II SA/Ke 65/05
WyrokWSA w Kielcach2005-11-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia NSA Anna Żak, Sędzia WSA Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania przy sobie wymaganego zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (zastępującego wypis z licencji w okresie przejściowym) oraz za nieprawidłowo wypełnioną kartę opłaty drogowej, jest zasadna, jeśli przedsiębiorca spełniał warunki do wykonywania transportu na dotychczasowych zasadach?Ratio decidendi
Kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania przy sobie wymaganego zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej jest niezasadna, jeśli przedsiębiorca spełniał warunki do wykonywania transportu na dotychczasowych zasadach, tj. przed uzyskaniem członkostwa w UE, i posiadał dokument potwierdzający prowadzenie działalności przed 1 stycznia 2002 r. Kara za nieprawidłowo wypełnioną kartę opłaty drogowej jest natomiast zasadna, jeśli kierowca nie miał przy sobie dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, a karta nie była wypełniona zgodnie z przepisami. W przypadku, gdy decyzja organu zawierała oba te zarzuty, a jeden z nich był wadliwy, konieczne jest uchylenie decyzji w całości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy kary pieniężnej nałożonej na Z. J. przez Komendanta Policji za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania wymaganego wypisu z licencji oraz za nieprawidłowo wypełnioną kartę drogową. Świętokrzyski Komendant Policji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił, że syn kierujący pojazdem nie zabrał zezwolenia przez zapomnienie, a pracownik poczty nie poinformował o konieczności wpisania godziny na karcie drogowej. Sąd uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: II SA/Ke 65/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Żak, Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Protokolant: ref. stażysta Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04.11.2005 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] numer [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, nałożył na Z. J. karę pieniężną w kwocie 1.000 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji ( 500 zł.) oraz za nieprawidłowo wypełnioną kartę drogową
( 500 zł.)
Rozpoznając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożone przez Z. J., Świętokrzyski Komendant Policji decyzją
z dnia [...] utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu podniósł, że z akt sprawy wynika, że dnia 19 grudnia 2003 r. policjanci z Komendy Powiatowej Policji podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki mercedes, którym kierował Z. J. stwierdzili, że nie posiadał on zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej - zastępującego w okresie przejściowym wypis
z licencji oraz jadąc droga krajową posiadał nieprawidłowo wypełnioną kartę opłaty drogowej. Z wyjaśnień kierowcy wynikało, że wykonywał on transport drogowy - przewóz na potrzeby własne, na rzecz przedsiębiorcy - swojego ojca Z. J., prowadzącego działalność gospodarczą od 1 października 2001 r. Powołując brzmienie art. 103 ust.3, 3a i 5 ustawy o transporcie drogowym, organ II instancji podniósł, że przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu rzeczy mogli ją wykonywać do 30 kwietnia 2004 r. na dotychczasowych zasadach - tj. bez posiadania licencji - pod warunkiem posiadania dokumentu potwierdzającego prowadzenie przez nich działalności gospodarczej w tym zakresie przed dniem 1 stycznia 2002 r. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 3 ustawy, przedsiębiorcy są odpowiedzialni za wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty. Kierowca okazał do kontroli kartę opłaty dobowej za przejazd na drogach krajowych, w której brak było wpisanych godzin oraz minut. Za nieprawidłowo wypełnioną kartę drogową wysokość kary pieniężnej wynosi 500 zł zgodnie z poz. 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Dlatego też nałożenie kary 1000 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania przy sobie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej - zastępującego wypis z licencji w okresie przejściowym oraz za nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej, było zasadne.
Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Z. J. zarzucając, że syn kierujący pojazdem w dniu kontroli nie zabrał ze sobą zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej "przez zapomnienie", a przy zakupie karty drogowej, "pracownik poczty nie poinformował, że trzeba wpisać godzinę". Podnosząc powyższe skarżący wniósł o "zmniejszenie" grzywny oraz "rozłożenie na jak najmniejsze raty".
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów aniżeli wskazane w jej uzasadnieniu.
Podstawą materialno-prawną decyzji wydanych przez organy obu instancji była ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz.U. nr 125, poz. 1371 ), która w przepisie przejściowym - art. 103 ust. 3 i 3a stanowiła, że przedsiębiorcy prowadzący do dnia wejście jej w życie ( tj. do 1 stycznia 2002 r.) działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu rzeczy obowiązani byli do dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa
w Unii Europejskiej ( czyli do 1 maja 2004 r.) uzyskać licencję na wykonywanie tego transportu pod rygorem wygaśnięcia dotychczasowych uprawnień. Nie później niż w terminie 2 lat od dnia wejście w życie ustawy ( czyli do 1 stycznia 2004 r.) przedsiębiorcy ci powinni wystąpić do organu udzielającego licencji
z wnioskiem o jej udzielenie na krajowy transport drogowy rzeczy. Do czasu uzyskania licencji przedsiębiorcy obowiązani byli posiadać dokument potwierdzający prowadzenie przez nich, przed dniem 1 stycznia 2002 r. działalności gospodarczej w tym zakresie.
Nie kwestionowany stan faktyczny, ustalony przez organu obu instancji wskazuje wyraźnie na to, że przepis powyższy ma do niego zastosowanie. Niewątpliwie bowiem kontrola drogowa pojazdu należącego do skarżącego nastąpiła przez uzyskaniem przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, a zatem przed datą, od której przedsiębiorcy wykonujący krajowy transport drogowy rzeczy obowiązani są posiadać licencję wydaną w trybie ustawy o transporcie drogowym. Do tego czasu zatem, wystarczyło okazaniem się
w razie kontroli drogowej dokumentem potwierdzającym prowadzenie przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie krajowego transportu drogowego rzeczy przed dniem 1 stycznia 2002 r.
Bezsporną w sprawie okolicznością jest przy tym, że wymogi w zakresie zwolnienia od obowiązku posiadania licencji przed dniem 1 maja 2004 r. skarżący spełniał, gdyż działalność w zakresie przewozu mleka prowadził jeszcze przed 1 stycznia 2002 r. ( dowód zaświadczenie na k. 4 akt postępowania wyjaśniającego KWP). Kierowca prowadzący należący do niego pojazd nie posiadał jednak w dniu kontroli zaświadczenia stwierdzającego ten fakt i nie okazał go policjantom.
Wszystkie te okoliczności oraz mający zastosowanie w sprawie przepis art. 103 ust. 3 i 3a ustawy o transporcie drogowym zauważa organ II instancji, jednak
wnioski jakie na tej podstawie wysnuwa są niezrozumiałe i nie znajdują potwierdzenia w przepisach prawa.
Skoro bowiem organ odwoławczy uznaje za zasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania przy sobie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej - to wadliwie już powołuje za organem I-szej instancji jako podstawę w zakresie wysokości tej kary pkt 1.1.2 załącznika do ustawy
o transporcie drogowym, który dotyczy kary za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji.
Z uzasadnienia nie wynika, dlaczego karę wydaną w oparciu
o ten właśnie zapis organ uznał za zasadną w stanie faktycznym sprawy, tym bardziej, że pkt 1.1.8. oraz 1.2.3. przewidują karę w innej wysokości za wykonywanie przewozu na potrzeby własne ( transportu drogowego ) bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z zaświadczenia ( zezwolenia ).
Jeżeli - co wynika z treści art. 103 ust. 3 i 3a ustawy o transporcie drogowym, przytaczanym również w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia - Z. J. nie był obowiązany w dacie kontroli posiadać licencji na wykonywanie przewozu drogowego rzeczy, to nie zrozumiałym i niewyjaśnionym przez organy obu instancji było nałożenie na niego kary pieniężnej za takie właśnie przewinienie.
Jeśli zaś chodzi o karę nałożoną za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej, to jej wysokość - 500 zł. - przewiduje pkt 1.4.4. wymienionego wyżej załącznika i kara ta nałożona została prawidłowo.
Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Dowodem tym zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych ( Dz.U. nr 150, poz. 1684 ze zm.) jest wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty. Karta opłaty dobowej - a taką dysponował kierowca w tym przypadku- winna mieć wypełnione wszystkie oznaczone pola, łącznie z godziną ( § 5 ust. 4 rozporządzenia ). W tej sytuacji, kiedy karta posiadana przez kierowcę wypełniona została nieprawidłowo, nałożenie kary przewidzianej w załączniku było zasadne i zgodne z obowiązującym przepisami.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest podnoszony w skardze zarzut, że dokonując zakupu karty, sprzedawca nie poinformował skarżącego jak ją wypełnić, albowiem obowiązek w tym zakresie spoczywa na przedsiębiorcy.
Wprawdzie zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Powiatowego Policji jest słuszna co do nałożenia kary za nieprawidłowo wypełnioną kartę drogową, jednak z uwagi na redakcję obu tych rozstrzygnięć, które dotyczyły wymierzenia kary w łącznej kwocie 1.000 zł., koniecznym stało się uchylenie ich w całości.
Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, że organy obu instancji dopuściły się omówionego wyżej naruszenia prawa materialnego co do wymierzenia kary za brak w pojeździe zaświadczenia
o prowadzeniu działalności gospodarczej, które miało wpływ na wynik sprawy. Ocena taka powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającej je decyzji organu I-szej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w zw. z art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 ustawy o p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I-szej instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując wskazane wyżej naruszenia prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło