II SA/Ke 655/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2008r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata M. M. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-Z. z dnia [...], przyznającej A. K. zasiłek celowy w łącznej kwocie 257,05 zł, w tym: 150 zł na poszukiwanie pracy, 78,42 zł na pokrycie rachunku za energię elektryczną, 28,63 zł na pokrycie rachunku za gaz oraz zasiłku w wysokości 150 zł na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz. U. z 2004 r. nr 64, poz. 593/ prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Zatem A. K., którego dochód wynosi 166,95 zł, spełnia kryteria umożliwiające przyznanie pomocy pieniężnej na podstawie w/w ustawy jak i ustawy z dnia ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" / Dz. U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2259/. Kolegium podkreśliło, że wysokość świadczeń przyznawanych w ramach uznania administracyjnego uzależniona jest nie tylko od potrzeb uprawnionego, ale również od wielkości środków, jakimi dysponują organy pomocy społecznej. Z uwagi bowiem na dużą liczbę osób zgłaszających się po wsparcie, przy jednoczesnym niedostatku środków na realizację świadczeń, ośrodki pomocy społecznej zmuszone są do racjonalnego gospodarowania posiadanymi środkami, co uniemożliwia przyznawanie pomocy w formie i wysokości zaspakajającej wszystkie potrzeby osób i rodzin ubiegających się o pomoc. Jak wynika z załączonych do akt administracyjnych pism z dnia 3.10.2007r. oraz z dnia 19.10.2007r. organ pierwszej instancji we wrześniu 2007r. na zasiłki celowe rozdysponował kwotę 43139,98 zł wśród 215 rodzin. We wskazanym miesiącu najwyższy zasiłek celowy wyniósł 900 zł i został przyznany rodzinie na remont zniszczonego w wyniku pożaru mieszkania, najniższy zaś 50 zł. Tak więc średnia wysokość zasiłku celowego wynosiła 200,65 zł. Z kolei na zasiłki celowe przyznawane na podstawie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" we wrześniu 2007r. organ dysponował kwotę 58310 zł. Z tej formy pomocy skorzystały 252 rodziny. Średnia wysokość zasiłku celowego wyniosła 231,39 zł przy czym największy zasiłek w wysokości 450 zł otrzymała rodzina wielodzietna, a najmniejszy w wysokości 150 zł osoby samotnie gospodarujące. W związku z powyższym organ odwoławczy podniósł, że przyznany A. K. zasiłek celowy w łącznej wysokości 257,05 zł jest wyższy od średniej wysokości przyznawanych w miesiącu wrześniu 2007r. zasiłków celowych /200,05 zł/. Natomiast pomoc na zakup żywności w wysokości 150 zł jest taka sama, jak w przypadku innych osób samotnie gospodarujących, będących pod opieką organu pierwszej instancji. Nie zostały więc przekroczone granice uznania administracyjnego. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu żądania A. K. o przyznaniu mu pomocy w wysokości 2880 zł miesięcznie, Kolegium wskazało, że w znacznym stopniu przekracza ono możliwości i cele pomocy społecznej i powołując się na art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej stwierdziło, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 pomoc taka wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Organ II instancji stwierdził także, że A. K. objęty jest od sierpnia 2001r. systematyczną pomocą ze strony Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. - Z., a więc jego trudna sytuacja materialna i życiowa pozostaje w kręgu zainteresowania organu pierwszej instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję złożył A. K. wnosząc o zmianę kwot przyznanych zasiłków na równowartość jednej średniej krajowej - regularnie płatnej raz w miesiącu, podlegającej rewaloryzacji, umożliwiającej właściwą egzystencję w społeczeństwie i poszukiwanie pracy na terenie Polski. Skarżący nie zawarł w skardze żadnych merytorycznych zarzutów, a jedynie zawnioskował o "skierowanie do psychiatry Zarządu MGOPS w B. - Z. i Składów Orzekających SKO". Podniósł również, że na utrzymaniu ma 43 koty oraz, że z winy organów pomocy społecznej, SKO i WSA od 4,5 roku nie ma nawet na czym ćwiczyć, a od 2 lat bezczynnie siedzi w domu, bo zasiłki na tyle wystarczają W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podnieść należy, że udzielenie świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej odbywa się w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ przyznający zasiłek nie jest zobowiązany do spełnienia żądań strony, która musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania jej tego świadczenia lub że jego rozmiar będzie różny od tego, który strona określiła we wniosku. A. K. jako osoba bezrobotna od wielu lat utrzymuje się tylko ze świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz. U. nr 64, poz. 593/ zwanej dalej w skrócie ustawą, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Te ostatnie możliwości to nic innego jak środki, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej oraz to, jaka ilość osób jest uprawniona do korzystania z nich. Dlatego też prawidłowo organ dokonał analizy sytuacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. - Z., a w szczególności tego, w jaki sposób rozdziela on przyznane mu środki na pomoc społeczną. Ta analiza pozwoliła na prawidłowe ustalenie, iż decyzja organu I instancji, nie przyznająca skarżącemu pomocy w postaci zasiłku w wysokości 2880 zł na poszukiwanie pracy i "właściwe funkcjonowanie w społeczeństwie" nie przekracza granic tak zwanego uznania administracyjnego. Przy tak bowiem dużej w stosunku do posiadanych środków finansowych liczbie osób, znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i wymagających pomocy w zaspokojeniu rzeczywiście niezbędnych potrzeb bytowych, przyznanie zasiłku w wysokości 2880 zł nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby, o jakiej mowa w art. 39 ustawy. Podkreślić również należy, iż w zasięgu działania organu I instancji pozostaje szereg osób potrzebujących pomocy na zaspokojenie naprawdę niezbędnych potrzeb bytowych. Dlatego też przyznanie skarżącemu świadczenia w postaci zasiłku w wysokości znacznie odbiegającej od zasiłków celowych przyznawanych innym osobom, znajdującym się w dużo gorszej niż on sytuacji, naruszałoby konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej. Jeśli chodzi o treść skargi oraz jej załączników, to stwierdzić należy, że zawierają one obraźliwe sformułowania dotyczące członków organów i jako takie nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Jedynie więc na marginesie podnieść należy, że środki z pomocy społecznej są przeznaczone na zaspokajanie niezbędnych potrzeb ludzi a nie jak żąda tego skarżący kotów. W sytuacji gdy wiele rodzin nie dysponuje wystarczającą ilością pieniędzy na zakup podstawowej żywności i lekarstw, wynikające z załączników do skargi wywody skarżącego, iż na utrzymanie kotów chce wydawać miesięcznie kwotę 500 zł wydają się niestosowne. Podkreślić należy, że celem pomocy społecznej nie jest zaspakajanie wszelkich potrzeb lecz wspieranie osób znajdujących się w trudnych warunkach w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Jest to więc pomoc dla zainteresowanego w jego dążeniu do polepszenia swojej sytuacji życiowej, co nie może oznaczać bezwarunkowego zaspokajania wszystkich jego potrzeb i akceptowania przez organy postawy roszczeniowej. Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a przy jej wydaniu organ nie naruszył przepisów prawa, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono zgodnie z art. 250 cytowanej ustawy oraz § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / Dz. U. nr 163 poz.1348 ze zm./.