II SA/Ke 65/12

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 30 kwietnia 2012 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie postanawia: zwolnić F. K. od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł już uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Wyrokiem z dnia 20.III.2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę F. K. na decyzję o Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Skarżący złożył w dniu 2.IV.2012 r. na formularzu urzędowym PPF wniosek o zwolnienie kosztów sądowych. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i szwagrem. Wszyscy troje utrzymują się z emerytury skarżącego w wysokości 2181,68 zł i emerytury jego żony w wysokości 1474,56 zł – w sumie 3658,24 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca wykazał własność domu wielkości 90 m² wymagającego remontu, nieruchomości rolnej o powierzchni 1 ha w L. oraz działki o powierzchni 194 m² wraz z niedokończonym domem. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, jest zobowiązany do oddania długów. Wnioskodawca ma 79 lat, cierpi na nadciśnienie i astmę, ponadto leczy się w Szpitalu Okulistycznym w K.. oraz w Centrum w K., w maju ma być operowany . Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem ustanowienia instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może ona mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Ubiegający się o prawo pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpatrywanej sprawie oceniając sytuację majątkową i rodzinną F. K. uwzględniono wysokość dochodu przypadającego na trzy dorosłe osoby w rodzinie, wydatki na leczenie poza miejscem zamieszkania, posiadanie jedynie nieruchomości wymagających nakładów finansowych, zadłużenie. W świetle powyższych okoliczności uznano, że skarżący nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny innych kosztów postępowania występujących na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem jego wniosek o zwolnienie kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Przyznane prawo pomocy nie działa z mocą wsteczną i nie obejmuje zwrotu kwoty 500 zł już uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.