II SA/Ke 653/18

WyrokWSA w Kielcach2018-12-13

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Krzysztof Armański, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym jest zgodne z prawem, jeśli skarżący kwestionuje zasadność pierwotnego obowiązku nałożonego decyzją administracyjną?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym zastosowania wykonania zastępczego nie bada zasadności pierwotnego obowiązku nałożonego decyzją administracyjną, która jest już prawomocna. Kontrola sądu ogranicza się wyłącznie do oceny zgodności z prawem postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Jeśli procedura zastosowania wykonania zastępczego została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a pierwotny obowiązek nie został wykonany, skarga na postanowienie o wykonaniu zastępczym podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy O. o zastosowaniu wykonania zastępczego. Obowiązek nałożony decyzją Wójta Gminy O. dotyczył wykonania prac mających na celu wyeliminowanie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Skarżący kwestionował zasadność pierwotnego obowiązku, twierdząc, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Sąd rozpatrywał zgodność z prawem zastosowania wykonania zastępczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018r. przy udziale Wiesławy Klimontowicz Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce - Zachód w Kielcach delegowanej do Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi E. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wykonania zastępczego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E.L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 141 § 1 kpa, utrzymało w mocy postanowienie z [...] o zastosowaniu wykonania zastępczego, w którym Wójt Gminy O. orzekł, że: 1. wobec niewykonania obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym Nr [...], to jest decyzji Wójta Gminy O. z [...], obowiązek jego wykonania zostanie zlecony innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo E.L.; 2. przybliżona kwota kosztów wykonania zastępczego określona została na podstawie kosztorysu opracowanego na potrzeby wyceny robót określonych w decyzji z [...] i wynosi 2.029,50 zł.; 3. tytuł wykonawczy doręczony został E.L. 28 sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu Kolegium cytując treść art. 127 i 128 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314), dalej przywołanej jako "ustawa", stwierdziło, że skoro wnoszący zażalenie uchyla się od wykonania nałożonego na niego obowiązku wynikającego z decyzji z [...] zobowiązującej go do wykonania szeregu prac, to zasadne jest przyjęcie, że konieczny jest środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego. Organ odwoławczy zauważył, że prawomocną decyzją z [...]. Wójt Gminy O. zobowiązał E.L., właściciela działki nr [...] obręb O., w celu wyeliminowania naruszenia stosunków wodnych na gruncie na działce o nr [...], do wykonania: - na działce nr [...] przełożenia kostki betonowej na szerokości 1,0 m wzdłuż granicy z działką ewidencyjną o nr [...] na długości istniejącego na działce budynku mieszkalnego, zachowując istniejący spadek podłużny, a profilując spadek poprzeczny 2% w kierunku wjazdu oraz podnosząc obrzeże przy ścianie budynku do wysokości min. 10 cm. Szczeliny pomiędzy kostką betonową oraz obrzeżem należy wypełnić zaprawą cementową, - na odcinku rosnących przy granicy krzewów przełożenia obrzeża ustawiając je na wysokości min. 10 cm powyżej kostki, - podłączenia rury spustowej odprowadzającą wody opadowe z tarasu do istniejącej kanalizacji deszczowej. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez SKO, a następnie skarga na decyzję Kolegium została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z 12 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 384/14. Organ II instancji podkreślił, że zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku, mimo jego wymagalności. Wójt Gminy O., wystosował do strony upomnienie z 9 czerwca 2015 r., a następnie wystawił [...] tytuł wykonawczy określający treść obowiązku o charakterze niepieniężnym, na podstawie decyzji z [...]. Zobowiązany nie zgadzając się z powyższym tytułem wykonawczym, wniósł zarzuty, które nie zostały uwzględnione przez organ prowadzący egzekucję. Postanowieniem Wójta Gminy O. z [...], utrzymanym w mocy przez SKO, nałożona została na stronę grzywna w kwocie 500 zł i wezwano ją do jej uiszczenia w terminie do 15 stycznia 2016 r., informując, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona przymusowo ściągnięta; organ wezwał również stronę do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z [...] w terminie do 30 stycznia 2016 r. informując, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie, nakładane będą grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów bhp będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Kolegium zaznaczyło, że organ I instancji w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego stopniował w sposób wyważony środki przymusu wynikające z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodało, że strona neguje w całości postępowanie organu I instancji prowadzone w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na gruncie, jak również będące jego konsekwencją niniejsze postępowanie egzekucyjne. Świadczy o tym dobitnie wniesione zażalenie, w którym jego autor nie odnosi się merytorycznie do treści postanowienia, lecz podważa zasadność nałożenia na niego obowiązku w trybie art. 29 ustawy Prawo wodne. Tymczasem kwestia ta była już przedmiotem badania zarówno przez Kolegium, jak również przez WSA w Kielcach i organy te uznały za prawidłowe działania Wójta Gminy O. Natomiast postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego jest konsekwencją niewykonania obowiązków nałożonych decyzją z [...] W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie E.L. wniósł o wykazanie, kiedy i na jakiej podstawie prawnej utraciła ważność prawomocna decyzja z [...] oraz o wskazanie, w jaki sposób uchybił art. 29 ustawy Prawo wodne. Autor skargi podniósł, że decyzja z [...] została wydana bez podstawy prawnej, a jej treść łamie prawo. Dodał, że w piśmie z 18 czerwca 2016 r. zaproponował procedury mające na celu wyjaśnienie sprawy i na wszczęcie tych procedur czeka. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Uczestniczka postępowania w piśmie z 26 listopada 2018 r. wniosła o oddalenie skargi oraz o dopuszczenie dowodu z decyzji PINB z [...], której kserokopię załączyła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy wyraźnie stwierdzić, że w tej sprawie ani organy administracyjne, ani Sąd nie mogą oceniać decyzji lub dokonywać ustaleń objętych innymi postępowaniami administracyjnymi niż to, które zostało zaskarżone. Dlatego też nie jest dopuszczalne badanie zasadności samego nałożenia na skarżącego obowiązku wykonania prac mających na celu wyeliminowanie naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...]. Ta bowiem okoliczność została stwierdzona ostateczną i prawomocną decyzją z [...], którą sądy, organy i inne instytucje państwowe mają obowiązek respektować. Tym samym więc złożona w niniejszej sprawie skarga, która w przeważającej części odnosi się do okoliczności dotyczących tamtej decyzji, a także złożona na rozprawie przez skarżącego opinia techniczna dotycząca stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...], nie podlegają ocenie Sądu w tym postępowaniu. Z tych samych względów nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu decyzja z [...] dotycząca – jak wynika ze skargi – wykonania robót budowlanych, dlatego też Sąd nie może wykazywać, jak żąda tego skarżący, kiedy i na jakiej podstawie decyzja ta "utraciła ważność". Ubocznie więc tylko można dodać, że okoliczność taka mogła być podnoszona w toku postępowania zakończonego wydaniem wspomnianej wyżej prawomocnej decyzji Wójta Gminy O. z [...] Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zostało wydane w toku postępowania egzekucyjnego i dotyczy tylko jednego z etapów takiego postępowania, w związku z czym kontrola Sądu sprowadza się wyłącznie do oceny zgodności z prawem postanowienia o zastosowaniu wobec skarżącego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Zgodnie z art. 127 ustawy, wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Z kolei art. 128 § 1 ustawy stanowi, że w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127 organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego; 2) postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. § 1a. Postanowienie, o którym mowa w § 1 pkt 2, zawiera również wskazanie przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego. Mając na uwadze powyższe przepisy stwierdzić należy, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący dłużnik, mimo skierowania do niego upomnienia i nałożenia na niego grzywny, uchyla się od wykonania nałożonego na niego prawomocną decyzją z [...], obowiązku wykonania robót mających na celu wyeliminowanie naruszenia stosunków wodnych na gruncie Dlatego też rozstrzygające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że konieczne jest zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego (art. 127 ustawy). W tym celu organ, na podstawie art. 128 § 1 i 1b ustawy, w sentencji postanowienia z 22 maja 2018 r. o zastosowaniu wykonania zastępczego podał, że nałożony na skarżącego obowiązek zostanie wykonany zastępczo na jego koszt i niebezpieczeństwo. Wskazano też, że tytuł wykonawczy został skarżącemu doręczony 28 sierpnia 2015 r. Na podstawie kosztorysu opracowanego na potrzeby wyceny robót wymienionych w decyzji z [...] organ podał również przybliżoną kwotę kosztów wykonania zastępczego. Zatem procedura zastosowania wykonania zastępczego przez organ była prawidłowa, a w konsekwencji zarówno postanowienie organu I jak i II instancji jest zgodne z prawem. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w piśmie procesowym uczestniczki z 26 listopada 2018 r. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarżąca domagała się przeprowadzenia dowodu z decyzji PINB z [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania przez skarżącego utwardzenia powierzchni gruntu na działce nr [...], na okoliczność wykazania bezprawności utwardzenia pojazdu na działce skarżącego. Tymczasem okoliczność ta nie tylko nie jest niezbędna do wyjaśnienia istotnych wątpliwości niniejszej sprawy, ale nie ma ona żadnego znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Jak już bowiem wspomniano na wstępie niniejsze postępowanie sprowadza się wyłącznie do oceny zgodności z prawem postanowienia o zastosowaniu wobec skarżącego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego i Sąd nie bada w nim okoliczności mogących mieć wpływ na prawidłowość wystawionego tytułu wykonawczego. Odnośnie powołanego w skardze, a skierowanego do organu I instancji pisma z 18 czerwca 2016 r., zawierającego wnioski skarżącego o autokontrolę, uchylenie bądź stwierdzenie nieważności decyzji z [...], (decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzje organu I instancji z [...]), to zaznaczyć należy, że dopóki takie działania nie zostaną podjęte, to złożenie samego wniosku nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne w administracji. Mając to wszystko na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło