II SA/Ke 655/10
WyrokWSA w Kielcach2010-11-17
Skład orzekający: Beata Ziomek, Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności zwierzęcej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2009 była zasadna, gdy rolnik zadeklarował płatność, ale nie złożył formalnego żądania uwzględnienia zwierząt zarejestrowanych na małżonka, mimo że wcześniej takie płatności były przyznawane?Ratio decidendi
Odmowa przyznania płatności zwierzęcej była zasadna, ponieważ rolnik nie złożył formalnego żądania uwzględnienia zwierząt zarejestrowanych na małżonka, co jest wymogiem proceduralnym wynikającym z przepisów rozporządzenia. Samo zawnioskowanie o płatność nie jest wystarczające, a brak złożenia żądania w ustawowym terminie uniemożliwił przyznanie płatności.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, obejmujący jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę (płatność zwierzęca). W zakresie JPO przyznano płatność, ale do mniejszej powierzchni niż zadeklarowana, co wynikało z dokładniejszych pomiarów systemu LPIS. W zakresie płatności zwierzęcej odmówiono jej przyznania, ponieważ rolnik, mimo posiadania zwierząt zarejestrowanych na małżonka w poprzednich latach, nie złożył formalnego żądania uwzględnienia tych zwierząt we wniosku na rok 2009, co jest wymogiem proceduralnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2010r. sprawy ze skargi R.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 oddala skargę.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 16 sierpnia 2010 r. nr 9013-2010-001515, po rozpatrzeniu odwołania R. W. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr 0243-2010-000012745 z dnia 20 maja 2010 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że w dniu 14 maja 2009 r. R. W. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2009. We wniosku zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej trzynaście działek rolnych głównych
o łącznej powierzchni 9,35 ha, oznaczonych we wniosku literami od A do Ł, położonych na działkach ewidencyjnych w obrębach N. i W.,
w gminie Ł. (powiat k., województwo s.). Z kolei do uzupełniającej płatności obszarowej wnioskodawca zadeklarował do powierzchni grupy upraw podstawowych sześć działek podrzędnych oznaczonych we wniosku literami H1, D1, K1, G1, L1 i L2 o łącznej powierzchni 5,90 ha oraz do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) siedem działek rolnych oznaczonych we wniosku literami A, B, C, E, F, I i J o łącznej powierzchni 2,46 ha. Wraz z formularzem wniosku strona złożyła sześć załączników graficznych i kartę informacyjną.
Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR
wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy
z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.), zwanej dalej ustawą, Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków
i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326), zwanego dalej rozporządzeniem, oraz przepisy unijne,
w szczególności Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004 r. str. 1, ze zm.), Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003
i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej
w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz.Urz.UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.), przytaczane w dalszym ciągu jako rozporządzenie Nr 796/2004, oraz Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30,
z 31.01.2009 r., str. 16), zwane dalej rozporządzeniem Nr 73/2009.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 18 ust. 1, art. 3 ust.2 pkt 2, art. 7 ust.1 i 4 ustawy oraz art. 50 ust.3 rozporządzenia Nr 796/2004 i wskazał, że podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności dla działek rolnych: B, E, F oraz G/G1, H, J jest mniejsza niż zadeklarowana przez stronę we wniosku. Powierzchnia stwierdzona została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność, co najmniej równą dokładności kartografii w skali
1:10.000.
Ortofotomapa będąca elementem systemu LPIS i stanowiąca podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni, powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Oznacza to, że pomiary zarówno odległości jak i powierzchni można wykonywać tak jak na mapie. Ortofotomapa gwarantuje wykonanie wszystkich pomiarów na płaszczyźnie, co jest niezbędnym wymogiem poprawnego określenia powierzchni
w tzw. rzucie ortogonalnym. Charakteryzuje się określoną dokładnością położenia punktu i gwarantuje dokładność pomiaru punktowego na poziomie 0,25 m do 0,5 m, co zapewnia dokładność pomiaru nawet 2-krotnie wyższą niż pomiar wykonywany podczas kontroli na miejscu.
Organ podkreślił, iż ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych, stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne (zgodnie z ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne) oraz bardzo istotny jest fakt, iż Agencja posiada w stosunku do każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego.
