ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach ze stronami postępowania administracyjnego, o których prawach lub obowiązkach władczo rozstrzygają w pierwszej instancji. Powołana w uzasadnieniu skargi okoliczność, że Gmina K. stała się użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości dopiero w dniu 1 kwietnia 2016 r., przez co w dacie wydawania decyzji pierwszoinstancyjnej nie mógł mieć do jej Prezydenta zastosowania przepis art. 142 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2015.1774 ze zm.) - nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie Sądu. Na skutek bowiem nabycia tego użytkowania wieczystego, w dacie wydawania przez Wojewodę zaskarżonej decyzji, skarżąca Gmina K. była już niewątpliwie stroną postępowania zwrotowego i jest nią do chwili obecnej. Natomiast fakt, że Gmina K., której organ wydał decyzję w I instancji, stała się stroną postępowania zwrotowego dopiero w toku postępowania odwoławczego, nie zmienia będącej podstawą rozstrzygnięcia Sądu okoliczności, że skarga została wniesiona przez jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze oraz podzielając w całości zarówno tezę, jak i uzasadnienie powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) Sąd odrzucił wniesioną skargę jako niedopuszczalną.