Organ odwoławczy podał, że jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są dane wektorowe granic działek ewidencyjnych pozyskane od organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków lub zostały opracowane przez wykonawców zewnętrznych wyłonionych w postępowaniach przetargowych prowadzonych przez ARiMR oraz Główny Urząd Geodezji
i Kartografii, na podstawie map ewidencyjnych prowadzonych w formie analogowej. Wyniki prac zostały przekazane do Starostów, w tym raporty rozbieżności baz danych prowadzonych przez Starostów tj. bazy opisowej zawierającej m.in. identyfikatory działek ewidencyjnych i ich powierzchnie i bazy graficznej zawierającej granice działek i ich numery oraz rozbieżności przebiegu granic działek w stosunku do ich obrazu na ortofotomapie cyfrowej. Dane te powstają w wyniku przeprowadzenia prac geodezyjnych, które podlegają zgłoszeniu do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz kontroli technicznej przy odbiorze.
Powyższe, zdaniem organu, wskazuje jednoznacznie, iż System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego i jako taki przez Polskę musi być stosowany. LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną
i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrolę jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie zidentyfikowanych, potencjalnych beneficjentów.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ARiMR corocznie, przed rozpoczęciem nowej kampanii przyjmowania wniosków, pozyskuje ze Starostwa Powiatowego dane z ewidencji gruntów i budynków, które następnie przenosi do swojej bazy danych.
W tej bazie oprócz danych z ewidencji gruntów są również inne dane, jak m.in. ortofotomapy, które powstają ze zdjęć lotniczych. W oparciu o dane z ewidencji gruntów i ortofotomapy została zbudowana kolejna warstwa danych zwanych danymi wektorowymi. Te właśnie dane są czasami rozbieżne względem danych w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, a rozbieżność ta może wynikać z obecnie stosowanej techniki obliczenia powierzchni, która jest znacznie dokładniejsza, niż ta stosowana w latach 1965-1970 w trakcie prac geodezyjnych związanych z powstawaniem ewidencji gruntów, a także z błędów (rozbieżności) w samej ewidencji gruntów pomiędzy danymi z rejestrów, a danymi z map ewidencyjnych.
Organ podkreślił, iż rozpatrując wnioski rolników, bierze pod uwagę faktyczną powierzchnię użytkowaną rolniczo działki, a nie powierzchnię wynikającą z Ewidencji Gruntów i Budynków,
Następnie Dyrektor Oddziału ARiMR, powołując treść art. 23, 51 ust. 1 i 3 rozporządzenia Nr 796/2004 wskazał, że R. W. deklarował do jednolitej płatności obszarowej powierzchnię 9,35 ha. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej przy pomocy narzędzi teleinformatycznych stwierdzono, iż powierzchnia kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej wynosi 9,23ha. Zawyżenie powierzchni działek rolnych we wniosku (0,12 ha) stanowi 1,30% w stosunku do powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli administracyjnej (9,23 ha), co zgodnie z art. 50 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, skutkuje przyznaniem płatności do powierzchni stwierdzonej.
Dalej cytując treść art. 7 ust. 2 ustawy organ podał, że w przedmiotowej sprawie R. W. ubiegał się o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do powierzchni 5,90 ha
i płatność ta została mu przyznana zgodnie z żądaniem wyrażonym we wniosku. Natomiast organ I instancji odmówił przyznania płatności zwierzęcej do powierzchni 2,46 ha, zgodnie z warunkami i trybem przyznawania płatności zwierzęcych,
o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków
i trybów przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ odwoławczy przedstawiając uregulowania zawarte m.in. w § 6 ust. 1, § 7 ust. 1 oraz § 12 ust. 1 tego Rozporządzenia podał, że w przypadku, gdy bydło lub owce, lub kozy, lub konie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa
w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez małżonka rolnika, który złożył wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, zwierzęta te uwzględnia się na żądanie rolnika przy ustalaniu powierzchni maksymalnej dla tego z małżonków, na którego drugi z małżonków wyraził pisemną zgodę.
Organ II instancji powołując treść § 5 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, podkreślił, że wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej zawiera: żądanie uwzględnienia tych zwierząt przy ustalaniu powierzchni, do której przysługuje płatność zwierzęca, imię i nazwisko oraz nazwisko rodowe małżonka i numer identyfikacyjny małżonka, jeżeli został nadany, oraz PESEL albo kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości, jeżeli małżonek nie ma obywatelstwa polskiego. Do ww. wniosku dołącza się oświadczenie małżonka o wyrażeniu zgody na uwzględnienie zwierząt, które były w posiadaniu małżonka rolnika wnioskującego o płatność zwierzęcą, przy ustalaniu powierzchni, do której rolnikowi przysługuje płatność zwierzęca.
Organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie ustalił, że R. W. po raz pierwszy wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych w 2004 r. W roku 2007 i 2008 otrzymał płatności zwierzęce do powierzchni 2,46 ha, po uwzględnieniu - przy wyznaczaniu powierzchni kwalifikującej się do przyznania przedmiotowej płatności - zwierząt zarejestrowanych na współmałżonka. Strona od dnia 27 października 2007 r. ma zarejestrowaną siedzibę stada i po tej dacie zgłoszone w niej bydło. W roku 2009 R. W. zaznaczył, że ubiega się o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, ale nie zaznaczył, że wnioskuje o uwzględnienie, przy ustalaniu powierzchni, do której przysługuje płatność zwierzęca, zwierząt, których posiadaczem w wymaganym przepisami okresie była jego obecna małżonka, co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru koniowatych.
W odpowiedzi na żądanie strony w przedmiocie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych na rok 2009, a tym samym żądanie uwzględnienia przy ustalaniu powierzchni, do której przysługuje płatność zwierzęca, zwierząt, których posiadaczem w wymaganym przepisami okresie była jego obecna małżonka, co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru koniowatych, zgłoszone w odwołaniu od decyzji z dnia 4 stycznia 2010 r., organ II instancji stwierdził, że żądanie uwzględnienia zwierząt zgłoszone po raz pierwszy
w dniu 21 stycznia 2010r. nie może zostać rozpatrzone z uwagi na art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Nr 796/2004, zgodnie z którym rolnik może dokonać zmian
w złożonym wniosku, jeżeli zostaną zgłoszone właściwym władzom najpóźniej do dnia 31 maja roku kalendarzowego, w którym złożony został wniosek. Zgodnie
z art. 21 ust. 2 tego Rozporządzenia, zgłoszenie poprawki do pojedynczego wniosku dokonane po ostatecznym terminie przewidzianym w art. 15 ust. 2 spowoduje zmniejszenie o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności odnoszącej się do faktycznego wykorzystania rozpatrywanych działek rolnych. Poprawki do pojedynczego wniosku będą uwzględniane wyłącznie, jeśli zostaną dokonane przed ostatecznym terminem złożenia pojedynczego wniosku. Zatem termin na złożenie zmiany do wniosku polegającej na zwiększeniu uprawnień do płatności trwał w roku 2009 od 15 marca do 9 czerwca. Skoro R. W. nie złożył żądania uwzględnienia przy ustalaniu powierzchni, do której przysługuje płatność zwierzęca zwierząt, których posiadaczem w wymaganym przepisami okresie była jego małżonka, co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru koniowatych, w terminie do dnia 9 czerwca 2009 r., to płatność uzupełniająca do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych na rok 2009 mu nie przysługuje.
Dyrektor uznał, że argumenty strony w przedmiocie posiadania obecnie przez nią zwierząt pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem nie spełnia ona wymagań przewidzianych w § 6 ust. 1 i w § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r.
W odpowiedzi na zarzut dotyczący niezapewnienia stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania, organ odwoławczy powołał treść art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy.
Na koniec organ podkreślił, że obowiązkiem rolnika jest wypełnienie wniosku przy dołożeniu należytej staranności. To wnioskujący rolnik decyduje o treści wniosku, który podpisuje i składa.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. W. podał, że wnioskował o płatność zwierzęcą zaznaczając odpowiednie pole w formularzu, ale nie zawnioskował
o uwzględnienie zwierząt. Dlatego, jego zdaniem, organ przed wydaniem decyzji winien ustalić stan faktyczny i wyjaśnić, dlaczego o taką płatność wystąpił. Nadmienił, że skoro zwierzęta miał zarejestrowane od dłuższego czasu, to był pewien, że okres referencyjny to okres ostatniego roku przed złożeniem wniosku, a nie lata wcześniejsze. Zarzucił, że brak jest konkretnej daty zarówno we wniosku
o przyznanie płatności, jak również w przesłanych na rok 2009 instrukcjach, które otrzymują rolnicy do wypełniania wniosków i ten brak stanowi przyczynę występujących błędów. Konkretna data, o jaki okres chodzi, pojawiła się dopiero
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący podkreślił, że mimo występujących w jego wniosku rozbieżności, nie był wzywany do złożenia wyjaśnień. Wskazał, że zwierzęta były i są w jego gospodarstwie rolnym. To zatem brak dogłębnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego przez organ doprowadził do wydania decyzji w części odmownej.
Autor skargi zarzucił, że uzasadnienie decyzji jest niezrozumiałe, organ nie powołał w niej faktów, dowodów i dokumentów mających podstawowe znaczenie do uzasadnienia swojego stanowiska, a skoro decyzja jest w części odmowna, to tym bardziej winno z niej wynikać, że rolnik nie ma racji, że zarówno on jak i jego małżonka nie posiadają zwierząt. Zawarcie w decyzji jedynie zapisu, że jeżeli nie zawnioskował o uwzględnienie zwierząt to płatność nie przysługuje, jest - zdaniem skarżącego - niewystarczająca.
Dalej podkreślił, że do momentu wydania decyzji strona może zmodyfikować swoje żądanie, a obowiązkiem organu jest na nowo je ocenić po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego. W jego sprawie organ wydając decyzję żadnych czynności nie podjął, a orzekanie w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego jest niedopuszczalne z punktu widzenia poprawności postępowania administracyjnego.
W końcowej części skargi oświadczył, że miał i ma zwierzęta, które wcześniej zgodnie z prowadzoną ewidencją zarejestrowane były na jego żonę, a od 27 października 2007 r. - na niego. Ponadto stwierdził, że w przeciwieństwie do organów jest pozbawiony możliwości prostowania swoich błędów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Podstawą prawną orzekania w niniejszej sprawie były przepisy ustawy, rozporządzenia oraz Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
Bezspornym w sprawie jest, że w dniu 14 maja 2009r. skarżący – w oparciu
o przepisy ustawy - złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2009
w zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej).
Płatność z tytułu JPO została wprawdzie skarżącemu przyznana, jednak
w stosunku do mniejszej powierzchni, aniżeli deklarowana we wniosku. Skarżący zadeklarował bowiem posiadanie działek rolnych o łącznej powierzchni 9,35 ha, zaś organy obu instancji do płatności przyjęły powierzchnię mniejszą, bo 9,23 ha. Przyjęcie mniejszej powierzchni dotyczyło działek rolnych: B i E – o 0,01 ha, F –
o 0,03 ha, G/G1 – o 0,05 ha, J – o 0,02 ha i – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji – nastąpiło wskutek wykorzystania przez organ bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych, utworzonego przy użyciu nowoczesnych technik pomiarowych, w tym między innymi ortofotomap cyfrowych, powstałych na podstawie zdjęć lotniczych.
Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy w zw. z art. 2 pkt 1a rozporządzenia nr 796/2004, działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu,
o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw. Działka rolna nie jest zatem tożsama z działką ewidencyjną, a o jej powierzchni uprawniającej do otrzymania płatności, nie decyduje powierzchnia ujawniona w ewidencji gruntów i budynków, lecz faktyczny obszar użytkowany rolniczo. Dlatego powierzchnia działki rolnej może różnić się od powierzchni działki ewidencyjnej, na której prowadzona jest dana uprawa.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że płatności bezpośrednie, w tym JPO przysługują do powierzchni działki rolnej, nie zaś działki ewidencyjnej, na której ta działka jest położona. Bezspornym przy tym jest, że we wniosku z dnia 14 maja 2009r. skarżący zadeklarował kilka działek rolnych wskazując ich powierzchnię równą tej, która wynika z powierzchni działki ewidencyjnej, na której prowadzona jest uprawa.
Ponieważ dane dotyczące powierzchni działki rolnej, którymi dysponuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, są o wiele bardziej dokładne aniżeli dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, gdyż wykorzystują nowoczesne techniki pomiarowe nastawione w szczególności na precyzyjne określenie powierzchni zajętej pod uprawę, dlatego prawidłowo organy obu instancji na ich podstawie przyjęły powierzchnię poszczególnych działek rolnych uprawniających skarżącego do otrzymania płatności z tytułu JPO.
Prawidłowo także zastosowano do obliczenia wysokości płatności z tytułu JPO przepis art. 50 ust.3 rozporządzenia nr 796/2004, zgodnie z którym, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar ustalony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar ustalony dla tej grupy upraw.
Co się zaś tyczy wnioskowanej przez R. W. płatności zwierzęcej, to podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowią przepisy rozporządzenia. Przewiduje ono kilka warunków, które muszą zostać spełnione, aby rolnikowi płatność ta przysługiwała.
Zgodnie z § 6 ust.1 płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli:
1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie;
2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni:
a) trwałych użytków zielonych lub
b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub
c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki
- także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim.
Przepis § 7 ust.1 stanowi zaś, że w przypadku gdy rolnik nie spełnia wymagań określonych w § 6 ust. 1 pkt 1, lecz spełnia wymagania określone w § 6 ust. 1 pkt 2, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje mu, jeżeli:
1) nie przyznano mu płatności zwierzęcej na podstawie § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 i Nr 157, poz. 987), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 14 marca 2008 r.";
2) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2006 r. do dnia 14 marca 2007 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.
Z kolei zgodnie z § 8 ust.1, w przypadku gdy rolnik nie spełnia wymagań określonych w § 6 ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w latach 2004-2006 nie występował z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.2)) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a ponadto:
1) przyznano temu rolnikowi płatność zwierzęcą na podstawie:
a) § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 i Nr 69, poz. 462), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 13 marca 2007 r.", lub
b) § 6 albo 7 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. lub
2) w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku
o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku rolnik lub jego małżonek był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach
o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.
Ponadto, zgodnie z § 11 ust.1 rozporządzenia, rolnikowi, który nie spełnia warunków do przyznania płatności zwierzęcej, a który w dniu złożenia wniosku o przyznanie tej płatności pozostaje w związku małżeńskim z rolnikiem, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia
z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla małżonka rolnika na podstawie rozporządzenia.
Przepis § 12 ust. 1 stanowi przy tym, że przypadku gdy bydło lub owce, lub kozy, lub konie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez małżonka rolnika, który złożył wniosek
o przyznanie płatności zwierzęcej, zwierzęta te uwzględnia się na żądanie rolnika przy ustalaniu powierzchni maksymalnej dla tego z małżonków, na którego drugi
z małżonków wyraził pisemną zgodę.
Z zacytowanych przepisów wynika zatem, że wszędzie tam, gdzie rolnik swoje uprawnienie do płatności zwierzęcej wywodzi z faktu wpisania lub zgłoszenia zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych przez swojego małżonka, zwierzęta te uwzględnia się tylko na konkretne żądanie rolnika.
Z niekwestionowanych ustaleń organu wynika, że R. W. po raz pierwszy wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych w 2004 r. W roku 2007 i 2008 otrzymał płatności zwierzęce do powierzchni 2,46 ha, po uwzględnieniu - przy wyznaczaniu powierzchni kwalifikującej się do przyznania przedmiotowej płatności - zwierząt zarejestrowanych na współmałżonka. Od dnia 27 października 2007 r. skarżący ma zarejestrowaną siedzibę stada i po tej dacie zgłoszone w niej bydło. W skardze do Sądu R. W. przyznał, że przed tą datą zwierzęta zarejestrowane były na żonę.
Analizując powyższe okoliczności na tle przytoczonych przepisów rozporządzenia podkreślić należy, że bez względu na to, który przepis rozporządzenia (§ 6 ust.1, § 7 ust.1, § 7 ust.1, § 8 ust.1, czy też § 11 ust.1) mógłby stanowić podstawę do uznania, że R. W. spełnia wymogi do przyznania płatności zwierzęcej za rok 2009, płatność ta przysługiwałaby skarżącemu tylko przy złożeniu stosownego żądania, o jakim mowa w § 12 ust.1. Stado zostało bowiem zarejestrowane na R. W. dopiero w roku 2007 i swoje uprawnienie do płatności wywodzić on może tylko w oparciu o fakt wcześniejszego zarejestrowania zwierząt na małżonkę.
Zgodnie zaś z § 5 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski
w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.08.44.269 ze zm.), obowiązującego w dacie składania wniosku, w przypadku gdy przy ustalaniu powierzchni, do której przysługuje płatność zwierzęca, mają być uwzględnione bydło lub owce, lub kozy, lub konie, które w okresie określonym
w rozporządzeniu, były w posiadaniu małżonka rolnika wnioskującego o tę płatność, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej zawiera:
1) żądanie uwzględnienia tych zwierząt przy ustalaniu powierzchni, do której przysługuje płatność zwierzęca;
2) imię i nazwisko oraz nazwisko rodowe małżonka;
3) numer identyfikacyjny małżonka, jeżeli został nadany, oraz PESEL albo kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości, jeżeli małżonek nie ma obywatelstwa polskiego.
Podkreślenia wymaga, że formularz wniosku złożonego w niniejszej sprawie zawierał w pkt IV rubrykę pod tytułem "Żądanie uwzględnienia zwierząt" wraz z odpowiednim pouczeniem. Jej niewypełnienie przez skarżącego oznacza – co słusznie przyjął organ – że nie złożył on wniosku o uwzględnienie zwierząt, o jakim mowa w § 12 ust.1 rozporządzenia, co uniemożliwiło przyznanie płatności zwierzęcej.
W kontekście zacytowanych wyżej przepisów rozporządzenia, samo zawnioskowanie o przyznanie tej płatności jest niewystarczające, gdyż – w ocenie Sądu – zawarcie we wniosku żądania uwzględnienia zwierząt wpisanych lub zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, przez małżonka rolnika, jest jednym z warunków, od spełnienia którego zależy merytoryczne rozpoznanie wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej.
W nawiązaniu do zarzutów skargi podkreślić należy, że zgodnie z art. 18 ust.1 ustawy płatności przyznawane są na wniosek rolnika. Dlatego też brak zawarcia
we wniosku żądania uwzględnienia zwierząt, o jakim mowa wyżej, nie mógł być przedmiotem postępowania wyjaśniającego, jak argumentuje skarżący.
Podkreślenia także wymaga, że zasada działania organu administracji publicznej
z urzędu, obowiązująca w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy kpa, doznaje ograniczeń w postępowaniu wszczętym z wniosku rolnika o przyznanie płatności obszarowych. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy, organ udziela stronom niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, tylko na ich żądanie; podobnie tylko na żądanie strony, zapewnia jej czynny udział w każdym stadium postępowania i przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy, to strona jest obowiązana przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie
z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W takim stanie prawnym, nie można za skuteczną uznać argumentacji skarżącego, który twierdzi, że skoro zwierzęta miał zarejestrowane "od dłuższego czasu", to był pewien, iż "okres referencyjny to okres ostatniego roku przed złożeniem wniosku, nie lata wcześniejsze" i w tej sytuacji, organ winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, ponieważ we wniosku zaznaczył, że domaga się przyznania płatności zwierzęcej.
Nie ma także racji skarżący zarzucając, że zmodyfikował wniosek, co winien uwzględnić organ odwoławczy. Po pierwsze, w stanie sprawy nie można przyjąć, że skarżący zmodyfikował wniosek, tzn. złożył jego korektę i wypełnił stosowną rubrykę zawierającą żądanie uwzględnienia zwierząt. Po drugie, nawet jeśliby przyjąć, że żądanie uwzględnienia zwierząt zarejestrowanych na małżonka, złożone zostało
w odwołaniu, to nie było podstaw do jego uwzględnienia. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 2 ustawy, wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do 15 maja. Wniosek pomocowy może być wprawdzie skorygowany, jednak najpóźniej do 25 dnia kalendarzowego upływającego po dniu 15 maja danego roku, czyli w realiach niniejszej sprawy – do 9 czerwca 2009r. (art. 21 ust.1 i 2 rozporządzenia nr 796/2004). Nie ulega zatem wątpliwości, że w tym czasie żadna korekta złożonego przez skarżącego wniosku nie została złożona.
Co do ostatniego zarzutu skargi, to istotnie na stronie 10 zaskarżonej decyzji wymienione zostało nazwisko S. K., a nie skarżącego, co jednak
w kontekście pozostałych wywodów zawartych w tej decyzji wskazuje w sposób jednoznaczny na oczywistą omyłkę organu. Tym samym uchybienie to nie może mieć wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie prawa procesowego może być brane pod uwagę przez sąd administracyjny w razie uwzględnienia skargi (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło